Έντυπη Έκδοση

Ο γλωσσολόγος που δεν «ενηλικιώθηκε»

Ο Τζον Ρόλαντ Ρούελ Τόλκιν γεννήθηκε στο Μπλουμφοντέιν της Νότιας Αφρικής στις 3 Ιανουαρίου 1892 και ήταν ο πρώτος γιος του Αρθουρ Τόλκιν και της Μέιμπελ Σάφιλντ.

Τρία χρόνια αργότερα επιστρέφουν στη Μεγάλη Βρετανία. Ο πατέρας του όμως πεθαίνει ξαφνικά τον Φεβρουάριο του 1896. Ο Τόλκιν με τη μητέρα και τον αδελφό του εγκαθίστανται στο χωριό Σάρεχοουλ, έξω από το Μπέρμιγχαμ. Ο θάνατος όμως ξαναχτυπά την πόρτα της οικογένειας, καθώς το 1904, όταν ο Τόλκιν είναι μόλις 12 ετών, χάνει και τη μητέρα του. Την κηδεμονία των παιδιών αναλαμβάνει ο καθολικός ιερέας Φράνσις Μόργκαν.

Η διαφορά ανάμεσα στην ανέμελη παιδική ζωή στην εξοχή και την ταλαιπωρημένη εφηβεία στο βιομηχανικό κέντρο της πόλης σφράγισε τον Τόλκιν, ενώ αναφερόμενος στη γέννησή του στη Νότια Αφρική ο ίδιος είχε πει: «Εχω την απέχθεια για το απαρτχάιντ στο αίμα μου».

Ο έφηβος Τόλκιν, που έχει δείξει κλίση στις γλώσσες από παιδί, διδάσκεται στο σχολείο Κινγκ Εντουαρντ λατινικά, ελληνικά, αγγλοσαξονικά και μέσα αγγλικά. Γνωρίζει μία ορφανή κοπέλα, την Ιντιθ Μπρατ, και την ερωτεύεται, όμως ο πατέρας Μόργκαν του απαγορεύει αυτό το δεσμό. Το 1911 γίνεται δεκτός στο κολέγιο Εξετερ της Οξφόρδης, όπου μελετά τους κλασικούς, παλαιά αγγλικά, τευτονικές γλώσσες, ουαλικά και φινλανδικά. Γρήγορα διαφαίνεται η κλίση του για τη φιλολογία και αρχίζει να δημιουργεί τις δικές του γλώσσες.

Μέση Γη

Παίρνει το πτυχίο του το 1915 και αμέσως κατατάσσεται στο στρατό, καθώς έχει ξεσπάσει ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος. Λίγο πριν φύγει για το μέτωπο στη Γαλλία, παντρεύεται την Ιντιθ Μπρατ, παντοτινή μούσα του και πηγή έμπνευσης για την ιστορία του ανθρώπου Μπέρεν και της ξωτικιάς Λούθιεν. Παίρνει μέρος στη φονική μάχη του Σομ -τη φρίκη της οποίας δεν θα ξεχάσει ποτέ- και χάνει τους πιο στενούς του φίλους στον πόλεμο. Λόγω τυφοειδούς πυρετού, επιστρέφει στην Αγγλία. Ηδη έχει αρχίσει να δημιουργεί τη Μέση Γη, γράφοντας ένα μικρό διήγημα με τίτλο «Η Πτώση της Γκοντόλιν».

Μετά τον πόλεμο προσλαμβάνεται ως λεξικογράφος για το Oxford English Dictionary. Αρχίζει να δουλεύει σοβαρά πάνω στη δημιουργία των γλωσσών που είχε φανταστεί ότι μιλούσαν τα ξωτικά και τις βασίζει στα φινλανδικά και τα ουαλικά. Παράλληλα αρχίζει να γράφει τα «Lost Tales», ιστορίες με ξωτικά, ανθρώπους και άλλα πλάσματα, ώστε να δώσει πολιτισμικό υπόβαθρο στις γλώσσες αυτές.

Το 1920 διορίζεται καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς, όπου συνεργάζεται με τον Ε.Β. Γκόρντον στη περίφημη έκδοσή του «Ο Σερ Γκαγουέιν και ο Πράσινος Ιππότης». Συμβάλλει επίσης με γραπτά του σε πολλά έντυπα της εποχής, όπως τα περιοδικά «Γκρίφον», «Μικρόκοσμος» και «Ποίηση του Γιορκσάιρ». Το 1925 παίρνει τη θέση του διδάκτορα Αγγλοσαξονικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Παραμένει εκεί για 30 χρόνια, μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1955.

Οι επιστημονικές του δημοσιεύσεις δεν είναι πολλές, είναι όμως εξαιρετικά υψηλού επιπέδου. Σημαντικότερη όλων είναι ίσως η διάλεξή του με θέμα «Beowulf, the Monsters and the Critics».

Στην Οξφόρδη γίνεται ιδρυτικό μέλος μιας παρέας με κοινά ενδιαφέροντα, που ονομάστηκαν «The Inklings». Οι καλοί φίλοι συναντιούνταν τακτικά για ποτό, συζήτηση και αναγνώσεις των υπό συγγραφή έργων τους. Μέλος της συγγραφικής παρέας είναι και ο μετέπειτα επίσης γνωστός συγγραφέας C.S. Lewis και μεταξύ τους αναπτύσσεται μια πολύ στενή φιλία.

Εκείνη την περίοδο συνέβη αυτό που έμελλε να είναι το πιο καθοριστικό γεγονός της ζωής του. Διορθώνοντας διαγωνίσματα, ο καθηγητής, χωρίς να το συνειδητοποιήσει, γράφει σε μια λευκή κόλλα: «Σε μια τρύπα στο χώμα ζούσε ένας Χόμπιτ». Θέλοντας να εξηγήσει στον εαυτό του τι είναι ένας Χόμπιτ, αρχίζει να γράφει μιαν ιστορία, που έμελλε να γίνει αμέσως κλασική. Αρχικά την είπε σαν παραμύθι στα παιδιά του, μετά τη διάβασε στους φίλους του και το 1936 ο Λούις την έστειλε στον εκδοτικό οίκο Allen & Unwin. Εκδόθηκε με μεγάλη επιτυχία το 1937. Η επιτυχία του «Χόμπιτ» κάνει τους εκδότες να ζητήσουν από τον καθηγητή μια συνέχεια. Στο «Χόμπιτ» είχαν ήδη γίνει κάποιες συγκαλυμμένες αναφορές στον κόσμο της Μέσης Γης.

«Το Σιλμαρίλιον»

Τώρα του δίνεται η ευκαιρία να αξιοποιήσει πολλά κομμάτια από τα «Lost Tales», που πλέον ονομάζει «The Silmarillion». Δίνει τόση σημασία στην παραμικρή λεπτομέρεια, που η συγγραφή του «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών» διαρκεί σχεδόν 17 χρόνια. Τελικά εκδίδεται τμηματικά, σε τρεις τόμους, το 1954 και το 1955. Γίνεται δεκτό με μεγάλη θέρμη από το αναγνωστικό κοινό, αλλά διχάζει τους κριτικούς. Η μεγάλη δημοτικότητα του βιβλίου έρχεται αργότερα, με την έκδοσή του σε μορφή paperback στις αρχές τις δεκαετίας του '60. Σχεδόν 60 χρόνια μετά, το έπος του καθηγητή Τόλκιν έχει πουλήσει πάνω από 100 εκατομμύρια αντίτυπα και έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 25 γλώσσες.

Ο Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν πέθανε σε ηλικία 81 ετών, στις 2 Σεπτεμβρίου 1973. Αλλά αυτό δεν σήμανε και το τέλος της Μέσης Γης. Ο γιος του Κρίστοφερ συνέχισε το έργο του, συγκεντρώνοντας και ταξινομώντας τα κείμενα του πατέρα του. Το «Σιλμαρίλιον» εκδίδεται το 1977. Εκτοτε έχουν εκδοθεί αρκετά ακόμα έργα του καθηγητή.

Η τεράστια επιτυχία του έργου του έδωσε το έναυσμα σε πολλούς συγγραφείς να ασχοληθούν με την επική φαντασία. Συνεπώς, όλοι οι υπέροχοι φανταστικοί κόσμοι που γνωρίζουμε σήμερα, όλοι οι ήρωες που έχουμε αγαπήσει, είναι δική του κληρονομιά.

Βιβλιογραφία: 1. Humphrey Carpenter: «J.R.R. Tolkien: Α biography». Glasgow, 2002, Harper Collins. 2. Colin Duriez: «Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν. Η γέννηση ενός θρύλου», μτφρ.: Θωμάς Μαστακούρης, εκδόσεις Κέδρος.

Εκδόσεις Κέδρος

* Ο άρχοντας τών δαχτυλιδιών, τόμοι 3, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση- Κόλλια

* Χόμπιτ, μτφρ.: Α. Γαβριηλίδη, Χ. Δεληγιάννη

Εκδόσεις Αίολος

* Ο θρύλος του Ζίγκουρντ και της Γκούντρουν, μτφρ.: Θωμάς Μαστακούρης

* Τα παιδιά του Χούριν, μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής

* Οι επιστολές του Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια

* Το φύλλο και το δέντρο. Ιστορίες για νεράιδες... και άλλα, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια

* Ο αγρότης ο Τζάιλς απ' το χωριό, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια

* Ο σιδεράς του Μεγάλου Δασοχωρίου, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια

* Γράμματα από τον Αϊ-Βασίλη, μτφρ.: Θωμάς Μαστακούρης

* Ποιήματα του Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, μτφρ.: Θωμάς Μαστακούρης

* Ροβεράντομ, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια

* Ατέλειωτες ιστορίες, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια

* Ο Χόμπιτ. Ή μέχρι εκεί και πάλι πίσω, μτφρ.: Θωμάς Μαστακούρης

* Το Σιλμαρίλλιον, μτφρ.: Ευγενία Χατζηθανάση-Κόλλια

* Μάικλ Κόρεν, Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν. Ο άνθρωπος που δημιούργησε τον Αρχοντα των Δαχτυλιδιών, μτφρ.: Θωμάς Μαστακούρης

Εκδόσεις Φανταστικός Κόσμος

* Wayne G. Hammond, Christina Scull (επιμ.), Η τέχνη του Χόμπιτ. Από τον Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν, μτφρ.: Αργυρώ Ζαχαρίου

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Σκηνοθέτες/Παραγωγοί
Ταινίες/Σήριαλ/Παραγωγές
Βιβλίο
Συγγραφείς/Συγγράμματα
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
Ενας κόσμος μόνος του
Ο άνθρωπος πίσω από τη Μέση Γη
Διχάζει ο σκηνοθέτης, ενώνουν οι πρωταγωνιστές
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνεντεύξεις
«Υγιές είναι να γελάς με τον πόνο»
Ταινίες
Πού θα πάτε, τι θα δείτε τα Χριστούγεννα
Ακαδημία Αθηνών
Τα βραβεία της Ακαδημίας
Δυο φορές καλοδεχούμενα
Βιβλίο
Ενας κόσμος μόνος του
Ο άνθρωπος πίσω από τη Μέση Γη
Ο γλωσσολόγος που δεν «ενηλικιώθηκε»
Διχάζει ο σκηνοθέτης, ενώνουν οι πρωταγωνιστές
Μουσική
«Σνιφάρισε» την τέφρα του πατέρα του
Άλλες ειδήσεις
Οδηγός εκδηλώσεων