Έντυπη Έκδοση

Το μπαλέτο του Ντεγκά

Ολα τα γλυπτά του Ντεγκά σε έκθεση ιδιωτικού μουσείου στην Αθήνα; Ολα -και τα 74!- σε μια παρουσίαση δίχως προηγούμενο διεθνώς; Ψυχραιμία.

Η έκθεση που εγκαινιάζεται την ερχόμενη Παρασκευή στο Μουσείο Ηρακλειδών στο Θησείο με τον τίτλο «Η πλήρης συλλογή γλυπτών του Εντγκάρ Ντεγκά» περιλαμβάνει έργα «χυτευμένα από γύψινα εκμαγεία που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα, τα οποία είχαν γίνει από τα αρχικά κέρινα προπλάσματα του Ντεγκά, κατά τη διάρκεια της ζωής του και με τη συγκατάθεσή του».

Κάτοχος των γλυπτών είναι ένας ξένος επιχειρηματίας-συλλέκτης ο οποίος σκοπεύει να τα στεγάσει σε μουσείο που θ' ανεγείρει ο ίδιος μελλοντικά, κι είναι ένας από τους ιδιοκτήτες ανάλογων, λιγοστών, σειρών που δημιουργήθηκαν με τη συγκατάθεση των σημερινών κληρονόμων του καλλιτέχνη, βάσει των γύψινων εκμαγείων που εντοπίστηκαν στο Παρίσι πριν από μία δεκαετία. Υπάρχουν μάλιστα ειδήμονες, σαν τους Αμερικανούς Walter Maibaum και Gregory Hedberg που υπογράφουν και τα κείμενα του καταλόγου της έκθεσης, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τα συγκεκριμένα αντίγραφα ενδέχεται να θεωρηθούν πιο αυθεντικά κι από τ' αυθεντικά!

Από τους γίγαντες του 19ου αιώνα, ζωγράφος που χαρακτηρίστηκε «εναλλακτικός ιμπρεσιονιστής», δεξιοτέχνης του σκίτσου και γλύπτης «καλύτερος κι από τον Ροντέν» σύμφωνα με τον Ρενουάρ, ο Εντγκάρ Ντεγκά (1834-1917) πειραματιζόταν με τις πιο περίεργες και αντίθετες μεταξύ τους τεχνικές. Ολη δε την αμεσότητα που διεκδικούσαν οι ομότεχνοί του, ο ίδιος προτίμησε να τη διοχετεύσει σ' ένα θέμα, κυρίως, στο δύσκολο αλλά κι εύθραστο σύμπαν του χορού. Κανείς ζωγράφος δεν παρατήρησε από τόσο κοντά και με τόση τόλμη τις μπαλαρίνες όσο αυτός ο μονήρης, κατά τα άλλα, «μεγαλοαστός της Μονμάρτ». Κι ήταν πάνω από χίλια τα αντίστοιχα σχέδια, παστέλ, γκραβούρες και λάδια που φιλοτέχνησε στη σαραντάχρονη πορεία του.

Από το 1875 που άνοιξε στο Παρίσι τις πύλες της η νέα, επιβλητική Οπερα Γκαρνιέο Ντεγκά θα την επισκέπτεται τρεις φορές την εβδομάδα επί μία δεκαετία, για να χωθεί στους διαδρόμους της, ν' αφουγκραστεί την ατμόσφαιρα των παρασκηνίων της, να κλέψει ματιές από μαθήματα και πρόβες ή κι από ύποπτα ερωτικά φιλιά... Με το πέρασμα του χρόνου, ωστόσο, το ενδιαφέρον του για τις πρωταγωνίστριες της σκηνής υποχώρησε κι η προσοχή του στράφηκε στην πραγματικότητα που βίωναν τ' απλά μέλη του μπαλέτου, η ανέχεια των οποίων ήταν αντιστρόφως ανάλογη της λαμπρότητας των παραστάσεων που έδιναν.

Εφηβη για πάντα

Μια πάμφτωχη έφηβη, κόρη μιας πλύστρας κι ενός ράφτη, ήταν και η Μαρί Βαν Γκετέμ, που είχε ποζάρει με τη σειρά της στο ατελιέ του, και η μορφή της οποίας πέρασε στην αιωνιότητα χάρη στο μοναδικό γλυπτό που εξέθεσε ο Ντεγκά εν ζωή, τη «Μικρή δεκατετράχρονη χορεύτρια» (1881). Ενα μικροσκοπικό γλυπτό από κερί, με αληθινά μαλλιά, πιασμένα με κόκκινη μεταξωτή κορδέλα, με αληθινή φουστίτσα και παπούτσια μπαλαρίνας, κλεισμένο σαν αξιοπερίεργο ον σε γυάλινη βιτρίνα, που σόκαρε με τον ρεαλισμό του την πλειονότητα των κριτικών της εποχής.

Οσο η όρασή του εξασθενούσε τόσο περισσότερο αφοσιωνόταν ο Ντεγκά στη γλυπτική. Από το 1890 κι έπειτα, μεγάλο μέρος του χρόνου του διοχετευόταν στη δημιουργία κέρινων και πήλινων προπλασμάτων αλόγων σε κίνηση, γυναικών στην τουαλέτα τους και μπαλαρίνων.

Μετά το θάνατό του, η σύζυγός και η κόρη του έδωσαν τη συγκατάθεσή τους ώστε να χυτευτούν σε μπρούντζο τα 74 απ' αυτά, που ήταν και τα λιγότερο φθαρμένα, τα οποία στη συνέχεια χυτεύτηκαν σε 22 σειρές, δημιουργώντας ένα σύνολο εκατοντάδων αντιτύπων, διάσπαρτων σήμερα στα σημαντικότερα μουσεία του κόσμου.

Μια «Μικρή δεκατετράχρονη χορεύτρια», από τα ελάχιστα αγαλματίδια του γάλλου καλλιτέχνη που έχουν παραμείνει σε ιδιωτικά χέρια, αγοράστηκε τον περασμένο Ιανουάριο σε δημοπρασία των Σόθμπις στο Λονδίνο έναντι 13,3 εκατ. λιρών! Μένει να δούμε, λοιπόν, τι επιχειρήματα έχουν στη φαρέτρα τους οι ειδικοί που υποστηρίζουν ότι η μπρούντζινη εκδοχή της που θα δούμε στην Αθήνα είναι και η πιο πιστή σ' εκείνη που φιλοτέχνησε αρχικά ο Ντεγκά. Η έκθεση στο Μουσείο Ηρακλειδών θα διαρκέσει ώς τις 25 Απριλίου του 2010 και θα συνοδεύεται από τρίγλωσσο κατάλογο. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Παύλος Γερουλάνος
«Πολλά χρήματα ήταν σε λάθος χέρια»
Συνέντευξη: Φατίχ Ακίν
Ελλάς-Τουρκία συμμαχία
Κινηματογράφος
Απ' την Αμελί στους εμπόρους όπλων
Ερως, ανίκατε γήρας
Συναντώντας τον Κόπολα
Φάουστ αλά Τέρι Γκίλιαμ
Ταινία υπό παρακολούθηση
Θέατρο
Γράμματα και θάματα
Η σκοτεινή πλευρά της σκηνής
Φυλάνε τα χνότα τους
Εκθεση γλυπτικής
Το μπαλέτο του Ντεγκά
Αλυσίδες βιβλιοπωλείων
Οι μικροί, οι μεγάλοι και το βιβλίο
Βιβλίο
Μες στην υπόγεια την ταβέρνα
Γράφοντας στη σκιά του Τείχους
Εκθεση
Ενα «σπίτι» με ιστορία
Μουσική
Η Γκάλας τραγουδά Αγγελόπουλο
Θησαυροί από τη Σάμο
Μουσικό εξπρές
Το τραγούδι ταξιδεύει την Ελλάδα
Σγούρος με την Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων