Έντυπη Έκδοση

Ο ΔΗΜΟΣ ΑΒΔΕΛΙΩΔΗΣ ΜΙΛΑΕΙ ΣΤΗΝ «Ε» ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ, ΤΟΥΣ ΑΙΣΧΥΛΕΙΟΥΣ ΠΕΡΣΕΣ

«Το αρχαίο δράμα, οικουμενικό γεγονός»

Ο Δήμος Αβδελιώδης μόλις πρόσφατα ασχολήθηκε για πρώτη φορά με το αρχαίο δράμα. Εχοντας ήδη επιστρέψει από μια μικρή, αλλά συγκινητικής υποδοχής και εγκωμιαστικών σχολίων περιοδεία (σε Εφεσο, Πέργαμο, Κύπρο και Θεσσαλονίκη) των «Ιχνευτών», του μοναδικού σωσμένου (μόνο 40 στίχοι) σατυρικού δράματος του Σοφοκλή.

«Η παράδοση δεν με ενδιαφέρει ποτέ σαν κάτι το φετιχιστικό που αναπαράγεται φολκλορικά» λέει ο Δ. Αβδελιώδης (φωτ.: Λεωνίδας Δημακόπουλος) «Η παράδοση δεν με ενδιαφέρει ποτέ σαν κάτι το φετιχιστικό που αναπαράγεται φολκλορικά» λέει ο Δ. Αβδελιώδης (φωτ.: Λεωνίδας Δημακόπουλος) Αυτές τις μέρες κάνει πρόβες για την πρώτη του αρχαία τραγωδία. Μας εξηγεί γιατί επέλεξε τους «Πέρσες» του Αισχύλου για το 1ο φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος της Αθήνας (5 και 18 Σεπτεμβρίου), τη σχέση του με την παράδοση, αλλά και τις κρυμμένες αξίες των κειμένων της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας που σήμερα μας χρειάζονται περισσότερο από ποτέ.

Αγαπημένη τραγωδία

Η μορφή του, με την πλούσια κυματιστή κόμη, παραπέμπει σε αναγεννησιακούς ποιητές. Η έμφυτη απροσποίητη ευγένεια τον κάνει να χαμηλώνει το βλέμμα όταν μιλά για τον εαυτό του ή τη δουλειά του. Ο λόγος του αναβλύζει πηγαίος και καθάριος όμως όταν η συζήτηση στρέφεται περί τέχνης. Φαίνεται πως έχει άποψη, την οποία άλλωστε και καταθέτει ειλικρινώς στις δουλειές του, που όλες τους προκύπτουν έπειτα από αρκετή βάσανο.

Χρειάστηκε η πρόταση ενός διεθνούς συνεδρίου αφιερωμένου στο σατυρικό δράμα -πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον περασμένο Ιούνιο- για να καταπιαστεί με τους «Ιχνευτές». Και χρειάστηκε η παρότρυνση του Γιάννη Μαργαρίτη, καλλιτεχνικού διευθυντή του νέου Φεστιβάλ της Αθήνας, αφιερωμένου στο αρχαίο δράμα, για να «τολμήσει» να μεταφέρει ο ίδιος επί σκηνής την πιο αγαπημένη του από τις αρχαιοελληνικές τραγωδίες, τους «Πέρσες». Ο Δήμος Αβδελιώδης προχωρά διστακτικά, καταφέρνει όμως πάντοτε να μας εκπλήσσει και να μας συγκινεί με την καθαρότητα της δουλειάς του.

Επιστρέψατε με διθυραμβικές κριτικές για τους «Ιχνευτές». Το κοινό πώς αντέδρασε;

«Αυτό που μας συγκίνησε όλους περισσότερο ήταν ο εγκάρδιος τρόπος που υποδέχτηκε το κοινό της Τουρκίας την παράσταση. Ενιωσαν αυτή τη συγκίνηση που προσφέρει το αρχαίο δράμα σαν ένα οικουμενικό πολιτισμικό γεγονός που συνδέει όλες τις κουλτούρες μεταξύ τους και σταματάει τα διαχωριστικά. Και στην Κύπρο και στη Θεσσαλονίκη είχαμε ακριβώς τον ίδιο ενθουσιασμό. Ο κόσμος δεν έβγαινε από το θέατρο».

Γιατί επιλέξατε να ασχοληθείτε με τους «Πέρσες» του Αισχύλου στην πρώτη σας επαφή με την αρχαία ελληνική τραγωδία;

«Επειδή διαθέτει δύο συγκλονιστικά στοιχεία που μπορούν να μας αγγίξουν σήμερα. Από τη μία το διαλεκτικό πνεύμα των αρχαίων Ελλήνων και από την άλλη την εμμονή προς την αλήθεια, τη ρεαλιστική πραγματιστική γνώση δηλαδή που βοηθά να διαχειριζόμαστε τις κρίσεις και να παίρνουμε αποφάσεις.

»Ο Αισχύλος βλέπει την ήττα από την μεριά των αντιπάλων. Πράγμα που προϋποθέτει τεράστια παιδεία και αυτό που λέμε διαλεκτική του ελληνικού πνεύματος. Το πιο γοητευτικό είναι ότι δεν οδηγείται σε αυτή την επιλογή για να αναγάγει σε δοξαστικό γεγονός για τους Ελληνες αυτή τη νίκη. Αλλά για να εντοπίσει το πραγματικό βάρος μιας ήττας και των ανθρωπίνων πράξεων. Και στην επόμενη κρίση ή περιπέτεια να διαχειριστεί πιο σωστά τις δυνάμεις του.

»Δεν έχουμε βεβαίως καμία σχέση με τους αρχαίους Ελληνες. Το πνεύμα αυτό έχει μετακομίσει στην Αγγλία του Σέξπιρ. Είναι, όμως, μια ευκαιρία μέσα σε αυτή τη βαθιά κρίση που περνάμε να αναλογιστούμε ότι κάποτε εδώ κάποιοι άλλοι είχαν έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης. Μπορούσαν να διαχειριστούν τα πράγματα μέσα από την πραγματική και όχι μεροληπτική τους διάσταση».

Και ο τρόπος που τον μεταφέρετε στην σκηνή; Ποιο είναι το κύριο μέλημά σας;

«Μέσα από την αφήγηση και τον τρόπο που στέκονται οι ηθοποιοί στη σκηνή να μπορούν να εκχυμώνονται οι λέξεις και να αποδίδονται οι σωστές σημασίες, ούτως ώστε να μπορεί ο θεατής να παρακολουθεί το έργο και να συμμετέχει καταλαβαίνοντας αρχικά το τι συμβαίνει. Από εκεί και πέρα προστίθενται και τα αισθητικά στοιχεία που άλλες φορές είναι καλύτερα και άλλες υποδεέστερα και που δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσουν την εκφορά του λόγου και τη σωματική στάση που πρέπει να συμπλέει με τα νοήματα του έργου».

Εστιάζετε στην παράδοση;

«Οχι. Η παράδοση είναι απλώς μια κιβωτός που εμπεριέχει την ανθρώπινη σοφία και τον μόχθο εκατομμυρίων ανθρώπων που προηγήθηκαν. Δεν με ενδιαφέρει ποτέ σαν κάτι το φετιχιστικό που αναπαράγεται φολκλορικά. Είναι ένα υλικό που πρέπει να το διαχειρίζεται κανείς, ώστε να αποκτά η τέχνη συγχρονικότητα. Οφείλουμε να εξάγουμε από ένα έργο τέχνης αυτό που μας αφορά σήμερα. Καθώς η ανθρώπινη ιστορία επαναλαμβάνεται, η τέχνη μάς ανοίγει τα μάτια για να δούμε πράγματα τα οποία άλλοι τα συνέλαβαν πριν από εμάς πολύ πιο καθαρά γιατί δεν είχαν την ίδια σύγχυση. Αλλιώς είναι μια μουσειακή απεύθυνση χωρίς στόχο και όραμα».

Για τη διασκευή των «Ιχνευτών» ο συνεργάτης σας, Γιάγκος Ανδρεάδης, άντλησε την ιστορία που λείπει από τον ομηρικό ύμνο κι εσείς βασιστήκατε στην προηγούμενη εμπειρία σας με τον «Μεγαλέξανδρο και τον καταραμένο δράκο». Μέχρι ποιο σημείο σταματά η ελευθερία της σκηνικής απόδοσης και από πότε και μετά μιλάμε για ένα εντελώς διαφορετικό έργο με αφορμή το πρωτότυπο;

«Δεν νομίζω ότι υπάρχουν όρια στην τέχνη. Υπάρχει ελευθερία να είναι κανείς σε εγρήγορση και να διαχειρίζεται το υλικό αυτό με σεβασμό. Οχι προς τον συγγραφέα ή την αρχαιότητα, αλλά προς τις αξίες του έργου. Εάν δεν αναδείξεις τις αξίες που μας αφορούν και το παρουσιάσεις σαν παραμύθι, τότε το έργο καταστρέφεται. Εάν δεν χάσει αυτό τον δρόμο ο καλλιτέχνης, έχει ελευθερία να κάνει ό,τι θέλει».

Οι νέοι αγαπούν την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία;

«Κάθε άνθρωπος που πέφτει το μάτι του δύσκολα ξεκολλάει. Πρόκειται για έναν απέραντο πλούτο. Εχει κυριαρχήσει ένας θεός του χρήματος που έχει υποκαταστήσει τον θεό της υπέρβασης και της ουτοπίας. Δεν υπάρχει μια αντίστιξη σε αυτήν την ανθρώπινη αναζήτηση. Πάει μονόπατα το σκάφος και θα βουλιάξει. Το βαρίδι είναι αυτή η θεοποίηση του σύμπαντος και της πραγματικότητας μέσα από οραματισμούς και υπερβάσεις για κάτι καλύτερο και ευτυχέστερο. Αυτό το πνεύμα υπάρχει στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία».

info: Πέρσες: 5 και 18 Σεπτεμβρίου, Θέατρο Αττικού Αλσους στις 9 μ.μ.

Ιχνευτές: 24 Αυγούστου (Παπάγου), 7 Σεπτεμβρίου (Αισχύλεια - Παλαιό Ελαιουργείο Ελευσίνας), 9 Σεπτεμβρίου (Ρεματιά).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μαύρο Θέατρο
Η Αλίκη στη χώρα του Μαύρου Θεάτρου
Νίκος Θέμελης
Ο πολιτικός της λογοτεχνίας
Συνέντευξη: Δήμος Αβδελιώτης
«Το αρχαίο δράμα, οικουμενικό γεγονός»
Λογοτεχνία
Το καλοκαίρι η κρίση έγινε μπεστ σέλερ
ΜΜΕ
Πρωτιά για New York Times, και Twitter
Από τη Βουλή στο Αρχείο
Απόβαση ξένων το φθινόπωρο
Στο «Big Brother» η σύζυγος του Βρετανού προέδρου της Βουλής