Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Προσωπική ματιά

  • Προφήτης πριν από 56 χρόνια

    «Γιατί η σκέψη δεν εκδηλώνεται στη σύγχρονη Ελλάδα;» ρωτούσε ο Κώστας Αξελός πριν από 56 χρόνια.

    Και μοιάζει σαν να μην πέρασε μισή ημέρα -να μην πω, ούτε μισό λεπτό- από τότε που έθετε το πικρό ερώτημα. Διαβάζοντας το ευσύνοπτο «διαμάντι» του «Η μοίρα της σύγχρονης Ελλάδας», δεν αποφεύγεις τις μελαγχολικές σκέψεις. Δεν κυκλοφόρησε άλλωστε τυχαία φέτος από την «Νεφέλη» (σε μετάφραση Κατερίνας Δασκαλάκη), μισό αιώνα μετά την παρθενική δημοσίευσή του στο γαλλικό περιοδικό «Esprit» και την ίδια χρονιά που ο στοχαστής έφυγε απ' τη ζωή -η πρώτη δημοσίευσή του στα ελληνικά έγινε από το περιοδικό «Εποπτεία», το '78.

    Πραγματικά, τι έχει μετατοπιστεί, εξελιχθεί από το «οι νεοέλληνες δεν κατασκευάζουν τον κόσμο, ούτε καν την ίδια τους τη χώρα», που σημείωνε ενορατικά στα 30 του μόλις χρόνια; Η τραγική επικαιρότητα των παρατηρήσεών του «στην προσπάθειά μας να ανιχνεύσουμε το ελληνικό πρόβλημα, το οποίο είναι πρόβλημα επειδή η Ελλάδα είναι και δεν είναι ελληνική, διαθέτει και δεν διαθέτει μοίρα, είναι και δεν είναι νεωτερική», στοιχειώνει τον αναγνώστη του 2010.

    «Η σύγχρονη Ελλάδα δεν απέκτησε σκέψη. Κι ακόμη περισσότερο, της λείπει μια πολύ αρθρωμένη γλώσσα. Διαθέτει αντιθέτως πολύ αληθινή και πολύ ωραία ποίηση». Το 1954 αυτά. Μήπως όμως και το 2010;

    Ανάλογο είναι το ερώτημα και για το «Η πολιτική δεν είναι μια ισχυρή τεχνική σκέψης αλλά περιπέτεια», βλέποντας τους πολιτικούς αυτοσχεδιασμούς υπό τη σκληρή κηδεμονία της τρόικας.

    Δεν φανταζόταν ο νεαρός Αξελός, την εποχή που ετοίμαζε στο Παρίσι τις δύο διδακτορικές του διατριβές για τον Μαρξ και τον Ηράκλειτο, ότι ο χρόνος θα τον αναδείκνυε μάντη. Γιατί πώς αλλιώς να τον χαρακτηρίσεις, όταν διαπιστώνει ότι «το κράτος ουδέποτε έγινε μορφή με περιεχόμενο, η οποία να διαμορφώνει τα άτομα τα οποία περιέχει» και «οι νεοέλληνες συλλογίζονται και δεν σκέπτονται, μιλούν πολύ και δεν έχουν συντεταγμένη γλώσσα»;

    «Μήπως το νόημα της μεγάλης τραγωδίας έχει χαθεί;», ρωτά κάποια στιγμή. «Μήπως το κατεξοχήν νεοελληνικό θέαμα συγγενεύει με το μελόδραμα και το ιλαρόδραμα;». Κοιτώντας τη φαιδρότητα της επίσημης πολιτικής και το ιλαρόδραμα του ιδιωτικού βίου των νεοελλήνων, δεν μπορείς παρά να αναφωνήσεις, μετά την τελευταία σελίδα της «Μοίρας της Σύγχρονης Ελλάδας»: «προφήτης»!

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχαιολογία
Η Πέτρα έκρυβε ελληνιστικές ζωγραφιές
Η δικάταρτη σκούνα «Hulda»
Τέχνη και επιστήμη φουσκώνουν τα πανιά της
Χορός
Εξαγνισμός μέσω έκστασης
Κινηματογράφος
Το «καμάκι» μάς έβαλε πρώτο στην Ευρώπη
Αρχιτεκτονική
Το Γκούγκενχαϊμ στο Μπιλμπάο, κτίριο της 30ετίας
Θέατρο
Με πολιτικά έργα απαντάμε στην κρίση
Τηλεόραση
Εφτά βραβεία για τον «Ειρηνικό»
Χωρίς βραδινό δελτίο λόγω... πολιτισμού
«Ριμέικ» σε μιούζικαλ αλλά και στην Αθήνα