Έντυπη Έκδοση

Υβρεις προς θάνατον

Ευαγγελία Μιμίδου

Ιππόλυτος και Πενθέας

εκδόσεις Α. Καρδαμίτσα, σ. 91, ευρώ 10,50

Στα κλασικά ευριπίδεια έργα, Ιππόλυτος και Βάκχες, ανατρέχει η συγγραφέας του παρόντος βιβλίου για να ξαναφέρει στο φως δύο δραματικούς ήρωες, η ιστορία των οποίων έχει απασχολήσει μια ολόκληρη φιλολογική παράδοση: ο Οβίδιος, ο Θέσπις, ο Βιργίλιος, ο Απολλόδωρος, ο Υγίνος, ο Σενέκας, ο Παυσανίας, αναφέρονται στους δύο Ελληνες αρνητές, τον Ιππόλυτο και τον Πενθέα, και στην πορεία που διέγραψαν προς τον θάνατο, μέσα από μια ύβρι.

Είναι γνωστός ο μύθος του Ιππόλυτου, γιου του βασιλιά Θησέα: η απέχθειά του προς τις γυναίκες, τον σαρκικό έρωτα και τη λατρεία της Αφροδίτης, επέσυρε τη μήνι της θεάς, που φρόντισε για την τιμωρία του κάνοντας τη μητριά του Φαίδρα να τον ερωτευτεί. Η περιφρονημένη Φαίδρα συκοφάντησε τον Ιππόλυτο στον πατέρα του, με αποτέλεσμα τον άδικο θάνατο του νέου, κάτι που ζήτησε ο ίδιος ο Θησέας από τον θεό Ποσειδώνα. Εναν ανάλογο δραματικό καμβά, όπου το οικογενειακό μοτίβο ξετυλίγεται με τρόπο μοιραίο, χρησιμοποιεί ο Ευριπίδης στις Βάκχες: ο βασιλιάς Πενθέας, αρνητής της λατρείας του Διονύσου, οδηγείται με δόλο από τον ίδιο τον θεό σε τελετή βακχείας, όπου και κατακρεουργείται από τη μητέρα και τις θείες του, πριν η ταυτότητά του γίνει αντιληπτή. Και στις δυό περιπτώσεις υπάρχουν η ύβρις και η τιμωρία, η παρέμβαση του θείου στοιχείου στη φυσική τάξη, η ιερότητα των δεσμών του αίματος, η εξαπάτηση, η θυματοποίηση, το σκοτεινό τέλος. Φανερός ο συμβολισμός της αντιπαράθεσης νόησης-υπερβατικού αλλά και η έμφαση στα περιορισμένα όρια του ανθρώπου, που παρά την τάση του για αυτοτέλεια και αυτεξουσιότητα, παραμένει ανεπαρκής, έκθετος μπροστά στη συνθήκη ενός προαπαιτούμενου σεβασμού προς το αόρατο.

Η Ε.Μ. ενσωματώνει στο βιβλίο της μια πλούσια παράθεση έργων τέχνης από τον 6ο αιώνα π.Χ. έως τον 5ο αιώνα μ.Χ. (αγγεία, μωσαϊκά, γλυπτά, ανάγλυφα, σφραγίδες και δακτυλίδια), των οποίων οι παραστάσεις σχετίζονται με τη δράση των δύο ηρώων.

Η παρούσα εργασία ασχολείται με την εξέταση και την αξιολόγηση αυτών των έργων, σε μια συγκριτική μελέτη, όπου αναλύονται οι ιστορικές περίοδοι και σχολιάζονται τα σύμβολα, η αισθητική, οι τεχνοτροπίες και, πιο ειδικά, οι επιρροές που τα έργα αυτά δέχτηκαν μέσω των φιλολογικών πηγών της ελληνιστικής και της ρωμαϊκής εποχής. Οι προσεγγίσεις τού ανά χείρας βιβλίου καθιστούν φανερό ότι οι παραλλαγές των απεικονίσεων σχετίζονται με τις αντιστοιχίες των μυθικών συνεκδοχών που επικράτησαν σε κάθε πολιτισμική περίοδο, οι οποίες ωστόσο δεν χάνουν τη βαθύτερη σύνδεσή τους, μιας και αποτυπώνουν στοιχεία και σημάνσεις από τον καιρό που η θρησκεία, η τέχνη και η καθημερινή ζωή αποτελούσαν μια ολοκληρωμένη ενότητα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Τ' άμοιρο, το σκοτεινό τρυγόνι
Ω Θεών και ανθρώπων τύραννε...
Ο Θεός υπάρχει στην αμφιβολία
Ενας σημαντικός βιογράφος του Ροΐδη
Στη σκιά των γιγάντων με τα φώτα της ζωής τους
Η δημιουργία της μνήμης
Μελωδίες παραμυθιών με σύμβολα που αφυπνίζουν
Η αβάσταχτη μοναξιά μιας γυναίκας
Αυτοκράτορες σε μάχες χωρίς φιλίες και με τα παραμύθια της θάλασσας
Γυμνά πρόσωπα και προσωπεία
Θλίψεις σωμάτων σε άδεια δωμάτια
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Προδημοσίευση
Πουλάμε τη ζωή xρεώνουμε τον θάνατο
Ποιος είναι ο Γιώργος Β. Μακρής;
Κριτική βιβλίου
Τ' άμοιρο, το σκοτεινό τρυγόνι
Ω Θεών και ανθρώπων τύραννε...
Ο Θεός υπάρχει στην αμφιβολία
Ενας σημαντικός βιογράφος του Ροΐδη
Στη σκιά των γιγάντων με τα φώτα της ζωής τους
Η δημιουργία της μνήμης
Μελωδίες παραμυθιών με σύμβολα που αφυπνίζουν
Υβρεις προς θάνατον
Η αβάσταχτη μοναξιά μιας γυναίκας
Αυτοκράτορες σε μάχες χωρίς φιλίες και με τα παραμύθια της θάλασσας
Γυμνά πρόσωπα και προσωπεία
Θλίψεις σωμάτων σε άδεια δωμάτια
Οψεις ανάγνωσης
Η εικόνα δεν είναι σωστό να υπερισχύει του κειμένου
Συνέντευξη: Καίτη Κασιμάτη-Μυριβήλη
Στο Μουσικό Δωμάτιο με τέχνη και με λόγο
Συνέντευξη: Μάνια Καραϊτίδη
Αφθαρτη, νέα Εστία 125 χρόνων
Από τις 4:00 στις 6:00
Τραγούδια με χρόνια στην πλάτη τους...
Ο βασιλιάς του μπλουζ
Συνέντευξη: Κώστας Σπυριούνης
Οταν στα γραμματόσημα τιμούν τους θρύλους του ελληνικού τραγουδιού
Λογοτεχνία
Πορτρέτα ξένων συγγραφέων / Τζορτζ Ελιοτ
Άλλες ειδήσεις
Μεταφραστικό εργαστήριο ποίησης
Ο φιλαράκος («Μπελ αμί»)
Οι τελευταίες ημέρες του Εντγκαρ Αλαν Πόε / Η Μαρία Φακίνου, λέει
Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού