Έντυπη Έκδοση

Με ενιαία σύνθεση

Δημήτρης Κοσμόπουλος

Κρούσμα

εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα , σ. 43, ευρώ 9,50

Ο Δημήτρης Κοσμόπουλος είναι ένας από τους ελάχιστους νέους ποιητές, θα τολμούσα να πω ο μόνος από όσους παρουσιάστηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια, που διατηρεί στενότατη και ζωντανή, διαρκώς ανατροφοδοτούμενη και αναθερμαινόμενη σχέση με την ποιητική και την ευρύτερα νοούμενη πνευματική παράδοση του τόπου. Ο μόνος από τους ομήλικους ομοτέχνους του, που βρίσκεται, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο φανερά, αμέσως ή εμμέσως, σε συνεχή ανταπόκριση με παλαιότερα πρόσωπα και κείμενα που αισθάνεται να τον στέργουν στην αγωνιώδη, κάποτε αγχώδη, προσπάθειά του να συνθέσει το ποιητικό και το πνευματικό του πρόσωπο, σύμφωνα με το πνευματικό-ποιητικό του ιδεώδες. Γι' αυτό και η ποίησή του, ακόμα και στις πιο μοντερνιστικές εκδοχές της, μοιάζει να είναι ελεγχόμενη, τιθασευμένη, από τις υποδόριες και πάντα προστατευτικά -θα πρόσθετα και παραμυθητικά- δρώσες δυνάμεις της ζωντανής, λόγιας και λαϊκής, κοσμικής και εκκλησιαστικής μας παράδοσης. Γι' αυτό και ο λόγος του, ακόμα και στις περιπτώσεις που δείχνει να εμφορείται, να διακατέχεται, από επεκτατικές, κάποτε και υψιπετείς, διαθέσεις, αυτοσυγκρατείται, συστέλλεται και στρέφεται προς τον βιωματικό πυρήνα που τον προκάλεσε.

Η ανταποκριτική, η αφιερωματική διάθεση δεν είναι ξένη στον Δημήτρη Κοσμόπουλο. Τη συναντήσαμε -την πιστοποιήσαμε, μάλλον-, στη συλλογή του Ανάστασις του Αντρέα Ταρκόφσκι, που δημοσιεύτηκε το 2008. Τη συναντάμε και τώρα, στο Κρούσμα· στην περί ης ο λόγος συλλογή, με τίτλο ενδεικτικό, χαρακτηριστικό του τρόπου με τον οποίο ο ποιητής ενεργοποιήθηκε ποιητικά. «Κρούστηκε», «αγγίχτηκε», θα ήταν ίσως το σωστότερο να πω, από το πνεύμα και τον λόγο του Παπαδιαμάντη, για να ανταποκριθεί στη συνέχεια, με τρόπους που του επέβαλε το λογοτεχνικό ίνδαλμά του. Πράγματι, τα ποιήματα της συλλογής, που, όλα μαζί, απαρτίζουν μία ενιαία και αρραγή σύνθεση, αποτελούν, το καθένα χωριστά, φανερή ή τεκμαιρόμενη, άμεση ή έμμεση, ανταπόκριση στον λόγο, στις σιωπές, στους υπαινιγμούς του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, καθώς και στα πάθη της «ταγμένης» ζωής του. Είναι αποστάγματα μιας εσωτερικής αναγνωστικής περιπέτειας-περιδιάβασης· καταθέσεις ψυχής, αλλά, πάνω απ' όλα, είναι το μέσον -και συνάμα η απόδειξη- εκπλήρωσης ενός προσωπικού πνευματικού χρέους, επιβεβλημένης από βαθύτατες πνευματικές, υπαρξιακής υφής, διεργασίες και ρήξεις.

Θα έλεγε κανείς ότι ο ποιητής, σε μια καίρια στιγμή της ζωής του, σε μια περίοδο εσωτερικών κλυδωνισμών, ανατροπών, ανακατατάξεων και αναζητήσεων, έχοντας συνειδητοποιήσει τη φθαρτότητα των αιτημάτων και των συνθημάτων της επικαιρότητας, μπροστά στα ράκη των χρόνων της σπαταλημένης νεότητάς του, αισθάνεται την ανάγκη να καταφύγει στον θερμαντικό ίσκιο του μεγάλου Σκιαθίτη. Οτι τα ποιήματα που συνθέτουν το Κρούσμα αποτελούν την απόρροια μιας βίαιης εσωτερικής, πλην όμως σωτήριας, μεταστροφής, μιας μετακίνησης του ποιητή από την επικράτεια του ψευδεπίγραφου οράματος, από τον κόσμο όπου η αγάπη ήταν «εισήγηση γραφείου» -όπως λέει χαρακτηριστικά ο ίδιος- στον κόσμο της αποκάλυψης της αλήθειας, εκεί όπου διαισθάνεται ότι θάλλουν οι προϋποθέσεις της πνευματικής ολοκλήρωσης.

Τα περισσότερα ποιήματα είναι γραμμένα εν θερμώ, καταγγελτικά της θεσμοθετημένης λογοτεχνικής μετριότητας και του «καλοθρεμμένου» λόγου του συνηθισμένου. Παράλληλα, είναι ενισχυμένα από τη θέρμη μιας αγάπης θαυμαστικής προς τον Παπαδιαμάντη, εκφρασμένης με τρόπο που καθιστά εύγλωττα τα ρίγη μιας επώδυνης πνευματικής αφύπνισης και ανάτασης. Από μιαν άλλη άποψη, θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα ποιήματα του Κρούσματος συνθέτουν ένα συγκινημένο, ενίοτε και συγκινητικό, προσωπικό οδοιπορικό· ένα οιονεί ημερολόγιο μύησης του «κρουσμένου» ποιητή στον κόσμο της ομιλούσας και πολλά σημαίνουσας παπαδιαμάντειας σιωπής. Μία καταγραφή καίριων, σημαδιακών, στιγμών της πορείας ενός νέου ματαιωμένου, που άφησε πίσω του τους φωταγωγημένους δρόμους και τα πλήθη, για να προστρέξει στους επίφοβους, πλην όμως ιαματικούς, του πνεύματος και της ψυχής, παπαδιαμάντειους κόλπους. Για το δύσκολο αυτό εγχείρημα χρειάστηκε, όπως ο ίδιος αφήνει να εννοηθεί, «ν' ανασκαλέψει από των προγόνων το μαγκάλι τη σπαρμένη κάτω από την άσφαλτο της μέρας θράκα»· να συζεύξει διαφορετικά γλωσσικά, μετρικά και υφολογικά ιδιώματα, να αφουγκραστεί, σαν ραβδοσκόπος της γλώσσας, τα πλούσια στρώματα του υπεδάφους της Γραμματείας και της Ιστορίας. Κι αυτό το έκανε σωστά. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ευάλωτες και φασματικές παρουσίες
Στην απλότητα η σοφία
Εγκλήματα σε μια ήσυχη γωνιά της Σουηδίας
Ο εν μέρει πλατωνιστής
Για τον Νίτσε και για το δυτικό υποκείμενο
Τα αδέσποτα, ο Μέγας Αλέξανδρος...
Αλήθειες χωρίς μάσκες
Με σκέψη και ψυχή
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ευάλωτες και φασματικές παρουσίες
Με ενιαία σύνθεση
Στην απλότητα η σοφία
Εγκλήματα σε μια ήσυχη γωνιά της Σουηδίας
Ο εν μέρει πλατωνιστής
Για τον Νίτσε και για το δυτικό υποκείμενο
Τα αδέσποτα, ο Μέγας Αλέξανδρος...
Αλήθειες χωρίς μάσκες
Με σκέψη και ψυχή
Εικαστικά
Η νέα έκθεση του Γιάννη Ψυχοπαίδη στο Σπίτι της Κύπρου και σε βιβλίο
Μηνύματα στο κινητό από τη Σιγκαπούρη
Το αρχιτεκτονικό ομίλημα
Λογοτεχνία
Με τον Παπαδιαμάντη και τον Βιζυηνό μεγάλωσα
Λογοτεχνία μετά μουσικής
Βιβλίο
Η Ελλάδα του Κάρολου Κουν
Ιστορία
Ξαναγράφεται η ιστορία για το «λιοντάρι της Ηπείρου»!
Η τρίτη ανάγνωση
Μουσική και λόγος
Από τις 4:00 στις 6:00
Λύκοι, λυκάνθρωποι και μουσική
Ο κιθαρίστας των κιθαριστών
Άλλες ειδήσεις
Η ανθρώπινη σβούρα
Από μια εξαίσια μέρα που δεν άκουσες τι είπα
Επιστολή
Ψυχοπομποί, σαμάνοι, τα ζώα των ψυχών