Έντυπη Έκδοση

«Ακολουθήστε το πάθος σας»

Με μία συσκευή που λειτουργεί σαν «τεχνητό σώμα» και επιτρέπει τη συντήρηση του ήπατος για περισσότερες από 24 ώρες, ο 36χρονος Κωνσταντίνος Κούσιος, καθηγητής στην έδρα Βιοϊατρικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ανοίγει νέους δρόμους για τις επιτυχείς μεταμοσχεύσεις και χαρίζει ελπίδες σε ασθενείς σε λίστες αναμονής, καθώς το επίτευγμά του μπορεί «να διπλασιάσει τον αριθμό των κατάλληλων οργάνων προς μεταμόσχευση».

«Πηγαίνω στη δουλειά για να ξεκουραστώ», λέει ο Κωνσταντίνος Κούσιος, μπροστά στη μηχανή που συνδημιούργησε, πλαισιωμένος από συνεργάτες του «Πηγαίνω στη δουλειά για να ξεκουραστώ», λέει ο Κωνσταντίνος Κούσιος, μπροστά στη μηχανή που συνδημιούργησε, πλαισιωμένος από συνεργάτες του - Πώς λειτουργεί η συσκευή, που δημιουργήσατε με το συνεργάτη σας Πίτερ Φρεντ, καθηγητή μεταμοσχεύσεων στην Οξφόρδη, και ποια νέα δεδομένα φέρνει στο χώρο της μεταμόσχευσης;

«Εδώ και δεκαετίες τα όργανα προς μεταμόσχευση συντηρούνται μέσω ψύξης στους τέσσερις βαθμούς Κελσίου, τρόπος που επιβραδύνει την εκφύλιση του οργάνου, αλλά δεν τη σταματά. Εάν ένα όργανο που δωρίζεται δεν είναι σε άριστη κατάσταση, η ψυχρή συντήρηση μπορεί να το καταστήσει μη μεταμοσχεύσιμο. Στην Ευρώπη και την Αμερική, περίπου το 40-50% των συκωτιών που δωρίζονται, και δεν μεταμοσχεύονται, υπάγονται σ' αυτή την κατηγορία.

«Τεχνητό σώμα»

»Η δική μας συσκευή δεν ψύχει το όργανο, αλλά δημιουργεί γύρω του ένα "τεχνητό σώμα". Μια αντλία αναπαράγει τη λειτουργία της καρδιάς, ένας οξυγονωτής αυτή του πνεύμονα και το ήπαρ διαρρέεται, υπό φυσιολογικές συνθήκες ροής και πίεσης, από οξυγονωμένο αίμα. Το όργανο "δεν συνειδητοποιεί" ότι βρίσκεται εκτός του ανθρώπινου σώματος και συνεχίζει να λειτουργεί φυσιολογικά, παράγοντας για παράδειγμα χολή! Η μέθοδος επιτρέπει την επιτυχή συντήρηση και έως ένα βαθμό επισκευή οργάνων, που αυτή τη στιγμή απορρίπτονται ως ακατάλληλα, και συνεπώς θα μπορούσε να διπλασιάσει τον αριθμό οργάνων προς μεταμόσχευση. Ταυτόχρονα για πρώτη φορά επιτρέπει τη συντήρηση ήπατος για τουλάχιστον 24 ώρες, αντί για 12 με την ψυχρή μέθοδο, που θα οδηγήσει σε καλύτερο προγραμματισμό μεταμοσχεύσεων».

- Εργάζεστε σ' αυτή την τεχνολογία από το 1997. Είχατε φτάσει άλλη φορά τόσο κοντά και ποια συναισθήματα σας κατέκλυσαν πριν και μετά την επιτυχημένη διπλή μεταμόσχευση ήπατος σε δύο Βρετανούς ασθενείς;

«Η έρευνά μου με τον Πίτερ Φρεντ έχει διαρκέσει χρόνια λόγω της πολυπλοκότητας της αρχικής τεχνολογίας και της ανάγκης να την απλουστεύσουμε και να την αυτοματοποιήσουμε ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί κλινικά. Δεν υπήρξαν ανυπέρβλητες δυσκολίες και ύστερα από εκατοντάδες δοκιμές σε χοίρους, η πρώτη δοκιμή που έγινε σε άνθρωπο λειτούργησε. Η επιτυχία της έρευνας έχει τα θεμέλιά της στην άριστη σχέση και τη βαθιά φιλία που μας συνδέει με τον Πίτερ. Είναι γιατρός και είμαι μηχανικός και έπειτα από ατελειώτες συζητήσεις μιλάμε πλέον την ίδια γλώσσα.

Ποτέ δεν θα ξεχάσω το συναίσθημα κατά την πρώτη συντήρηση οργάνου προς μεταμόσχευση. Σκεφτόμουν συνεχώς: "Δεν είναι πια πείραμα το οποίο μπορεί να επαναληφθεί την άλλη εβδομάδα. Κρέμεται από αυτό η ζωή ενός ανθρώπου και πρέπει να λειτουργήσει. Λειτούργησε. Και όταν τρεις ημέρες αργότερα σφίξαμε το χέρι του ασθενούς, το συναίσθημα ήταν απερίγραπτο. Ο Ιάν Κρίστι ανέκαμψε απίστευτα γρήγορα. Η ίδια ακριβώς εμπειρία επαναλήφθηκε και με τον δεύτερο ασθενή, το οποίο μας χαροποίησε ακόμα περισσότερο».

- Πώς στραφήκατε στη βιοτεχνολογία; Στο επίκεντρο των μελετών σας βρίσκεται η αγάπη για τον άνθρωπο, η αγάπη για την επιστήμη ή ο συνδυασμός;

«Χρωστάω στον πατέρα μου Δημήτρη τη λατρεία μου για τα μαθηματικά και τη φυσική, αλλά πολύ νέος ανακάλυψα ότι είχα ανάγκη να κάνω κάτι με ανθρωπιστική και κοινωνική διάσταση. Η βιοϊατρική είναι ο κοινός παρονομαστής αυτών των δύο τάσεων και μου δίνει τη δυνατότητα να εφαρμόσω αυτά που αγαπάω και να βοηθήσω συνανθρώπους μας σε όλο τον κόσμο. Πρόσφατα ο αδερφικός μου φίλος και κουμπάρος έχασε τη μητέρα του ύστερα από μάχη με τον καρκίνο και ελπίζω μια μέρα σύντομα να μπορέσω να συνεισφέρω στην καταπολέμηση και αυτής της νόσου μέσω της έρευνάς μου με τον υπέρηχο».

Το θεσμικό πλαίσιο

- Ποιοι είναι οι στόχοι της OrganOx, της εταιρείας που ιδρύσατε;

«Η OrganOx είναι το όχημα που μας επιτρέπει να φέρουμε την έρευνα από το εργαστήριο στο πλευρό του ασθενούς. Λόγω του θεσμικού πλαισίου των κλινικών δοκιμών στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να δημιουργήσουν ερευνητές ένα ιατρικό προϊόν χωρίς να υπάρχει εταιρικός μηχανισμός για να αναλάβει το κατασκευαστικό, νομοθετικό και οικονομικό κομμάτι. Αυτό το πλαίσιο καλύπτει η OrganOx. Το επόμενο βήμα είναι οι κλινικές δοκιμές στην Ευρώπη, που έχουν ήδη χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ενωση και θα ξεκινήσουν σε λίγους μήνες. Η συσκευή μάς επιτρέπει τη συντήρηση συκωτιού, αλλά μεταγενέστερα η τεχνική μπορεί να εφαρμοστεί σε νεφρά, πάγκρεας, εντόσθια και πνεύμονες».

- Διαπρέπετε στο εξωτερικό. Πιστεύετε ότι θα μπορούσατε να είχατε φτάσει σε αυτό το σημείο εάν είχατε μείνει στην Ελλάδα και τι θα συμβουλεύατε τους νέους και ταλαντούχους επιστήμονες;

«Το πάθος μου είναι η επιστήμη μου. Πηγαίνω στη δουλειά για να ξεκουραστώ. Οπότε η συμβουλή μου είναι "ακολουθήστε το πάθος σας" - σε οδηγεί πάντα εκεί που πραγματικά ήθελες, έστω και αν δεν το γνώριζες εκ των προτέρων. Η βιοϊατρική έρευνα απαιτεί τρία στοιχεία που είναι δύσκολο να τα βρει κανείς σε ένα μόνο μέρος (είτε λέγεται Ελλάδα είτε εξωτερικό): γιατρούς που να θέλουν πραγματικά να καινοτομήσουν και να πάρουν το απαραίτητο ρίσκο, άριστη τεχνολογική έρευνα και υποδομή που να βρίσκεται κοντά (ει δυνατόν μέσα) σε νοσοκομείο, και ένα εταιρικό και επενδυτικό περιβάλλον που να μπορεί να "μετατρέψει" μια νέα ιδέα σε προϊόν. Η Οξφόρδη είναι ένας τέτοιος τόπος, έχοντας δημιουργήσει ινστιτούτο βιοτεχνολογίας μέσα στη νοσοκομειακή κλινική Churchill το οποίο συγχρηματοδοτήθηκε από επενδυτικούς οργανισμούς έτοιμους να προωθήσουν τις νέες τεχνολογίες. Η δημιουργία ενός αντίστοιχου σχήματος στην Ελλάδα μοιάζει σαν ένα μακρινό, αλλά όχι απίθανο όνειρο. Ελπίζω ειλικρινά για τη χώρα να δημιουργηθούν σύντομα οι συνθήκες που θα το επιτρέψουν».

72ωρα...

- Οταν κλείνετε την πόρτα του εργαστηρίου, αφήνετε τα ερευνητικά πειράματα εκεί ή σας ακολουθούν συνεχώς; Μήπως κάποιες φορές είχατε καλές ιδέες και βρήκατε λύσεις εκτός γραφείου, κάνοντας άλλες δραστηριότητες;

«Η επιστήμη και η έρευνα είναι το ακριβώς αντίθετο της εργασίας 8-5. Δουλεύει κανείς με επιστήμονες σε όλες τις ωροζώνες του πλανήτη, με συνεχείς προθεσμίες για δημοσιεύσεις, συνέδρια και πειράματα που πολύ συχνά διαρκούν 72 συνεχείς ώρες. Ακόμη και σήμερα αισθάνομαι ότι πηγαίνω στη δουλειά για να ξεκουραστώ (κυρίως από τους τρεις γιους μου Δημήτρη, Αλέξανδρο και Πέτρο, που... γεμίζουν αντίστοιχα με χαρά το υπόλοιπο της ημέρας και της νύχτας μου). Οι καλές ιδέες έρχονται παντού, αλλά κυρίως μέσω συχνής επικοινωνίας με ανθρώπους από άλλα γνωστικά πεδία. Και εκεί η Οξφόρδη είναι μοναδική. Λόγω του κολεγιακού της συστήματος, τρώω καθημερινά με λογοτέχνες, βοτανολόγους, χημικούς και κάθε λογής επιστήμονες, οι οποίοι με την προοπτική τους και τις ερωτήσεις τους μου ανοίγουν καθημερινά καινούργιους ορίζοντες».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Υγεία
Βιοτεχνολογία & βιοηθική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Λουξεμβούργο
Οι σκάφες και τα... στεγνοκαθαριστήρια
Κουρδικό
«Να σιγήσουν τα όπλα, να μιλήσουν οι ιδέες»
Βιοτεχνολογία
«Ακολουθήστε το πάθος σας»
Ιταλία
Αλλιώς φαντάζονται την ιταλική κυβέρνηση Μπερσάνι, Γκρίλο και Μπερλουσκόνι
Συρία
Βρετανία: Νέα Βοσνία θα γίνει η Συρία
Παλαιστίνη
Ομπάμα: Οι Παλαιστίνιοι αξίζουν το δικό τους κράτος
Βόρεια Κορέα
Βάσεις των ΗΠΑ απειλεί να χτυπήσει η Β. Κορέα