Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Σάββατο

  • Στο πάθος του '60-'70

    Στο περιβόλι των λαμπρών τεχνών Σ' ένα σαλόνι, σ' ένα σπίτι πέτρινο του '60, ο Διονύσης Σαββόπουλος μου ξετυλίγει τις ιδέες του. Η εποχή της δεκαετίας του '60-'70. Η τέχνη του, η έναρξή της, τοποθετείται τότε. Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός. Και είναι το Φορτηγό.

    Βγαίνω από το πέτρινο τριώροφο -ή ήταν τετραώροφο;-, σαν μια μαγεία ο τρίτος όροφος που βλέπει τον Υμηττό. Τον Υμηττό που έχει από το '60 το Μυστικό του Μάνου Χατζιδάκι. Η θέα της ιδέας του αρχίζει να απλώνεται στο μυαλό μου. Στον δρόμο. Στο μετρό. Στη ζέστη του Ιουλίου.

    Η λογοτεχνία -αυτό είναι το τμήμα μου- τότε, παντού. Ομως η μία τέχνη πέφτει μέσα στη μοίρα της άλλης. Το πάθος της δεκαετίας του '60-'70. Το πάθος της υγείας στην ασθένεια. Οι ταινίες του Παζολίνι συνομιλούν με του Φελίνι. Ο Κουροσάβα με τον Καζάν. Ο Μπέργκμαν με τον Μπέκετ - μαθητή του Τζαίημς Τζόυς. Ο Μοράβια, και η περίφημη σύντροφός του Ελσα Μοράντε, ό,τι ο Ζαν Πωλ Σαρτρ και η Μποβουάρ στο Παρίσι. Στον κόσμο. Τα λόγια στα τραγούδια του Ντύλαν, που πρωτοεμφανίζεται σ' αυτή τη δεκαετία, κάνουν τον Γκάτσο να μου τον χαρακτηρίσει, το 1973, τον μεγαλύτερο ποιητή του κόσμου! Οι Μπητλς και ο κόσμος τους μπαίνουν στη μουσική, στα λόγια που αλλάζουν τον κόσμο.

    Στα πάρτυ του Πειραιά τα λόγια των Rolling Stones -στο Satisfaction- συναγωνίζονται τον λόγο του Χατζιδάκι για τα ανικανοποίητα αιώνων. Η Μάμα Ρόμα, η Αννα Μανιάνι, όταν μιλάει-μονολογεί, περπατά σ' αυτόν τον σκοτεινό δρόμο -οι Τούρκοι το λένε σοκάκι-, ο λόγος της είναι όπως η Επί του Ορους Ομιλία του Χριστού, και σε μια ευθεία με τον Επιτάφιο, του Περικλέους.

    Η Αν Σέξτον προσπαθεί να πείσει -διά της τέχνης της ποιήσεως- τη Σύλβια Πλαθ πως αξίζει να ζήσει. Ο Γκίνσμπεργκ κυριαρχεί, όπως και ο Ουίλλιαμ Μπάροουζ, ο Κέρουακ επίσης. Ο Μπουκόφσκι πίνοντας μπίρες και ποτά, απροσδιόριστου χρώματος, γράφει. Ο Ζαν Κοκτώ λάμπει. Ο Ζαν Μαραί, δίπλα του, θαμπώνεται. Ο Σαιν Τζων Περς. Ο Ρενέ Σαρ. Ο Σάμουελ Μπέκετ γράφει τις Ευτυχισμένες μέρες, το Πήγαιν' έλα, το Πλαίη, την Αναπνοή. Ο Σαλβατόρε Κουασιμόντο, το Δούναι και λαβείν. Ο Ουνγκαρέτι, το Τεφτέρι του γέρου. Η ζωή ενός ανθρώπου. Ο Νίκος Αλέξης Ασλάνογλου, τον Θάνατο του Μύρωνα. Ο Τάσος Λειβαδίτης, την Καντάτα. Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, τον τόμο, Ποιήματα 1949-1960. Ο Νίκος Δ. Καρούζος, την Ελαφο των άστρων. Η Κική Δημουλά, το Ερήμην. Ο Ε.Χ. Γονατάς, την Κρύπτη. Ο Δ.Π. Παπαδίτσας, τις Ουσίες. Ο Γιώργος Ιωάννου, τα Χίλια δέντρα. Στη Θεσσαλονίκη το περιοδικό Διαγώνιος δημοσιεύει ονόματα, ελληνικά και ξένα, που αργότερα θα γίνουν γνωστά. Κάποια διάσημα. Οπως του Λέοναρντ Κοέν ποιήματα. Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, που συνεργάζεται με το περιοδικό Το τρίτο μάτι, ζωγραφίζει, δρα και γράφει εφάμιλλα του Σαλβαντόρ Νταλί. Ο ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης, στη Θεσσαλονίκη, εκδίδει το περιοδικό Κριτική. Η Μίνα, ο Αντριάνο Τσελεντάνο άδουν από την Ιταλία με πάθος. Ο Αλμπέρτο Μοράβια, η Πατρίτσια Χάισμιθ αγαπούν την πλατεία Συντάγματος και μένουν στο ξενοδοχείο «Κινγκ Τζορτζ».

    Το περιοδικό Εποχές αφήνει το στίγμα του πνεύματος στην Ελλάδα, όπου η Αθήνα παρουσιάζεται ως η ωραιότερη πόλη του κόσμου - και είναι.

    Η εποχή της αντιπαροχής δεν έχει αρχίσει ακόμη. Τα κτίσματα της πόλης λάμπουν. Δεν έχουν γκρεμιστεί τα αριστουργήματα των κεντρικών οδών - Σταδίου, Πανεπιστημίου, Αμαλίας, Βασ. Κωνσταντίνου, Βασ. Σοφίας.

    Ο Φελίνι στην Ντόλτσε Βίτα, στο φινάλε της, μας πηγαίνει στο πάρτι του συγγραφέα, όπου έρχονται εκλεκτοί φίλοι. Συζητήσεις επιπέδου και πλήξη. Λίμπιντο. Και το ψάρι - το κήτος που ξέβρασε η θάλασσα. Η λογοτεχνία με όψη μεγέθους, ανεκμετάλλευτη, μπροστά μας.

    Η Μαρία Κάλλας, με τον Ωνάση, στον Πατριάρχη Αθηναγόρα. Στην Κωνσταντινούπολη. Εξώφυλλο στο Life. Οι εκδόσεις Γαλαξίας, Κεραμεικός, Πλειάς ανοίγουν τα μάτια των Ελλήνων. Ο Νάνος Βαλαωρίτης, ο Τάσος Δενέγρης και το περιοδικό Πάλι. Το καφενείο Βυζάντιο και η παρέα των θνητών-θεών. Ο Βαμβακάρης βασιλεύει στην Κοκκινιά. Ακούγοντας αρμόνιο δίπλα στις γραμμές του τρένου των ΣΠΑΠ. Δίπλα στο εργοστάσιο Σαπόρτα.

    Ολα βάφονται με χρώματα δυνατά. Λαμπρά και θνησιγενή. Το 1967, λίγο μετά τη συναυλία των Ρόλινγκ Στόουνς, στο γήπεδο του Παναθηναϊκού, κηρύσσεται δικτατορία. Χούντα. Κι όλα ανατρέπονται.

    ΥΓ.-1. Το 1974 εκδίδεται η Ελευθεροτυπία. Κι όλα αλλάζουν στον ελληνικό Τύπο. Απόψε, στις 7 μ.μ., στην Παλιά Βουλή, μιλούν γι' αυτή την εποχή, στη λογοτεχνία, οι: Θανάσης Βαλτινός, Αρης Μπερλής, Γιάννης Γκούμας, Χάρης Μεγαλυνός, Αγαθή Δημητρούκα, Θέμης Λιβεριάδης, Πάνος Κουτρουμπούσης, Γιώργος Χρονάς.

    * Θα είμαστε ξανά μαζί με το φύλλο της Ελευθεροτυπίας, την Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010. Καλή Χρονιά! Σας ευχαριστούμε που είσαστε κοντά μας.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Φωνή, δημιουργός κόσμων
Από τις 4:00 στις 6:00
Σκύλος: φίλος του ανθρώπου και πηγή έμπνευσης
Τραγουδίστρια για όλες τις εποχές
Εικαστικά
Οι άνθρωποι του Βλάση Κανιάρη
Κριτική βιβλίου
Ψυχοσυναισθηματικές πλεύσεις
Οι πρώτες αντηχήσεις
Στολίζοντας το σκοτάδι
Η βουλιμική ενέργεια του Ορσον Γουέλς
Αγάπη για την ποίηση
Εκλιπαρώντας τη μνήμη
Παίδων και εφήβων μύθος στην Ελλάδα
Το ζέον ρήμα
Γελώντας μπροστά στην έλλειψη νοήματος
Παιγνιώδης παραμυθική Νέκυια
«Ο χρόνος είναι το μόνο που έχουμε»
Σώματα και πεταλούδες για την αγάπη των άλλων
Το ψέμα ακυρώνει τον κόσμο
Στο τέλος μιας μεγάλης διαδήλωσης ή μιας μεγάλης ελπίδας
Οι Κώδικες της Κρήτης και οι σπουργίτες των πεζοδρομίων
Μεταφρασμένη λογοτεχνία
Το βάρος και η χάρη των λέξεων
Ο καλός μεταφραστής πρέπει να έχει αυτί μουσικού
Άλλες ειδήσεις
Συνταγές μαγειρικής για γυναίκες συγγραφείς