Έντυπη Έκδοση

Η ευτυχία βλάπτει...

Χένινγκ Μάνκελ

Ενα βήμα πίσω

μτφρ.: Λύο Καλοβυρνάς, εκδόσεις Ψυχογιός

Η σκανδιναβική αστυνομική λογοτεχνία έχει αξιόπιστη παρουσία διεθνώς, ενώ τα τελευταία χρόνια όλο και πιο πολλά ονόματα εμφανίζονται στο προσκήνιο, τα περισσότερα απ' αυτά με επιτυχία, όχι μόνο στη χώρα τους, αλλά και στην απαιτητική αγγλοσαξονική αγορά.

Ο πιο γνωστός συγγραφέας του είδους είναι ο Σουηδός Χένινγκ Μάνκελ ( 1948-), ο οποίος εμφανίστηκε στα Γράμματα το 1973 μ' ένα βιβλίο που εξέθετε τα προβλήματα των ανθρακωρύχων. Ζει πότε στη Σουηδία, πότε στη Μοζαμβίκη, με πλούσιο κοινωνικό έργο σ' αυτήν τη χώρα της νοτιοανατολικής ακτής της Αφρικής, και γι' αυτό άλλωστε υποστηρίζει ότι «το ένα του πόδι βρίσκεται στο χιόνι και το άλλο στην άμμο». Πολύ συχνά αναφέρεται στα συναισθήματα που ένιωσε όταν άρχισε να πρωτογράφει και φυσικά έκτοτε συνεχίζει αδιαλείπτως να ασχολείται με όλα σχεδόν τα είδη της γραφής: αστυνομικό μυθιστόρημα, διήγημα, παιδικό, θεατρικά έργα: «Ακόμα θυμάμαι το εξαιρετικό συναίσθημα που ένιωσα όταν έγραψα μια πρόταση, έπειτα περισσότερες προτάσεις, συνθέτοντας μια ιστορία. Το πρώτο πράγμα που έγραψα ήταν μια ολοσέλιδη περίληψη του Ροβινσώνα Κρούσου και λυπάμαι πολύ που δεν την έχω κρατήσει. Εκείνη τη στιγμή έγινα συγγραφέας».

Το 1991 εμφανίστηκε το πρώτο μυθιστόρημα της σειράς Απρόσωποι δολοφόνοι, με ήρωα τον αστυνομικό επιθεωρητή Κουρτ Βαλάντερ, ο οποίος ζει και εργάζεται στην πόλη Ισταντ, ενώ το τελευταίο βιβλίο κυκλοφόρησε το 2009 με τον τίτλο Ο διαταραγμένος άνδρας, δέκα χρόνια μετά την έκδοση της συλλογής διηγημάτων Η πυραμίδα (1999), με ήρωα και πάλι τον ίδιο επιθεωρητή.

Στο μυθιστόρημα Ενα βήμα μπροστά (1997), τρία μεταμφιεσμένα με ρούχα εποχής νεαρά άτομα, που έχουν πάει στο δάσος να απολαύσουν τη γιορτή του Μεσοκαλόκαιρου, δολοφονούνται. Στις πρώτες κιόλας σελίδες οι περιγραφές της φύσης είναι εξαιρετικές και έτσι η αντίθεση ανάμεσα στη χαρά της ζωής και τον θάνατο, που θα επακολουθήσει απροειδοποίητα και αναίτια, γίνεται ακόμα πιο έντονη, αλλά και πιο «εύγλωττη»: «Λίγο πιο πέρα, όλα ήταν ήσυχα. Κάθονταν και οι τρεις αγκαλιά, απολαμβάνοντας τη μουσική. Δεν ήξερε αν τους έχει πάρει ο ύπνος, αλλά έδειχναν να ταξιδεύουν στη μαγεία της στιγμής κι έτσι δεν κατάλαβαν ότι βρισκόταν ακριβώς από πίσω τους...» (σ. 13). Αργότερα, όμως, δολοφονείται κι ένας από τους πιο πιστούς συνεργάτες του Βαλάντερ και όλα δείχνουν ότι τα δύο περιστατικά συνδέονται. Ο επιθεωρητής αντιμετωπίζει προβλήματα υγείας, αλλά η επιμονή του να βρεθεί η αλήθεια τον βγάζει γι' άλλη μια φορά στους δρόμους και στην αναζήτηση. Για τον ήρωά του ο Μάνκελ είχε πει κάποτε σε συνέντευξή του ότι, αν ο Βαλάντερ ήταν πραγματικό πρόσωπο, θα τον αντιπαθούσε.

Η έρευνα ξεκινά από την ομάδα του, αλλά τα πράγματα δεν είναι καθόλου απλά, αφού ο δολοφόνος θα συνεχίσει να σκορπά τον θάνατο και να βρίσκεται πάντα ένα βήμα πιο μπροστά από τους αστυνομικούς. Το κυνήγι της γάτας και του ποντικού έχει πολλές εκπλήξεις, καθώς ο αόρατος θύτης γνωρίζει πολύ καλά να σβήνει τα ίχνη του, να ελίσσεται και να αλλάζει πρόσωπα και προσωπεία.

Τι συμβαίνει όμως στη σουηδική κοινωνία και οι συγγραφείς της αποκαλύπτουν μια σκοτεινή της πλευρά, γεμάτη βία και νοσηρότητα; Ή μήπως η εικόνα αυτή παρουσιάζεται μόνο και μόνο για να δοθεί μια άλλη διάσταση στην πραγματικότητα, να φανεί η υποβόσκουσα επιθετικότητα, που μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και στις πιο καλά οργανωμένες πολιτείες; Ή μήπως πρόκειται για ένα αντίστροφο παιχνίδι, που ξεβολεύει τον αναγνώστη από την ηρεμία και την πλήξη της καθημερινότητάς του; Οπως και να έχει, πάντως, οι ιστορίες αυτές με τους χαρακτήρες και τα απρόοπτά τους προσελκύουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη, και δεν είναι τυχαίο που ο Μάνκελ κέρδισε αγάπη και βραβεία, όχι μόνο στη χώρα του, αλλά και αλλού.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Πάσχουσες ψυχές
Γελώντας στο λαρύγγι του θανάτου
Ο ειρωνικός και σατιρικός Ζορζ Μπρασένς
Ο φόβος και η ταπείνωση
Η φιλοσοφική στιγμή του '60 και η γενναιοδωρία της αγάπης
Η Μικρά Ασία δεν σταματά τα χωρατά στο πανηγύρι
Σε κυκλική και ατέρμονη πορεία
Το ξέφτισμα του κόσμου
Υπονοώντας τον δημιουργικό παλμό της ζωής
Ο ουγγρικής καταγωγής αμερικανός σκηνοθέτης Τζιμ Τζάρμους
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Πάσχουσες ψυχές
Γελώντας στο λαρύγγι του θανάτου
Ο ειρωνικός και σατιρικός Ζορζ Μπρασένς
Ο φόβος και η ταπείνωση
Η ευτυχία βλάπτει...
Η φιλοσοφική στιγμή του '60 και η γενναιοδωρία της αγάπης
Η Μικρά Ασία δεν σταματά τα χωρατά στο πανηγύρι
Σε κυκλική και ατέρμονη πορεία
Το ξέφτισμα του κόσμου
Υπονοώντας τον δημιουργικό παλμό της ζωής
Ο ουγγρικής καταγωγής αμερικανός σκηνοθέτης Τζιμ Τζάρμους
Συνέντευξη: Νίκος Μαμαγκάκης
Ζώντας ανάμεσα στον ελληνικό λόγο, τον νέο και τον αρχαίο
Γιάννης Μηλιώκας
Ο Μαίανδρος και οι κινήσεις των αγαλμάτων
Συνέντευξη
Μεγαλοφυΐα ή παραφροσύνη;
"Καταθέτουν" πέντε Ελληνες μυθιστοριογράφοι
Οι 10 εντολές για το μυθιστόρημα
Αφανής αναγνώστης
Οι ήρωες του Μακρυγιάννη
Η τρίτη ανάγνωση
Ντάμα μπαστούνι
Από τις 4:00 στις 6:00
Στο κλαμπ των 70άρηδων
Άλλες ειδήσεις
Ακουσες για τον καιρό;
Μπράβο μας!
Ο σαιξπηρικός Αμλετ και οι προϋποθέσεις μιας δύσκολης επιλογής
Περί λογοτεχνίας, θανάτου και άλλων πραγματικών