Έντυπη Έκδοση

Αφθαρτη, νέα Εστία 125 χρόνων

Ο δρόμος των βιβλιοπωλείων

Η συνομιλία με την κυρία Μάνια (έτσι την ξέρουν όλοι) έγινε στο βιβλιοπωλείο τής Εστίας, Σόλωνος 60. Για σχεδόν 30 χρόνια ήταν υπεύθυνη του βιβλιοπωλείου. Τώρα τα ηνία έχουν περάσει στον γιο της, Γιάννη.

Η πορεία, μεγάλη, και συνεχίζεται. Πώς αντέχει κανείς 125 χρόνια; Υπάρχει μυστικό; «Είναι κάτι απλό», λέει η κυρία Καραϊτίδη. «Είναι οικογενειακή παράδοση. Ο θείος του παππού μου, Γεώργιος Κασδόνης, ήρθε από τη Ρουμανία και άνοιξε τον εκδοτικό οίκο. Αυτός ο άνθρωπος είχε την επιθυμία τα βιβλία που θα έβγαζε να είναι ωφέλιμα και ευχάριστα. Αυτό προσπαθήσαμε να κρατήσουμε. Το μυστικό, λοιπόν, είναι η συνέχεια μιας οικογένειας που δούλεψε και αγάπησε το βιβλιοπωλείο και τον εκδοτικό οίκο, χωρίς καμία εξωτερική, κρατική ή άλλη, βοήθεια».

Οι σωστές οικογένειες είναι έντιμες και η εντιμότητα ακολουθεί το βιβλιοπωλείο. Το αναφέρει με σαφήνεια η κυρία Καραϊτίδη. «Από το 1885 μέχρι και σήμερα είμαστε έντιμοι απέναντι στο κοινό». Η διαύγειά της αναλλοίωτη και μας εξιστορεί πώς επιλέχθηκε η Σόλωνος για μόνιμη εγκατάσταση του βιβλιοπωλείου. «Αρχικά, ήμασταν στην Σταδίου. Κάποια στιγμή ήρθε η τράπεζα και μάς έκανε έξωση. Τότε μας έπιασε απελπισία. Κάποιος μου είπε: Κυρία Μάνια, γίνεται ένα μαγαζί στην οδό Σόλωνος και ο Νίκος Παντελάκης μού επισήμανε πως είναι ό,τι χρειάζεται. Ενας φίλος δικηγόρος προφήτεψε πως θα αλλάξετε αυτόν τον δρόμο και θα γίνει δρόμος των βιβλιοπωλείων.

«Το βιβλίο δεν είναι προϊόν για πλουτισμό»

Η κυρία Μάνια μιλά για τη φιλοσοφία και τη λειτουργία του σήμερα. «Ο χώρος είναι πολύ πιο μεγάλος. Συγχρονιζόμαστε με την εποχή. Διατηρούμε μεγάλο απόθεμα βιβλίων. Οι αναγνώστες μπορούν να βρουν εδώ τίτλους που δεν υπάρχουν αλλού. Επειτα, είναι το προσωπικό. Οι βιβλιοπώλες της Εστίας ανέκαθεν γνώριζαν το βιβλίο, ήταν και είναι έμπειροι και επαγγελματίες».

Η αναφορά στην οικονομική κρίση, αναπόφευκτη. Η κυρία Καραϊτίδη παραδέχεται πως «έχουμε κάνει περικοπές. Εχουμε μειώσει την ποσότητα, αλλά όχι την ποικιλία των τίτλων. Δεν έχουμε ελιτίστικη άποψη για το βιβλίο. Σημειώστε πως με τον Κυριάκο Ντελόπουλο είμαστε οι πρώτοι που κάναμε το Βιβλιογραφικό Δελτίο, την περίοδο 1974-1975. Δεν υπήρχε τότε κάτι ανάλογο. Θυμάμαι πως όταν πήγα στη βιβλιοθήκη του Κογκρέσου στην Ουάσιγκτον, οι υπεύθυνοι του νεοελληνικού τμήματος μου είπαν ότι τα βιβλία τα αγοράζουμε από το δελτίο σας. Το δελτίο ήταν μεγάλου ατού για μας».

Το όραμα του ιδρυτή τής Εστίας Γεωργίου Κασδόνη παραμένει ζωντανό. Προσφορά αξιόλογων, καλαίσθητων βιβλίων σε προσιτές τιμές. Δεν γίνονται διακρίσεις στο βιβλιοπωλείο. Η κυρία Μάνια αναφέρει ότι «κρατούμε ένα επίπεδο που δεν είναι εύκολο να κρατηθεί. Τα αμιγή βιβλιοπωλεία είναι δύσκολο να κρατηθούν, είναι μετρημένα στα δάχτυλα. Κρατούμε την παράδοση. Απορροφήσαμε την αύξηση του ΦΠΑ και έχουμε σχέδια για το μέλλον».

Η κυρία Καραϊτίδη ξέρει το αναγνωστικό κοινό και τονίζει: «Πάντα ήταν περιορισμένο στην Ελλάδα. Οι άνθρωποι που διαβάζουν, συνήθως δεν έχουν πολλά χρήματα. Αυτοί που έχουν, σπανίως ενδιαφέρονται να διαβάσουν. Σ' αυτό φταίει η εκπαίδευση. Ποτέ δεν βοήθησε το σχολείο να αγαπηθεί το βιβλίο». Το πρόβλημα με την έλλειψη σχολικών βιβλιοθηκών αναδύεται αυθόρμητα και η κυρία Μάνια μάς λέει: «Προσπαθεί κατά καιρούς το κράτος με ευρωπαϊκές επιδοτήσεις, αλλά στην πράξη ουδέποτε λειτούργησαν συνολικά. Πριν βρεθώ στη διοίκηση του βιβλιοπωλείου, εργαζόμουν στη βιβλιοθήκη της Χ.Ε.Ν. Εθελοντικά. Είχα μάθει από τον Παπανούτσο πως δεν πειράζει να κλέβουν βιβλία. Ερχόμενη εδώ, σκέφτηκα το βιβλίο δεν είναι εμπόριο, είναι πολιτιστικό αγαθό. Είχα κάνει λάθος, είναι και τα δύο. Τώρα το γνωρίζουμε. Δεν είναι προϊόν για πλουτισμό, αλλά πρέπει να επιβιώσεις ώστε να μπορέσεις να το στηρίξεις ως πολιτιστικό αγαθό».

Ενας σπάνιος άνθρωπος

Στην κουβέντα μας αναφέρθηκε το όνομα του Νίκου Παντελάκη. Ο λόγος, στην κυρία Μάνια. «Περίφημος άνθρωπος και λαμπρός συνεργάτης. Εργάστηκε εδώ σχεδόν ογδόντα χρόνια. Ηταν ευπρεπέστατος, ένα ζωντανό κομπιούτερ. Τον ρωτούσες για βιβλίο του 1910, και απαντούσε "ναι, είχε πράσινο εξώφυλλο" και θυμόταν το περιεχόμενο. Εμεινε μέχρις ότου άρχισε να έχει δυσκολίες ακοής και μου είπε: Θέλω να φύγω γιατί δεν μπορώ να εξυπηρετήσω τους πελάτες.

Η σκέψη αυτού του ανθρώπου και οι υποθήκες του είναι πηγή αισιοδοξίας για το μέλλον».

Εύα Καραϊτίδη, υπεύθυνη των εκδόσεων Βιβλιοπωλείον της Εστίας

Α.Σ.: Η εμφάνιση των βιβλίων έχει αλλάξει. Με ποια κριτήρια προχωρήσατε στις αλλαγές;

Ε.Κ.: Η εμφάνιση των βιβλίων μας δεν μπορεί παρά να αλλάζει τακτικά, καθώς ανανεώνονται οι ανάγκες των καιρών και οι δικές μας αισθητικές επιλογές. Ενας εκδότης που αγαπάει τη δουλειά του, αντιλαμβάνεται ότι και τα ωραιότερα ή πιο επιτυχημένα σχήματα και εξώφυλλα έχουν ημερομηνία λήξεως και μεριμνά για τη συνέχεια, ανάλογα με τα κριτήρια του οίκου.

Σε μας τα ασφαλή κριτήρια είναι οι πρακτικές ανάγκες του αναγνώστη-χρήστη, ο ικανός γραφίστας (δηλαδή αυτός που διαθέτει γνώση και ταλέντο) και η ποιότητα της παραγωγής, ακόμα κι αν αυτό επιβαρύνει οικονομικά τον εκδοτικό οίκο.

Α.Σ.: Πόσο έχει επηρεάσει η κρίση τις εκδόσεις της Εστίας;

Ε.Κ.: Οσο έχει επηρεάσει τους πάντες και τα πάντα. Αυτό καθρεφτίζεται στα βιβλιοπωλεία και στη σχέση τους με τους εκδότες. Και ο εκδοτικός μας οίκος υφίσταται τις συνέπειες, όπως όλοι.

Ο εκδοτικός οίκος της Εστίας εκδίδει, από πεποίθηση, πολύ επιλεκτικά τους τίτλους του, θεωρώντας πως μια παραγωγή μεταξύ 40 και 80 βιβλίων είναι υπεραρκετή για τη χώρα μας. Τώρα επιλέγουμε με ακόμα αυστηρότερα κριτήρια και μεταθέτουμε για λίγο αργότερα την έκδοση σημαντικών βιβλίων, όταν είναι ογκώδη, με υψηλό κόστος παραγωγής και με ανάλογη τιμή πωλήσεως.

Α.Σ.: Ποια είναι η φιλοσοφία του εκδοτικού οίκου;

Ε.Κ.: Σεβασμός στην παράδοση του εκδοτικού οίκου, που συμπληρώνει 126 χρόνια ζωντανής παρουσίας στην Ελλάδα. Αυτός ο σεβασμός καθορίζει τα κριτήρια: έκδοση βιβλίων που προσφέρουν στον αναγνώστη, χωρίς προσδοκίες εφήμερης επιτυχίας. Η επιτυχία στην κίνηση των βιβλίων είναι πάντοτε επιθυμητή, γνωρίζουμε όμως πως οι επιλογές μας προϋποθέτουν συχνά αναγνωστικό κόπο και παιδεία.

Προσπάθεια για την εκπαίδευση αναγνωστών και για εκδόσεις με διάρκεια στον χρόνο. Χωρίς αυτά, η λάμψη της δημοσιότητας -έτσι κι αλλιώς μάταιη- αποδεικνύεται επιπλέον και ανώφελη.

Α.Σ.: Είναι τα ηλεκτρονικά βιβλία το μέλλον των εκδόσεων;

Ε.Κ.: Είναι, απ' ό,τι φαίνεται, μεγάλο κομμάτι του τρόπου με τον οποίο θα προσεγγίζουμε την ανάγνωση στο μέλλον. Ολες όμως οι προβλέψεις ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Εικοτολογώντας κι εγώ, θα πω ότι το χάρτινο βιβλίο θα συμπορευτεί στην Ελλάδα με το ηλεκτρονικό για πολλά ακόμη χρόνια.

Α.Σ.: Ενα σχόλιο για το περιοδικό Νέα Εστία.

Το περιοδικό ιδρύθηκε το 1927 από τον Γρηγόριο Ξενόπουλο και κυκλοφορεί έκτοτε αδιάκοπα. Σημερινός του διευθυντής είναι ο Σταύρος Ζουμπουλάκης.

Το τεύχος του Σεπτεμβρίου φέρει τον αριθμό 1.836. Αυτό και μόνο το γεγονός, σε μια χώρα που δεν διακρίνεται για τη συνέχεια των θεσμών της, είναι αξιοσημείωτο.

Η μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας είναι αδιανόητη χωρίς την αποδελτίωση και τη μελέτη της Νέας Εστίας. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Εκδόσεις-Εκτυπώσεις
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Προδημοσίευση
Πουλάμε τη ζωή xρεώνουμε τον θάνατο
Ποιος είναι ο Γιώργος Β. Μακρής;
Κριτική βιβλίου
Τ' άμοιρο, το σκοτεινό τρυγόνι
Ω Θεών και ανθρώπων τύραννε...
Ο Θεός υπάρχει στην αμφιβολία
Ενας σημαντικός βιογράφος του Ροΐδη
Στη σκιά των γιγάντων με τα φώτα της ζωής τους
Η δημιουργία της μνήμης
Μελωδίες παραμυθιών με σύμβολα που αφυπνίζουν
Υβρεις προς θάνατον
Η αβάσταχτη μοναξιά μιας γυναίκας
Αυτοκράτορες σε μάχες χωρίς φιλίες και με τα παραμύθια της θάλασσας
Γυμνά πρόσωπα και προσωπεία
Θλίψεις σωμάτων σε άδεια δωμάτια
Οψεις ανάγνωσης
Η εικόνα δεν είναι σωστό να υπερισχύει του κειμένου
Συνέντευξη: Καίτη Κασιμάτη-Μυριβήλη
Στο Μουσικό Δωμάτιο με τέχνη και με λόγο
Συνέντευξη: Μάνια Καραϊτίδη
Αφθαρτη, νέα Εστία 125 χρόνων
Από τις 4:00 στις 6:00
Τραγούδια με χρόνια στην πλάτη τους...
Ο βασιλιάς του μπλουζ
Συνέντευξη: Κώστας Σπυριούνης
Οταν στα γραμματόσημα τιμούν τους θρύλους του ελληνικού τραγουδιού
Λογοτεχνία
Πορτρέτα ξένων συγγραφέων / Τζορτζ Ελιοτ
Άλλες ειδήσεις
Μεταφραστικό εργαστήριο ποίησης
Ο φιλαράκος («Μπελ αμί»)
Οι τελευταίες ημέρες του Εντγκαρ Αλαν Πόε / Η Μαρία Φακίνου, λέει
Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού