Έντυπη Έκδοση

Η περιπέτεια μιας ταινίας

Εκτός από τους μουσώνες, ο Βέρνερ Χέρτζογκ είχε να αντιμετωπίσει στο «Φιτζκαράλντο» και τη συμπεριφορά του πρωταγωνιστή του, Κλάους Κίνσκι. Τώρα βγάζει το άχτι του σ' ένα βιβλίο

Τον Αύγουστο του 1979 ο Βέρνερ Χέρτζογκ αποβιβάστηκε μαζί με ολιγομελές συνεργείο στη ζούγκλα του Αμαζονίου, αποφασισμένος να φέρει εις πέρας το πιο φιλόδοξο ως τότε κινηματογραφικό σχέδιό του.

Το «Φιτζκαράλντο» επιχειρούσε να διηγηθεί την ιστορία ενός ιρλανδού τυχοδιώκτη, λάτρη της όπερας, ο οποίος ταξίδευε με ένα τεράστιο ατμόπλοιο στο τροπικό δάσος, φέρνοντας τους ιθαγενείς που συναντούσε σε επαφή με τη μουσική. Δυστυχώς, όμως, κανείς δεν ήταν με το μέρος των ανθρώπων που βάλθηκαν να κάνουν πραγματικότητα την ταινία.

Τις εμπειρίες του από αυτό που αποτέλεσε ένα από τα πιο ριψοκίνδυνα γυρίσματα του σινεμά, ο 67χρονος δημιουργός τις αποτυπώνει τώρα στις σελίδες ενός βιβλίου που κυκλοφόρησε πρόσφατα στην Αμερική. Με τίτλο «Conquest of the Useless» (εκδόσεις «Ecco»), το συναρπαστικό χρονικό καταγράφει το παράτολμο ταξίδι και τις δυσχέρειες στην απάτητη ζούγκλα αλλά και κάθε στιγμή της εκρηκτικής συνεργασίας του Χέρτζογκ με τον δαιμονικό πρωταγωνιστή του.

Κατ' αρχάς, οι δυο αρχικοί υποψήφιοι του σκηνοθέτη για τον πρωταγωνιστικό ρόλο δείλιασαν τελευταία στιγμή και αποσύρθηκαν. Ο ένας ήταν ο Τζέισον Ρόμπαρτς, ο άλλος ο Μικ Τζάγκερ. Ενώ γίνονταν γυρίσματα κοντά στα σύνορα του Περού με τον Ισημερινό, πόλεμος ξέσπασε ανάμεσα στις δυο χώρες και στρατιώτες έκαναν στάχτη τον καταυλισμό που στέγαζε το συνεργείο της ταινίας. Ενάντιος στα σχέδια του Χέρτζογκ απεδείχθη και ο καιρός.

Πείσθηκε με το τουφέκι

Η περίοδος πραγματοποίησης της ταινίας συνέπεσε με τη μεγαλύτερη ξηρασία που σημειώθηκε στην περιοχή τα τελευταία 65 χρόνια. Υστερα ήρθε η σφοδρότερη εποχή μουσώνων στην ιστορία του τόπου. Παρά την εξάντληση όλων από τις κακουχίες, ο σκηνοθέτης ήταν ανυποχώρητος: ήθελε να γυρίσει κανονικά, χωρίς εφέ και με το ενδεχόμενο σοβαρότατων τραυματισμών, τη διάσημη πλέον σκηνή που κορυφώνει την ταινία, στην οποία ιθαγενείς σέρνουν το ογκώδες ατμόπλοιο από τη μια πλαγιά ενός βουνού στην άλλη!

Ο μεγαλύτερος εχθρός του απεδείχθη, ωστόσο, ο ίδιος ο πρωταγωνιστής του. Εχοντας συνεργαστεί τρεις ακόμη φορές με τον Κλάους Κίνσκι, στα «Αγκίρε», «Βόιτσεκ» και «Νοσφεράτου», ο Χέρτζογκ γνώριζε τι είχε να αντιμετωπίσει. Κατά τη διάρκεια ολοκλήρωσης του «Αγκίρε» στη ζούγκλα του Περού, άλλωστε, η σχέση τους είχε οδηγηθεί στα άκρα. «Λίγο πριν από το τέλος των γυρισμάτων», θυμάται ο σκηνοθέτης, «στο αποκορύφωμα κάποιας από τις νευρικές εξάρσεις του, ο Κίνσκι άρχισε να πακετάρει τα πράγματά του, απειλώντας ότι θα μπει σε ένα ταχύπλοο και θα φύγει.

»Τον πληροφόρησα πως είχα ένα γεμισμένο τουφέκι και ότι δεν θα προλάβαινε να κάνει βήμα προτού του φύτευα οχτώ σφαίρες στο κεφάλι. Την ένατη θα την κρατούσα για μένα. Κατάλαβε ότι δεν αστειευόμουν κι άρχισε να φωνάζει σαν τρελός την αστυνομία, ξεχνώντας ότι το πλησιέστερο τμήμα ήταν 300 μίλια μακριά. Γνωρίζοντας ότι σοβαρολογούσα φρόντισε τις υπόλοιπες μέρες να συνετιστεί».

Στα γυρίσματα του «Φιτζκαράλντο», ο Κίνσκι επωμίσθηκε ευθύς τον ρόλο της αρσενικής ντίβας, η οποία προσγειώθηκε στη μέση του πουθενά για να δημιουργήσει μικρά σκάνδαλα. Απαίτησε υστερικά την άμεση αντικατάσταση του διευθυντή φωτογραφίας από κάποιον άλλο, επειδή δεν τον συμπαθούσε.

Ξεσπούσε σε ουρλιαχτά κάθε φορά που τον ενοχλούσε ένα ζωύφιο. Εκλαιγε με μια εντελώς θεατρική φωνή ενώπιον του συνεργείου, λέγοντας ότι ο Χέρτζογκ είναι ανάξιος να σκηνοθετήσει μια ιδιοφυΐα σαν τη δική του. Εβριζε και πρόσβαλλε τους πάντες όταν το φαγητό του δεν ήταν στη σωστή θερμοκρασία. «Κάθε μέρα που περνούσε», σημειώνει ο σκηνοθέτης, «αμφέβαλλα πιο πολύ για το αν θα μπορούσα να τελειώσω το φιλμ, αφού ο Κίνσκι τρομοκρατούσε τους πάντες. Σταματούσε τα γυρίσματα μόνο και μόνο επειδή ένα από τα κουμπιά του κοστουμιού του ήταν πιο χαλαρό από τα άλλα».

Η στάση του ηθοποιού φόβιζε ακόμη περισσότερο τους ιθαγενείς κομπάρσους, που περνούσαν ήδη τα πάνδεινα στα εξουθενωτικά γυρίσματα. Μέχρι που ένα πρωινό οι Ινδιάνοι πλησίασαν τον σκηνοθέτη και του πρότειναν να βγάλουν τον Κίνσκι ευχαρίστως από τη μέση. Ο Χέρτζογκ αρνήθηκε. «Προς Θεού όχι», είπε, «τον χρειάζομαι για το γύρισμα. Αργότερα υπήρξαν παρ' όλα αυτά στιγμές», θυμάται, «που ευχήθηκα να τους είχα αφήσει».

Περισσότερο από αυτά, ωστόσο, το βιβλίο εξιστορεί το πώς ένας άνθρωπος κατάφερε να γεννήσει από το απόλυτο χάος και μέσα στην καρδιά της ζούγκλας του Αμαζονίου μια μεγαλειώδη εποποιία. Από τις ταινίες που κανένας δεν θα επιχειρούσε να συναγωνιστεί σε όραμα και θράσος σήμερα, το «Φιτζκαράλντο» στέκει ως αντιπροσωπευτικό μνημείο μιας ολόκληρης εποχής για το σινεμά, όπου οι πραγματικά σπουδαίες ταινίες γεννιόνταν μέσα από τα πιο μεγάλα ρίσκα. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Σχετικά θέματα: Κινηματογράφος
Προσεχώς φθινόπωρο
Αμερικανική απόβαση στη Βενετία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βιβλίο
Πολιτισμός στο παγκόσμιο χωριό
Ο δημοσιογραφικός κόσμος σε μια ματιά
Με φόντο την Ιστορία
Το βιβλίο των βιβλίων
Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
Ενα θέατρο ξαναγεννιέται
Εικαστικά
Ερωτικά εικονογραφημένα
Ζωγραφίζοντας για τη σκηνή
Πινό τέχνας κατεργάζεται
Επέτειος της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου
Γκρεμίζοντας το Τείχος ακόμα μια φορά
Θέατρο
Ο «Αμλετ» στον δρόμο
Κινηματογράφος
Προσεχώς φθινόπωρο
Η περιπέτεια μιας ταινίας
Αμερικανική απόβαση στη Βενετία
Λεύκωμα
Διαβάζοντας μετά μουσικής
Μουσική
Ενα συγκρότημα μεγαλώνει στο Μπρούκλιν
Η afroκρεμα του τραγουδιού
Συνέντευξη Αύρα Γεωργίου & Ερση Δάνου
Οι δικοί μας στο Χόλιγουντ
Συνέντευξη Λουθ Καζάλ
Επιστροφή με μπολέρο