Έντυπη Έκδοση

Διεθνή

Μια άλλη Ευρώπη

  • Αλλαγή σελίδας στη Χώρα των Βάσκων

    Συνεχίζει πάντα να με εντυπωσιάζει το πόσο επιμένουμε να ασχολούμαστε με τα (με πολλά εισαγωγικά) «δικά μας» θέματα.

    Ο Πάτσι Λόπεθ Ο Πάτσι Λόπεθ Την ίδια στιγμή παραγνωρίζουμε ή αγνοούμε πολύ σημαντικά γεγονότα και εξελίξεις που συμβαίνουν όχι στην άλλη άκρη του κόσμου, αλλά μέσα στην Ευρώπη. Σε ένα τέτοιο μείζον γεγονός θα αναφερθώ. Επιγραμματικά: στις 7 Μαΐου, στην Ισπανία, στη Χώρα των Βάσκων, η σελίδα γύρισε.

    Πρεμιέρα στη Χώρα των Βάσκων. Ημέρα ιστορική. Σε αυτή την αυτόνομη επαρχία της Ισπανίας, στις 7 Μαΐου -για πρώτη φορά εδώ και τριάντα χρόνια- ορκίστηκε πρόεδρος της περιφερειακής κυβέρνησης ένας Βάσκος μη εθνικιστής. Το όνομά του; Πάτσι Λόπεθ.

    Ο Πάτσι Λόπεθ, ηλικίας 49 ετών, συναινετική προσωπικότητα και μαζί «ήπια δύναμη», είναι ο ηγέτης της πτέρυγας του Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Χώρα των Βάσκων. Ενας πολιτικός που έχει κοινά στοιχεία με τον Ισπανό πρωθυπουργό Χοσέ Λουίς Θαπατέρο.

    Οι Βάσκοι αυτονομιστές και εθνικιστές δεν μπορούν ακόμη να το χωνέψουν. Το απόρθητο φρούριό τους το κατέλαβε ένας «εχθρός». Πού ακούστηκε, στο Euskadi τους να σχηματιστεί κυβέρνηση με σοσιαλιστή πρόεδρο. Εννοείται, βέβαια, ότι η ένοπλη ΕΤΑ (η αυτονομιστική, εθνικιστική και, ιδίως, τρομοκρατική βασκική οργάνωση) έσπευσε αμέσως να ανακοινώσει ότι ο Πάτσι Λόπεθ είναι ο κατ' εξοχήν στόχος της.

    Ενας φίλος που μόλις επέστρεψε από την Ισπανία και ήταν εκεί την ημέρα της ορκωμοσίας του Πάτσι Λόπεθ, περιγράφει την ιστορική αλλαγή με μία φράση. «Τηρουμένων των αναλογιών, ένας σοσιαλιστής επικεφαλής στη Χώρα των Βάσκων είναι τόσο ανήκουστο γεγονός όσο και η εγκατάσταση ενός Αφροαμερικανού Προέδρου στον Λευκό Οίκο».

    Πώς έγινε η ανατροπή; Στις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές, το Βασκικό Εθνικιστικό Κόμμα (PNV), που κυβερνούσε χωρίς διακοπή επί τρεις δεκαετίες, έχασε την εξουσία. Ηρθε μεν πρώτο (30 έδρες), αλλά όμως δεν συγκέντρωσε όπως άλλοτε την απόλυτη πλειοψηφία.

    Αποτέλεσμα; Οι Σοσιαλιστές (PSE), το δεύτερο σε ποσοστά κόμμα (25 έδρες), εξασφάλισαν τη στήριξη του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (ΡΡ) που ήρθε τρίτο (13 έδρες) και σχημάτισαν κυβέρνηση. Ετσι, ο Πάτσι Λόπεθ έγινε ο πρώτος μη εθνικιστής «lehendakari» («πρόεδρος της αυτόνομης κυβέρνησης», στα βασκικά) στην Ιστορία της δημοκρατικής Ισπανίας. Ετσι, στις 7 Μαΐου, γύρισε η σελίδα.

    Η συμμαχία των Σοσιαλιστών με το Λαϊκό Κόμμα -άλλη μία πρεμιέρα στην Ισπανία- είναι βέβαια ετερόκλιτη. Και πάντως, σε εθνική κλίμακα τα δύο κόμματα περίπου αλληλοσπαράσσονται. Θα αντέξει και για πόσο η συμμαχία; Οι εφημερίδες αποφεύγουν να θέσουν το ερώτημα.

    Αυτή τη στιγμή προτιμούν να επικεντρωθούν (θετικά) στον πρωτοφανή χαρακτήρα της -στη συμμαχία που είναι «φορέας ελπίδας για την ειρήνη». Και όταν σήμερα οι Ισπανοί μιλούν για «ειρήνη», εννοούν βεβαίως το τέλος της ΕΤΑ.

    Η κεντροαριστερή εφημερίδα El Pais και η κεντροδεξιά El Mundo συμφωνούν. Αυτή η συμμαχία θα βάλει φραγμό στο βασκικό αυτονομιστικό κίνημα και, ιδίως, στην πιο βίαια εκδοχή του: την τρομοκρατία της ΕΤΑ.

    Η αλήθεια είναι ότι στη Χώρα των Βάσκων οι βουλευτές -τόσο του Σοσιαλιστικού όσο και του Λαϊκού Κόμματος- εκφράζουν την ίδια θέληση. «Επιτέλους, πρέπει να ξεμπερδέψουμε με την ΕΤΑ». Λεπτομέρεια: όλοι τους ζουν φρουρούμενοι πρωί - βράδυ από πολύ ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις.

    «Ως πρόεδρος, θα πολεμήσω την ΕΤΑ μέχρι τέλους», λέει ο Πάτσι Λόπεθ. Οι απειλές κατά της ζωής του δεν τον εντυπωσιάζουν.

    Ηπιος αλλά αποφασισμένος. Και αποφασιστικός. Ο Πάτσι Λόπεθ, εκτός από το καρκίνωμα της ΕΤΑ, θέλει να συμβάλει ώστε ο αυτονομιστικός εθνικισμός στη Χώρα των Βάσκων να μπει στο περιθώριο. Θέλει, ουσιαστικά, να ενώσει τους Βάσκους που είναι διηραιμένοι σε «φιλο-» και «αντι-» Ισπανούς.

    Ο Πάτσι Λόπεθ γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει πάντα στο Πορτουγκαλέτε, πόλη πολύ κοντά στο Μπιλμπάο. Παιδί λαϊκής εργατικής οικογένειας. Ο πατέρας του ήταν συνδικαλιστής που έχει αφήσει εποχή.

    Στο σπίτι του, ο έφηβος Πάτσι είδε να περνούν για «σεμινάριο» με τον πατέρα του στελέχη του παράνομου τότε Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (PSOE), από τον Φελίπε Γκονζάλεθ ώς τον Γιοακίμ Αλμούνια. Ανάμεσά τους, ήταν και ένας συνομήλικός του, κάποιος Χοσέ Λουίς Θαπατέρο με τον οποίο συνδέεται στενά έκτοτε.

    Ο Πάτσι Λόπεθ σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στην ...κουζίνα του οικογενειακού σπιτιού. Η επιλογή του ήταν λίγο πολύ προδιαγεγραμμένη. Εκλέγεται βουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος από το 1987 και ομολογεί ότι η πολιτική είναι το πάθος του.

    Ο Πάτσι Λόπεθ, ο πρώτος μη εθνικιστής πρόεδρος της κυβέρνησης των Βάσκων, έχει μπροστά του ένα μεγάλο στοίχημα: απαγορεύεται να κάνει λάθος.

    ΥΓ. Ευρωεκλογές, 7 Ιουνίου. Τα μικρά (και καινούργια) κόμματα όχι μόνον δεν έχουν δικαίωμα δωρεάν τηλεοπτικού χρόνου, αλλά επιπλέον τους απαγορεύεται να αγοράσουν χρόνο και να βάλουν πληρωμένες διαφημίσεις στην τηλεόραση. Στον ελληνικό καπιταλισμό καταργήθηκε -στις ευρωεκλογές- η οικονομία της αγοράς.

    ΕΥΡΩΠΗ - EUROPE - EVROPA

    Πληγές και εθνικά ταμπού

    * «Πληγές του φθινοπώρου». Η ταινία της Τομρίς Γκιριτλίογλου, της σκηνοθέτριας από την Τουρκία (αποφεύγω το «Τουρκάλα», ελάχιστα εύηχο στα ελληνικά). Ταινία συγκλονιστική για το πολιτικό της θάρρος· το διαθέτει με το παραπάνω η Τομρίς Γκιριτλίογλου.

    * «Πληγές του φθινοπώρου». Ο έρωτας ενός Τούρκου και μιας Ελληνίδας (Ρωμιάς) πριν μισό και πλέον αιώνα, είναι απλώς η αφορμή. Πρωταγωνιστής της ταινίας; Τα βίαια γεγονότα που ξέσπασαν στην Κωνσταντινούπολη, στις 5-6 Σεπτεμβρίου 1955. Και έπληξαν την ελληνική μειονότητα. Τότε που εξαγριωμένος και κατευθυνόμενος όχλος κατέστρεψε ολοσχερώς και λεηλάτησε τις περιουσίες -καταστήματα, σπίτια, σχολεία- των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης. Μια τουρκική ταινία για τα «Σεπτεμβριανά».

    * «Πληγές του φθινοπώρου». Εντυπωσιακό (θα επαναλάβω) το πολιτικό θάρρος της Τομρίς Γκιριτλίογλου. Καταλυτική κριτική. Τεκμηριωμένη καταγγελία. Στο στόχαστρο, ο τουρκικός εθνικισμός, το τουρκικό παρακράτος και, ιδίως, εκείνοι οι Τούρκοι πολιτικοί που υπέθαλψαν τα «Σεπτεμβριανά».

    * Σημειώστε ότι η σκηνοθέτις δεν ζει στο εξωτερικό· στην Τουρκία ζει και εργάζεται. Σημειώστε, επίσης, ότι η ταινία στην Τουρκία έκανε πολλές εκατοντάδες χιλιάδες εισιτήρια! Εδώ, ούτε πολλοί την προτίμησαν ούτε συζήτηση προκάλεσε. (Την είδα σε κεντρική αίθουσα· ήταν περίπου άδεια). Εντάξει, η αδιαφορία είναι δεδομένη. Ομως δεν αρκεί. Ισως φταίει και η βαθιά ριζωμένη καχυποψία. Ισως φταίει ακόμη κάτι ανομολόγητο: «Σιγά, που θα μας πουν για τα δίκια μας οι Τούρκοι».

    Μια διευκρίνιση. Οι οχλοκρατικές βίαιες ταραχές τον Σεπτέμβριο του 1955 δεν περιορίστηκαν στην Κωνσταντινούπολη· επεκτάθηκαν και στη Σμύρνη. Μια δεύτερη διευκρίνιση. Ασφαλώς, ο κύριος στόχος ήταν η ελληνική μειονότητα («οι Ρωμιοί της Πόλης»), όμως χτυπήθηκε επίσης η αρμενική και η εβραϊκή.

    Στην Τουρκία, η Τομρίς Γκιριτλίογλου με τις «Πληγές του φθινοπώρου» τόλμησε να μιλήσει για ένα εθνικό ταμπού. Χωρίς περιστροφές και στρογγυλέματα. Αναρωτιέμαι. Στην Ελλάδα, υπάρχει κινηματογραφιστής (μια και ο λόγος περί κινηματογραφικού έργου), ο οποίος θα έκανε ταινία με ανάλογο θέμα; Θέλω να πω, δηλαδή, ταινία με θέμα «εθνικώς μη αποδεκτό».

    Μικρό Αλφαβητάριο

    Μ και Ε, όπως Μοιραία Ενηλικίωση

    Να το παραδεχθούμε. Ορισμένες φορές, είμαστε άδικοι απέναντι στο εξαίρετο ισλαμικό καθεστώς του Ιράν. Παραγνωρίζουμε τις ευαίσθητες «πτυχές» του.

    Παραδείγματος χάριν; Παραγνωρίζουμε την τρυφερότητα με την οποία οι Ιρανοί μουλάδες αντιμετωπίζουν τους ανήλικους που καταδικάζονται σε θάνατο για την τάδε ή τη δείνα εγκληματική πράξη. Στο Ιράν, οι ανήλικοι (οι κάτω των 18 ετών) δεν εκτελούνται. Οποιο και εάν είναι το έγκλημα που διέπραξαν. Γιατί; Διότι το Ιράν έχει υπογράψει τη διεθνή σύμβαση σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται η εκτέλεση ανηλίκων. Αυτό όμως καθόλου δεν εμποδίζει τις Αρχές του Ιράν να απαγχονίσουν τώρα μια κοπέλα 22 ετών για έγκλημα που διέπραξε (ή που υποτίθεται ότι διέπραξε) όταν ήταν 17 ετών. Με λίγη καλή θέληση όλα βολεύονται. Οι ανήλικοι δεν εκτελούνται όσο είναι ανήλικοι. Οταν όμως ενηλικιώνονται, δεν υπάρχει πρόβλημα. Τους κρατούν, λοιπόν, στη φυλακή μέχρι να αποκτήσουν τη «νόμιμη» ηλικία. Ετσι, πριν από λίγες ημέρες, εκτελέστηκε στο Ιράν με απαγχονισμό η Ντελάρα Νταραμπί, 22 ετών. Είχε καταδικαστεί πριν από τέσσερα χρόνια για φόνο που φέρεται ότι διέπραξε όταν ήταν 17 ετών· ενώ ήταν ακόμη ανήλικη. Βλέπετε όμως την ευαισθησία του καθεστώτος; Δεν την εκτέλεσαν αμέσως μόλις ενηλικιώθηκε -της χάρισαν τέσσερα χρόνια ζωής μέχρι να την οδηγήσουν στην αγχόνη. Η Ντελάρα Νταραμπί αρχικά ομολόγησε ότι είναι ένοχη, όμως γρήγορα ανακάλεσε. Σύμφωνα με τον δικηγόρο της, η θανατική ποινή τής επεβλήθη χωρίς αποδεικτικά στοιχεία (οι δικαστές στηρίχθηκαν μόνο στην αρχική ομολογία της). Η Διεθνής Αμνηστία είχε υιοθετήσει την Ντελάρα Νταραμπί, δεν κατόρθωσε όμως να τη σώσει. Σήμερα στο Ιράν, εκατό ανήλικοι καταδικασμένοι σε θάνατο περιμένουν στη φυλακή έως ότου αποκτήσουν τη «νόμιμη» ηλικία, ώστε να...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Μοσάντ
Η Μοσάντ ύφαινε τον «ιστό» της για τον Νασράλα
Δίκτυο Μοσάντ
Παλαιστίνη
Κράτος χωρίς στρατό
ΗΠΑ
«Θα το κλείσω»
Αφγανιστάν
«Αποτύχαμε με τα ναρκωτικά»
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
Λιγότερα παιδιά χάνουν τη ζωή τους σύμφωνα με την ΠΟΥ
Ρωσία - Ε.Ε.
Συνάντηση κορυφής και ρουτίνας
Σρι Λάνκα
Παιδομάζωμα στη Σρι Λάνκα με την έγκριση των Αρχών
Τρομοκρατία
ΗΠΑ: συνέλαβαν 4 Αμερικανούς για απόπειρα τρομοκρατικής επίθεσης
Άλλες ειδήσεις
Ιράκ: πάνω από 66 νεκροί μέσα σε 24 ώρες...
Σερβία: πέντε ώρες αγωνίας για τον άνδρα με τη χειροβομβίδα