Έντυπη Έκδοση

Τεμαχίζοντας τον Ζαχαριάδη

Επιστροφή στον Εμφύλιο και στον γενικό γραμματέα του ΚΚΕ, που έγινε ένας επί γης θεός, σ' ένα βασίλειο παραχάραξης και ανθρωποφαγίας. Μισέλ Φάις, «Πορφυρά γέλια».

Ο Εμφύλιος απασχολεί όλο και συχνότερα τη νεότερη ελληνική πεζογραφία, που επιστρέφει στα τραυματικά του χρόνια όχι για να λύσει πολιτικές διαφορές, όπως το έκαναν οι συγγραφείς της πρώτης και της δεύτερης μεταπολεμικής γενιάς, οι οποίοι είχαν μια καθαρώς βιωματική σχέση μαζί του, αλλά για να τον χρησιμοποιήσει ως ιστορικό σκηνικό της δράσης και να τον σκεφτεί με όρους του σήμερα. Αυτό σημαίνει πως ο Εμφύλιος καλείται είτε να αναδείξει κάποιες παραμερισμένες, αποσιωπημένες και παραποιημένες εκδοχές του, είτε να σηματοδοτήσει με τη βία των συγκρούσεών του φαινόμενα και καταστάσεις του παρόντος.

Εχω την εντύπωση πως με το καινούριο μυθιστόρημά του «Πορφυρά γέλια», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, ο Μισέλ Φάις δοκιμάζει και τα δύο. Αναχωνεύοντας εικόνες από το μαρτυρικό στρατόπεδο του Μπούλκες στη βόρεια Γιουγκοσλαβία ή από την εγκληματική δραστηριότητα της ΟΠΛΑ (της ένοπλης μυστικής οργάνωσης του ΚΚΕ), η αφήγησή του μετατρέπει τις πιο σκοτεινές ώρες του ελληνικού σταλινισμού σε μέσον αφανούς υπομνηματισμού των διώξεων, του βολονταρισμού και των αποκλεισμών που δυναστεύουν την εποχή μας: από τον αντισημιτισμό και την τρομοκρατία μέχρι την ξενηλασία και τον ρατσισμό.

Το βιβλίο του Φάις αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος έχει θεατρική μορφή (με διαλόγους και σκηνικές οδηγίες) και μας προετοιμάζει με το δραματικό παράλογο το οποίο παρεισδύει βαθμιαία στις ατάκες του για τις ζοφερές ιστορίες που αφηγούνται προς έναν νοερό ακροατή τα ισάριθμα πρόσωπα του δεύτερου μέρους. Ποιοι πρωταγωνιστούν εδώ; Μια οργανωμένη δασκάλα, που έχει μετατρέψει τον Νίκο Ζαχαριάδη σε επί γης θεό (το φάντασμα του Ζαχαριάδη διατρέχει το σύνολο του βιβλίου), ο πανικόβλητος σύζυγός της, που εργάζεται ως υποβολέας στο θέατρο και έχει πέσει στη δυσμένεια της κομματικής ηγεσίας του Μπούλκες, ένας εκτελεστής της ΟΠΛΑ, που ψάχνει επί ματαίω την ταυτότητά του, και ο εγγονός της δασκάλας και του έγκλειστου του Μπούλκες, που είναι πρόθυμος (όπως ξέρουμε από το θεατρικό πρώτο μέρος) να τινάξει στον αέρα ολόκληρη την πατρογονική παράδοση, ενώ την ίδια ώρα στενάζει κάτω από τα μνημονικά δεσμά της.

Οι αφηγήσεις (πλην εκείνης του εγγονού) ξεκινούν ως μαρτυρίες για τις βασανιστικές συνέπειες του Εμφυλίου σε όσους υπηρέτησαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στις τάξεις του ΚΚΕ και εξελίσσονται, όσο προχωρούν προς την έξοδό τους, σε φωνές οι οποίες μετασχηματίζουν την πολιτική και την πολεμική τους εμπειρία σ' ένα σύμφυρμα ασύνδετων μεταξύ τους ή και αμιγώς παράλογων στοιχείων, που σαρκάζουν τα ιερά και τα όσια της κομμουνιστικής θυσίας, βάζοντας την Ιστορία να περιβληθεί τα άμφια μιας σπαρακτικής μαύρης κωμωδίας.

Καταφεύγοντας άλλοτε στο υπερρεαλιστικό θέατρο και άλλοτε στη λογοτεχνία των τεκμηρίων (με τέσσερις αφηγήσεις που ειρωνεύονται εξοντωτικά την υποδειγματική εκφραστική λιτότητα και αφαίρεση με την οποία πρωτοεμφανίζονται), ο Φάις διαλύει εις τα εξ ων συνετέθη κάθε έννοια ιστορικής αλήθειας. Η ιστορική αλήθεια δεν αντέχει στα «Πορφυρά γέλια» το βάρος της (καμία ιστορική ανθρωποφαγία δεν θα βρει ποτέ την ιστορική της αποκατάσταση) και γίνεται κομμάτια: ένα χαμένο τρίμμα ή ένα περιφερόμενο κουρέλι, που θα συμπαρασύρει στην περιδίνησή του εν κενώ και το παρόν. Αναμφίβολα, το καλύτερο βιβλίο του Φάις.

Κάμερες παντού

Η επίθεση στους Δίδυμους Πύργους εγκαινίασε τη λειτουργία ενός αχανούς δικτύου παρακολούθησης, τσεκάροντας την καθημερινότητα των ανθρώπων μέσα από χίλιους δρόμους.

Το συλλογικό έργο «Οψεις της νέας παρακολούθησης. Διεθνείς και Ελληνικές Προσεγγίσεις», το οποίο κυκλοφορεί με επιμέλεια, εισαγωγή και μετάφραση Μηνά Σαματά από τις εκδόσεις «Βιβλιόραμα», εξετάζει τόσο την αστυνομική παρακολούθηση, που μετέρχεται τις πιο διαφορετικές μεθόδους προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της, όσο και την επεξεργασία πληροφοριών για εμπορικούς σκοπούς, που εισβάλλει στην οικονομική και καταναλωτική ζωή των πολιτών. Συνεργάζονται οι David Lyon, Gary Marx, Kevin Haggerty, R. V. Ericson, Γιώργος Κατρούγκαλος, Μιχάλης Λιανός, Λίλιαν Μήτρου, Γιάννης Πανούσης και Κωνσταντίνος Τσουκαλάς.

Νέες εκδόσεις

«Οι Ιχνηλάτες»

ΑΝΤΟΙΝΕ BELLO

Μυθιστόρημα.

Μετάφραση: Ευγενία Γραμματικοπούλου.

Εκδόσεις «Πόλις».

Ο Σλιβ είναι δραστήριος πράκτορας μιας διεθνούς οργάνωσης που ειδικεύεται στη χειραγώγηση της Ιστορίας, αλλά αρχίζει να αμφιβάλλει έντονα για τους σκοπούς της. Μια χορταστική περιπέτεια, που μετατρέπει σε κεντρικό θέμα της τη συνωμοσιολογία, για να τη σχολιάσει ιδιοφυώς.

«Ενα λαμπρό μέλλον»

CATHERINE CUSSET

Μετάφραση: Ρίτα Κολαΐτη.

Εκδόσεις «Πάπυρος».

Συναρπαστική εξιστόρηση της πορείας μιας οικογένειας ρουμάνων μεταναστών μέσα στον χρόνο και τον χώρο: από τη Ρουμανία του Τσαουσέσκου της δεκαετίας του 1950 στο Ισραήλ της δεκαετίας του 1970 και από εκεί στις ΗΠΑ των ημερών μας.

«Στο κατώφλι της φωτιάς»

ΧΕΛΑ ΧΑΑΣΕ

Μυθιστόρημα. Μετάφραση από τα ολλανδικά: Γιάννης Ιωαννίδης. Εκδόσεις Καστανιώτη.

Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ετοιμάζεται να παραδώσει το πνεύμα και ο αυλικός ποιητής Κλαύδιος Κλαυδιανός κατηγορείται για άσκηση μαύρης μαγείας. Η σύγκρουση του παλαιού με τον νέο σ' ένα στοχαστικό ιστορικό μυθιστόρημα, γραμμένο από τη μεγάλη κυρία των ολλανδικών γραμμάτων Χέλα Χάασε.

Αδαμάντιος Κοραής: «Επιστολές προς το έθνος»

Επιλογή, παρουσίαση: Αλέξανδρος Βέλιος.

Επίμετρο: Παναγιώτης Ν. Γεννηματάς. Β' έκδοση. Εκδόσεις «Ροές».

Ο θεμέλιος λίθος του Ελληνικού Διαφωτισμού συντάσσεται με τον Αγώνα του 1821, προσπαθώντας με τις επιστολές του από τη μια να ενθαρρύνει τους ενόπλους και από την άλλη να εξασφαλίσει την ευρωπαϊκή υποστήριξη, που θα νομιμοποιήσει πολιτικά την επανάσταση.

«Η ραψωδία των ασημάντων»

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΛΑΗΣ

Μυθιστόρημα. Εκδόσεις «Εντός».

Εικόνες από την ελληνική επαρχία της δεκαετίας του 1960 και τις πολλαπλές αντιθέσεις της: η μάχη για την καθημερινή επιβίωση, οι έρωτες των παιδιών, οι ταξικές συγκρούσεις και τα παράξενα μυστικά που κρύβουν οι γειτονιές.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Μαέστρο, πέρασα τα μπλόκα
Beats ανταλλάξαμε βαριά
Θεοδωράκης πανηγυρικός
Ξαρχάκος με Μάνο και Μίκη
Χορός
Μόμιξ κατά της μελαγχολίας
Κινηματογράφος
Το ακραίο ως φυσικό
Τι κερδίζει, τι χάνει το σινεμά
Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Το φεστιβάλ της μετάβασης
Τηλεόραση
Ενα «Νησί» στη σούπα τους
Ανεργοι στα πλατό
Εικαστικά
Κουνέλλης ξανά στην Αθήνα
Εικονική καθημερινότητα
Οταν η μόδα συνάντησε την πολιτική
Έκθεση
Τα GPS του Μεσαίωνα
Συνέντευξη: Μίμης Ανδρουλάκης
Ο Αισχύλος στο ΔΝΤ
Βιβλίο
Εγκλημα στα οδοφράγματα
Στην Αθήνα του ,50
Συνέντευξη: Μένης Κουμανταρέας
«Περισσότερο με απωθούν τα βόρεια προάστια»
Από το Έψιλον της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας
Low Budget Festival