Έντυπη Έκδοση

Γυμνά πρόσωπα και προσωπεία

**Ουίλιαμ Μπάροουζ, Γυμνό γεύμα

μτφρ.: Γιώργος Μπέτσος, εκδόσεις Τόπος, σ. 375, ευρώ 19,30

«Μια παγωμένη στιγμή κατά την οποία όλοι βλέπουν τι υπάρχει στην άκρη του πιρουνιού». Αυτό είναι το νόημα του τίτλου για τον γερο-γκουρού της γενιάς των Μπιτ, Ουίλιαμ Μπάροουζ. Ενας τίτλος γέννημα της φαντασίας τού Τζακ Κέρουακ, ο οποίος δακτυλογράφησε μεγάλο μέρος από το χαοτικό υλικό του βιβλίου. Το γυμνό γεύμα δεν είναι ένα συνηθισμένο μυθιστόρημα. Για να είμαι πιο ακριβής, δεν είναι καν μυθιστόρημα με την κλασική έννοια του όρου. Είναι μια διαρκής βουτιά στο υποσυνείδητο ενός ευφάνταστου ομοφυλόφιλου ναρκομανή, ενός ανθρώπου απελευθερωμένου από ταμπού. Είναι όμως και η μάχη του Μπάροουζ με μια μάστιγα, με τις παραισθήσεις, με τον άλλο, άρρωστο εαυτό του.

Την περίοδο που γράφτηκε το βιβλίο ο Μπάροουζ ήταν χαμένος στην κόλαση των ναρκωτικών, είχε αποτραβηχτεί στην Ταγγέρη, ένα κοσμοπολίτικο κέντρο όπου σύχναζαν συγγραφείς που αναζητούσαν εμπειρίες, ομοφυλοφιλικό έρωτα και παραισθήσεις. Ο Κέρουακ και ο Γκίνσμπεργκ, που τον επισκέφτηκαν, βοήθησαν σημαντικά τον Μπάρουζ και το εκκεντρικό βιβλίο του. Ενα βιβλίο που πέρασε από πολλές περιπέτειες, άλλαξε πολλές φορές μορφή, αναζήτησε αποτυχημένα την έκδοση, μέχρις ότου δικαιώθηκε, κυνηγήθηκε, δικάστηκε και τη δεκαετία του '70 αποθεώθηκε, μαζί με το συγγραφέα του, ο οποίος έγινε σύμβολο για την επαναστατημένη ψυχεδελική γενιά. Το βιβλίο που κυκλοφόρησε τελευταία από τις εκδόσεις Τόπος είναι συμπληρωμένο με κείμενα που συμπεριλαμβάνονται για πρώτη φορά στα ελληνικά.

Το γυμνό γεύμα δεν είναι κείμενο για τον καθένα. Αρκετά συχνά γίνεται σκληρό, σχεδόν αποκρουστικό. Η ποιητική του αργκό, ο ρυθμός, η δύναμη των ακραίων σκηνών και το μαύρο του χιούμορ το κάνουν καυτό. Οι σεξουαλικές ιδιαιτερότητες, η διαστροφή και ο θάνατος τριγυρίζουν στα στενά της Διαζώνης πυρπολώντας τη φαντασία του αναγνώστη. Ο ολοκληρωτισμός απλώνεται παντού, μεταμφιέζεται, καταπιέζει, ελέγχει, απαγορεύει, επιτηρεί.

Το βιβλίο δεν διαθέτει κεντρικό πυρήνα, συγκεκριμένο πρωταγωνιστή, δεν έχει πλοκή. Δεν υπήρχε αυτή η πρόθεση από τον συγγραφέα, βάσει των όσων έχει πει ο ίδιος ο Μπάροουζ. Στόχος του ήταν να καταδείξει το «μαρτύριο της πρέζας», να τα βάλει με κάθε μορφή ολοκληρωτισμού. Κι αυτό το έκανε αναμειγνύοντας βιώματα της Ταγγέρης με το φανταστικό κόσμο που γεννούσαν μέσα του τα ναρκωτικά. Από τη μια ο ρεαλισμός: η αγωνία, η αναζήτηση, η ανατριχίλα πριν από τη δόση, οι λεπτομερέστατες πληροφορίες περί ναρκωτικών κι έπειτα, εντελώς ξαφνικά, βουτιά στο παραλήρημα, στ' όνειρο: ο κόσμος της Διαζώνης, η Φρίλαντ, η ΙΣΛΑΜ ΑΕ. Ενας τόπος γεμάτος «λούγκρες» και περίεργους μπάτσους, ένα σύμπαν στο οποίο όλες οι ακραίες φαντασιώσεις αποκαλύπτονται στο φως.

Στις σελίδες του βιβλίου παρελαύνουν ο Ασωτος, το Ντοκτόρι, διακινητές μαύρου κρέατος, εμπειρίες από νοσοκομεία αποτοξίνωσης και αναλυτική περιγραφή μεθόδων χρήσης ναρκωτικών ουσιών. Αγόρια κάνουν σεξ με αγόρια και αχαλίνωτα όργια με «γερασμένα πρεζάκια». Κρεμασμένα κεφάλια, γιάχε και μάγοι των φυλών. Κι όλα αυτά, με διαρκή κοψίματα και πηδήματα στην αφήγηση. Ο Μπάροουζ παραθέτει ακόμη σημειώσεις πάνω στον εθισμό και συμβουλές πώς να ξεκόψει κάποιος απ' την ηρωίνη· κείμενα συμπληρωματικά της όλης αφήγησης.

Μια ατμόσφαιρα σήψης αναδύεται από τις σελίδες του βιβλίου, μετα-ανθρώπινη και παρανοϊκή· ένα κείμενο που ξεχειλίζει από δύναμη και εικόνες. Ενα ευφυέστατο παραλήρημα που κατά τόπους γίνεται κραυγή αγωνίας.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Τ' άμοιρο, το σκοτεινό τρυγόνι
Ω Θεών και ανθρώπων τύραννε...
Ο Θεός υπάρχει στην αμφιβολία
Ενας σημαντικός βιογράφος του Ροΐδη
Στη σκιά των γιγάντων με τα φώτα της ζωής τους
Η δημιουργία της μνήμης
Μελωδίες παραμυθιών με σύμβολα που αφυπνίζουν
Υβρεις προς θάνατον
Η αβάσταχτη μοναξιά μιας γυναίκας
Αυτοκράτορες σε μάχες χωρίς φιλίες και με τα παραμύθια της θάλασσας
Θλίψεις σωμάτων σε άδεια δωμάτια
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Προδημοσίευση
Πουλάμε τη ζωή xρεώνουμε τον θάνατο
Ποιος είναι ο Γιώργος Β. Μακρής;
Κριτική βιβλίου
Τ' άμοιρο, το σκοτεινό τρυγόνι
Ω Θεών και ανθρώπων τύραννε...
Ο Θεός υπάρχει στην αμφιβολία
Ενας σημαντικός βιογράφος του Ροΐδη
Στη σκιά των γιγάντων με τα φώτα της ζωής τους
Η δημιουργία της μνήμης
Μελωδίες παραμυθιών με σύμβολα που αφυπνίζουν
Υβρεις προς θάνατον
Η αβάσταχτη μοναξιά μιας γυναίκας
Αυτοκράτορες σε μάχες χωρίς φιλίες και με τα παραμύθια της θάλασσας
Γυμνά πρόσωπα και προσωπεία
Θλίψεις σωμάτων σε άδεια δωμάτια
Οψεις ανάγνωσης
Η εικόνα δεν είναι σωστό να υπερισχύει του κειμένου
Συνέντευξη: Καίτη Κασιμάτη-Μυριβήλη
Στο Μουσικό Δωμάτιο με τέχνη και με λόγο
Συνέντευξη: Μάνια Καραϊτίδη
Αφθαρτη, νέα Εστία 125 χρόνων
Από τις 4:00 στις 6:00
Τραγούδια με χρόνια στην πλάτη τους...
Ο βασιλιάς του μπλουζ
Συνέντευξη: Κώστας Σπυριούνης
Οταν στα γραμματόσημα τιμούν τους θρύλους του ελληνικού τραγουδιού
Λογοτεχνία
Πορτρέτα ξένων συγγραφέων / Τζορτζ Ελιοτ
Άλλες ειδήσεις
Μεταφραστικό εργαστήριο ποίησης
Ο φιλαράκος («Μπελ αμί»)
Οι τελευταίες ημέρες του Εντγκαρ Αλαν Πόε / Η Μαρία Φακίνου, λέει
Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού