Έντυπη Έκδοση

Οι μικροί, οι μεγάλοι και το βιβλίο

Τα μαζικά σημεία πώλησης βιβλίων στην Ελλάδα αυξάνονται. Μετά το Μαρούσι και τη Γλυφάδα, μια νέα «Fnac» εγκαινιάστηκε μόλις στο Μοναστηράκι, ενώ το «Public», ήδη παρόν στην Αθήνα, τον Βόλο, τα Γιάννενα και τη Θεσσαλονίκη, ετοιμάζεται ν' ανοίξει ένα πολυκατάστημα ακόμα, στον Πειραιά.

Το δίκτυο του «Ελευθερουδάκη» ξεπέρασαν τα 20 βιβλιοπωλεία, κι εκείνο του «Παπασωτηρίου», ο «Φλωράς» και η «Βιβλιαγορά» μετρούν από δέκα, κι αν ο «Ιανός» και η «Πρωτοπορία» στέκονται στα έξι και τα τέσσερα αντίστοιχα, είναι αρκετά τα σούπερ μάρκετ (βλ. Carrefur, Σκλαβενίτης, Α-Β) που διαθέτουν από συνταγές μαγειρικής μέχρι ευπώλητα μυθιστορήματα.

Εν τω μεταξύ, για τρίτη συνεχή χρονιά, ο «Ελευθερουδάκης» πραγματοποίησε μια ημερίδα, όπου εκπρόσωποι δεκατριών εκδοτικών οίκων (από μεγαθήρια σαν τον «Ψυχογιό», τον «Πατάκη» και τον «Λιβάνη» έως μικρότερους όπως η «Αγρα» ή η «Ωκεανίδα»), αλλά και συγγραφείς όπως η Ρέα Γαλανάκη, ο Νίκος Δαββέτας, ο Τεύκρος Μιχαηλίδης ή ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, ήρθαν σ' επαφή με τους επικεφαλής όλων των υποκαταστημάτων της αλυσίδας, ενημερώνοντάς τους για την παραγωγή τους ενόψει της χριστουγεννιάτικης σεζόν.

Δεδομένου ότι κυκλοφορούν γύρω στα 10.000 νέα βιβλία το χρόνο και από τα βιβλιοπωλεία της συγκεκριμένης επιχείρησης περνούν ετησίως πάνω από 2,5 εκατ. επισκέπτες, αντιλαμβάνεται κανείς την αξία τέτοιων οργανωμένων επαφών. Σε άλλες χώρες, με προεξάρχουσες τις ΗΠΑ, αυτές οι συναντήσεις αποτελούν καθεστώς.

Η

ενιαία τιμή

Μόνο που εκεί, οι αλυσίδες κατέχουν σημαντικότατο μερίδιο στο σύνολο της αγοράς και δέχονται πυρά για τ' αυστηρά κριτήρια μάρκετινγκ της πολιτικής τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πολυφωνία και τη διακίνηση των ιδεών.

Πώς έχει η κατάσταση εδώ;

Δύο παράγοντες «σώζουν» το δικό μας τοπίο για την ώρα: Ο νόμος της ενιαίας τιμής βιβλίου που λειτουργεί ανασχετικά στο δίκαιο του ισχυρού, και ο κατακερματισμός της αγοράς.

Σύμφωνα με τον Σωκράτη Καμπουρόπουλο από το ΕΘνικό Κέντρο Βιβλίου, «τα σημεία πώλησης πανελλαδικά φτάνουν τις 3.500, χωρίς να υπολογίσουμε τα 11.500 των περιπτέρων και των πρακτορείων τύπου. Τα περιθώρια, πάντως, για την επέκταση των αλυσίδων είναι υπαρκτά». Οι κύκλοι εργασιών που πραγματοποίησαν το 2008 οι αμιγώς βιβλιοπωλικές αλυσίδες «Παπασωτηρίου» και «Ελευθερουδάκης» ήταν μια ανάσα πριν από τα 30 εκατ. ευρώ γιά την πρώτη και 25 εκατ. ευρώ για τη δεύτερη.

Την ίδια χρονιά, ο συνολικός τζίρος του «Public» ήταν 33,7 εκατ., της «Fnac» 18, του «Ιανού» 11,6 και της «Πρωτοπορίας» κοντά στα 7 εκατ. ευρώ. «Τέτοιοι τζίροι δεν είναι διόλου αμελητέοι», συνεχίζει ο Σ. Καμπουρόπουλος. «Τα κέρδη, ωστόσο, που εμφανίζουν δεν είναι ανάλογα μεγάλα και η εξάρτησή τους από δανειακές υποχρεώσεις δείχνει ισχυρή. Οι δείκτες πάντως της κυκλοφορίας των αποθεμάτων τους βελτιώνονται, πράγμα που σημαίνει ότι παίρνουν όλο και περισσότερα μέτρα για να μην αποκτούν στοκ».

«Η αγορά χωράει κι άλλους παίκτες ακόμα», συμπεραίνει ο Γιώργος Παπασωτηρίου, εν αναμονή των εγκαινίων ενός καταστήματος ακόμα στην Καρδίτσα, με τη μέθοδο του franchising, ενώ εκείνο της Στουρνάρη, το κατεστραμμένο από περσινούς βανδαλισμούς, μόλις ξανάνοιξε. Σε πείσμα των εκδοτών που διαμαρτύρονται για τις υψηλές εκπτώσεις που απαιτούν οι αλυσίδες εκ μέρους τους, ο ίδιος δεν τις θεωρεί υπερβολικές: «Μη νομίζετε ότι το 45% που ζητάμε για το βιβλιοπωλείο μας στο "Ελευθέριος Βενιζέλος" πάει όλο στην τσέπη μας. Είναι ανάλογο του κόστους που απαιτείται για να διατηρείς κατάστημα σε τόσο περίοπτη θέση».

Οι δύο όψεις

Οπως επισημαίνει ο Θανάσης Ψυχογιός, των ομώνυμων εκδόσεων, «με την επέκταση των αλυσίδων δημιουργούνται σημεία πώλησης σε μέρη σαν το μετρό ή την εθνική οδό, στα οποία τα παραδοσιακά βιβλιοπωλεία δεν φτάνουν. Εμείς είχαμε 30% ανάπτυξη φέτος, ισόποσα μοιρασμένη στις αλυσίδες ή τα σουπερμάρκετ και στα μικρά βιβλιοπωλεία. Δεν ζούμε στην Ελλάδα τις μονοπωλιακές καταστάσεις που συναντάμε αλλού».

Εκείνο που ζούμε, είναι η ανάπτυξη και στο χώρο του βιβλίου μεθόδων μάρκετινγκ που κάθε άλλο παρά έδιναν τον τόνο στο παρελθόν. «Τα μεγάλα βιβλιοπωλεία, καθώς παραδίδονται στη λογική προώθησης των μπεστ σέλερ, θυμίζουν πια περισσότερο εκθετήρια παρά χώρους ανταλλαγής απόψεων. Ο αδαής αναγνώστης περιφέρεται στους διαδρόμους, κι αν του γυαλίσει κάτι, το προμηθεύεται», λέει ο Νίκος Γκιώνης των εκδόσεων «Πόλις». Ομως, κακά τα ψέματα: πολλοί από αυτούς τους αναγνώστες δεν θα έμπαιναν ποτέ στα παραδοσιακά βιβλιοπωλεία, ενώ και η ποικιλία τίτλων που παρουσιάζουν τα τελευταία, όλο και συρρικνώνεται.

Γεγονός παραμένει πως το βιβλίο σήμερα μπορεί να «γυαλίσει» όπως οποιοδήποτε προϊόν, όταν καλύπτει μόνο του μια ολόκληρη βιτρίνα, τοποθετείται σε ντάνες μπροστά στο ταμείο, φιγουράρει πάνω σε τεράστιες αφίσες ή ενσωματώνεται ως «πρόταση» στους βιβλιοπωλικούς καταλόγους. Κάτι απολύτως φυσιολογικό κατά τον Γ. Παπασωτηρίου, «δεδομένης της πληθώρας των τίτλων που κυκλοφορούν». Κάτι που, όπως λέει, «δεν αποτρέπει την παραμονή στους πάγκους αξιόλογων βιβλίων μικρότερων οίκων που έχουν κερδίσει την εκτίμηση του κοινού». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Παύλος Γερουλάνος
«Πολλά χρήματα ήταν σε λάθος χέρια»
Συνέντευξη: Φατίχ Ακίν
Ελλάς-Τουρκία συμμαχία
Κινηματογράφος
Απ' την Αμελί στους εμπόρους όπλων
Ερως, ανίκατε γήρας
Συναντώντας τον Κόπολα
Φάουστ αλά Τέρι Γκίλιαμ
Ταινία υπό παρακολούθηση
Θέατρο
Γράμματα και θάματα
Η σκοτεινή πλευρά της σκηνής
Φυλάνε τα χνότα τους
Εκθεση γλυπτικής
Το μπαλέτο του Ντεγκά
Αλυσίδες βιβλιοπωλείων
Οι μικροί, οι μεγάλοι και το βιβλίο
Βιβλίο
Μες στην υπόγεια την ταβέρνα
Γράφοντας στη σκιά του Τείχους
Εκθεση
Ενα «σπίτι» με ιστορία
Μουσική
Η Γκάλας τραγουδά Αγγελόπουλο
Θησαυροί από τη Σάμο
Μουσικό εξπρές
Το τραγούδι ταξιδεύει την Ελλάδα
Σγούρος με την Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων