Έντυπη Έκδοση

Τα πάντα είναι ένα μυστικό

**Neil Cross

Πατέρας και γιος

μτφρ.: Αγγυ Βλαβιανού

εκδόσεις Γκοβόστη

σ. 344, 20 ευρώ

Ενα βιβλίο φτιαγμένο από λεπτομέρειες. Το μικρότερο έχει τη μεγαλύτερη, τη μόνη, σημασία. Ενα μικρότερο που δεν αποσκοπεί σε εξουθενωτική, στεγνή περιγραφή, ούτε σε χτίσιμο εορταστικού ντεκόρ. Που απλά σβήνει την απόσταση. Είσαι πάνω στην πράξη. Η κίνηση δεν έχει προοπτική. Αυτοτελείς σχεδιασμοί, κοφτές προτάσεις, καρέ καρέ. Είναι η ουσία μικρή, κομμάτι κομμάτι δένει ιστορία. Είναι η χρήσιμη ανάπτυξη της εικόνας. Κινηματογραφική γραφή, απ' αυτές που λέμε πως δεν γίνονται ταινίες. Είμαστε στο ζουμ. Τα πάντα σε κοντινό πλάνο, στην ελάχιστη κλίμακα της δράσης. Δεν απασχολούν «μεγάλες» γενικές θεωρίες ή θεωρήσεις. Αυτές βγαίνουν συναισθήματα κοντά, κοντινά, από τα ξεχασμένα ασήμαντα. Το κείμενο γλιτώνει το μπανάλ λόγω ειλικρίνειας, γλιτώνει την απλότητα λόγω κομψού εστιασμού. Πολλές φορές είναι σπουδαιότερο να περιγράφεις αναλυτικά τι έφαγες για πρωινό από το να περιγράφεις ηθικολογικά ποιοι και πόσοι ήρθαν, ποιοι και πόσοι έκλαψαν στον θάνατο.

Η μετάφραση, πολύ όμορφη. Να φαίνεται ότι είναι μετάφραση. Να φαίνεται ο συγγραφέας, αλλά να φαίνεται και ο μεταφραστής. Να λες ευχαριστώ στον συγγραφέα και δύο φορές ευχαριστώ στον μεταφραστή. Επειδή κατάλαβες δύο φορές. Επειδή συνδέθηκες με την πηγή χωρίς να μιλάς τη γλώσσα.

«Πατέρας και γιος», το μυθιστόρημα του Neil Cross, σε μετάφραση Αγγυς Βλαβιανού. Η δύσκολη ιστορία μιας δύσκολης σχέσης, η δύσκολη διάτηρηση μιας σχέσης πάνω στα τραγικά θεμέλια του θανάτου, της αμφισβήτησης, της έγνοιας και της επιβίωσης. Στο εξώφυλλο διαβάζουμε: «Ενα βιβλίο με αναπάντεχο τέλος, που κανένας γονιός δεν θα μπορέσει ν' αφήσει στη μέση». Εμείς καλούμε και τις άλλες κατηγορίες να το αρχίσουν.

**Σωκράτης Λ. Σκαρτσής

Το Νησί

εκδόσεις Γκοβόστη, σ. 344, 14 ευρώ

«Θροισμα της απλας χνουδι». Κι έτσι ξαφνικά έχεις χώρο. Παρ' όλο που είναι ένα νησί. Ανετα τα γράμματα, οι λέξεις, τα νοήματα, αναπνέουν. Μόνο με τον απαραίτητο σφυγμό. Ελευθερία της γλώσσας, ελευθερία γλώσσας. Οι τόνοι απουσιάζουν. Αμέσως, το συνηθισμένο γράμμα, από εκεί που φόραγε σφιχτά τη ζώνη, μετατρέπεται σε βουνό, σε θάλασσα, σε πλαστική ποσότητα ευχάριστη, ανέμελη. Αναρωτιέσαι: «Μέχρι πού άραγε να μπορώ να παραλείψω τη στίξη; Την απόστροφο, το κόμμα, τη σελίδα;». Θέλει προσοχή. Δύσκολη δουλειά να ξέρεις τι θα διώξεις. Δεν μπορείς να τα κρατήσεις όλα, αλλά δεν μπορείς να έχεις άδειο χώρο. Ο κύριος Σκαρτσής φτιάχνει ένα νησί-σύμπαν. Παραλείπει τους τόνους. Δείχνει ότι φοράει φαρδιά αγκαλιά. Καταλαβαίνεις ότι η γλώσσα αφέθηκε ελεύθερη. Οτι στόχος είναι η ανάσα. Οτι το πλάνο είναι δουλεμένο στα χρόνια, πριν από τη σελίδα. Οτι δεν είναι το λευκό φύλλο που ζητά μελάνι, αλλά ούτε και η κατάθεση που ζητά καθρέφτη.

Η ανάγνωση γίνεται σ' άλλο επίπεδο. Οχι στο πρώτο, της κατανόησης, αλλά έπειτα, πολύ έπειτα, όταν το μυαλό γίνεται σώμα ολόκληρο και αφήνεται στην έκταση που προσφέρει το κείμενο. Περνάς «το μικρο αναστημα του μυαλου μας» και ανεβαίνεις ψηλά, παραπέρα, παραμερίζεις το μάτι και λειτουργείς ανεξάρτητα. Δεν επιτηρείς το παιδί. Του έχεις εμπιστοσύνη και εσύ παίζεις παραδίπλα.

Το «Νησί» είναι ποίηση, είναι φιλοσοφία, είναι της ένωσης, είναι της ήρεμης συνειδητής πορείας. «Ολα κοιταζονται, ολα αισθανονται, ολα ειναι». Η απόλυτη δυνατότητα για τα πάντα είναι ένα μυστικό που ψιθυρίζει ο κύριος Σκαρτσής στην αγαπημένη γυναίκα. Βλέπεις τα λόγια της εμπειρίας που ψάχνουν τόπο ν' ανακουφιστούν και βλέπεις την υγιή, φωτεινή τούφα που αποτραβιέται για ν' ακούσεις.

Στόχος και αποκάλυψη μεγάλη, η αναγέννηση. Η πλούσια σύμπραξη του πριν με το τώρα. Η ταυτοποίηση του πριν με το άλλο τώρα. «Ενα νησι πραγματικο που πραγματικα γινεται τιποτα». Παρόν. Αυτό που δεν προλαβαίνω να νιώσω γιατί το ζω. Οσο νιώθω και νιώθομαι. Ενα παιχνίδι αντιθέτων που κλίνονται μαζί, ένα. Θα 'λεγα αγάπη. Αλλά δεν το λέω. Θα πω ευαισθησία. Γνώση. «Ειμαι και δεν ειμαι», «δυνατο και αδυνατο», «κοιταζω και κοιταζομαι», «φλογα ωκεανου και ωκεανος φλογας». Αντίθεση που δεν προλαβαίνει να χτίσει θέση, συνιστά αμέσως παγκοσμιότητα.

Δυσκολία μας, το μήκος της παγκοσμιότητας, που θεωρούμε ότι θα μπορούσε να είναι συντομότερο, με ίδια την ουσία και ίδιο το εφέ, η φόρμα, που θεωρούμε από λεπτή έως αόρατη, δίχως τα πρακτικά χερούλια της αίσθησης, η τυπογραφική διάταξη που μάλλον αδικεί το κείμενο.

Νύμφη και λευκό σεντόνι, όνειρο και διάφανη αφή. Συνολικά, το νησί είναι ένας φόρος τιμής στο γλωσσικό εργαλείο, στην ίδια τη ζωή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Μια νέα ιστορία του Βυζαντίου
Η σταρ και η επαναστάτρια
Ορέστεια: Το αρχέτυπο ενός ενοχικού πολιτισμού και το μοντέλο του δυτικού ανθρώπου
Η ζωή, μια οριζόντια πτώση- η ύπαρξη, θέμα επίδοσης
Η νοσταλγία των ψευδαισθήσεων
Ιστορία, αίμα και ήρωες πάνε μαζί
Ορυκτή βιογραφία
Η άχαρη πορεία προς την ενηλικίωση
Μια έντιμη φιλοσοφική βιογραφία
Το αύριο, μια άλλη χώρα
Αρχαία παραμύθια για θεραπείες ανθρώπων μόνο
Ανασηκώνοντας το πέπλο της δυτικής μεταφυσικής
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Μια νέα ιστορία του Βυζαντίου
Η σταρ και η επαναστάτρια
Ορέστεια: Το αρχέτυπο ενός ενοχικού πολιτισμού και το μοντέλο του δυτικού ανθρώπου
Η ζωή, μια οριζόντια πτώση- η ύπαρξη, θέμα επίδοσης
Η νοσταλγία των ψευδαισθήσεων
Ιστορία, αίμα και ήρωες πάνε μαζί
Ορυκτή βιογραφία
Η άχαρη πορεία προς την ενηλικίωση
Μια έντιμη φιλοσοφική βιογραφία
Το αύριο, μια άλλη χώρα
Τα πάντα είναι ένα μυστικό
Αρχαία παραμύθια για θεραπείες ανθρώπων μόνο
Ανασηκώνοντας το πέπλο της δυτικής μεταφυσικής
Συνέντευξη: Μάγδα Κοτζιά
Είμαι το παιδί του μαγαζιού
Συνέντευξη
Ο Μάνος Χατζιδάκις στο νησί της Αφροδίτης
«Πανοπτικόν», ένα περιοδικό από τη Θεσσαλονίκη
Από τις 4:00 στις 6:00
ΜΑΓΕΙΑ μια καλή συνταγή για επιτυχίες στο τραγούδι
Η επιτυχία του είναι οικογενειακή παράδοση
Άλλες ειδήσεις
Ο αφανισμός ενός συγγραφέα
Παραμένω εφτά χρονώ
Τηλεφώνημα από την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ
Η λογοτεχνία ταξιδεύει στα Βαλκάνια
Εφήμερο ή κλασικό το ελληνικό αστυνομικό είδος;
Αρτό σε λένε Αντονέν