Έντυπη Έκδοση

Τα μαθηματικά των πυραμίδων

Τι ρόλο έπαιξαν τα μαθηματικά στην αρχαία Αίγυπτο και ποιος ήταν ο πρώτος εισηγητής τους; Ενα βιβλίο για τις απαρχές της μαθηματικής επιστήμης στη Β. Αφρική. Τ. Μιχαηλίδης, «Αχμές, ο γιος του φεγγαριού»

Μαθηματικά, αρχαία Αίγυπτος, παπυρολογία, τιτάνιες συγκρούσεις μεταξύ γηγενών και ασιατικής καταγωγής φαραώ, πειρατικές επιθέσεις, παιδιά που εγκαταλείπονται σ' ένα καλάθι στο ποτάμι, αποσιωπημένες μητέρες, υιοθετημένοι γιοι που κάνουν θαύματα στην επιστήμη και τη δημόσια διοίκηση, αλλά και το μυστήριο των πυραμίδων: όχι το ποιος τις έχτισε, αλλά το πώς θα μπορούσε να μετρηθεί ο όγκος τους.

Ολα αυτά παίζουν ευθύς εξαρχής και συναντιούνται από τις πρώτες κιόλας σελίδες στο καινούριο μυθιστόρημα του Τεύκρου Μιχαηλίδη, που κυκλοφορεί με τίτλο «Αχμές, ο γιος του φεγγαριού» από τις εκδόσεις «Πόλις».

Σκοπός του Μιχαηλίδη είναι να εξιστορήσει τον βίο και την πολιτεία του αιγύπτιου γραφέα και μαθηματικού Αχμές, που έζησε μεταξύ 1700 και 1500 π.Χ. και κληροδότησε στην ανθρωπότητα έναν πάπυρο με 84 λυμένα μαθηματικά προβλήματα.

Ο Μιχαηλίδης, ο οποίος έχει καταπιαστεί με την ιστορία των μαθηματικών και στην πρώτη πεζογραφική του δουλειά («Πυθαγόρεια εγκλήματα», 2006), συνδυάζοντας το μαθηματικό με το αστυνομικό και το πολιτικό μυθιστόρημα, εικονογραφεί με ζωηρά και πειστικά χρώματα την παθιασμένη σχέση του ήρωά του με το ερευνητικό του αντικείμενο (δεν θα τον συγκινήσουν ποτέ η πολιτική και ο έρωτας και θα μείνει παγερά αδιάφορος για τα υψηλά αξιώματα τα οποία τον συνοδεύουν εφόρου ζωής) και εκμεταλλεύεται αποτελεσματικά το πλούσιο ιστοριογραφικό υλικό που έχει να προσφέρει η εποχή του.

Η σημαντικότερη, ίσως, παράμετρος στο βιβλίο του Μιχαηλίδη είναι το έντονα φορτισμένο πολιτικό του κλίμα, που αποκαλύπτει τους ανθρώπους εν καιρώ πολέμου. Η σύγκρουση ανάμεσα στην Ανω και την Κάτω Αίγυπτο και οι τεράστιες ανακατατάξεις που θα συνεπιφέρει η νίκη των πριγκίπων του Νότου προκύπτουν με σχεδόν φυσικό τρόπο από τις ατομικές περιπέτειες των πρωταγωνιστών, χωρίς να χάνουν ούτε στιγμή τη δύναμη και την αμεσότητά τους.

Παραμένω, μολοτούτο, με την αίσθηση πως κάτι λείπει από το μυθιστόρημα. Κατ' αρχάς, δεν γίνεται τόσο εμφανής η δεσπόζουσά του. Ο Αχμές είναι μεν στο κέντρο της δράσης, κι η ζωή του εμπνέεται δεόντως από τα μαθηματικά, αλλά η αφήγηση δείχνει να τον ξεχνάει και να περιδιαβάζει αμέριμνη όταν δεν αναφέρεται ευθέως σ' αυτόν - σαν να μην πρέπει να κινηθούν όλες οι γραμμές της (πρωτεύουσες και περιφερειακές) γύρω από το πρόσωπό του. Κατά δεύτερο λόγο, οι αρχαίες εικόνες δείχνουν πολύ εκσυγχρονισμένες: το παραμικρό αρχαϊκό στοιχείο. Το χρώμα που μπορεί να πάρει ο ιστορικός χρόνος στη λογοτεχνία είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο ζήτημα και κάποια μέτρα προφύλαξης μοιάζουν εντελώς αναγκαία.

Η γοητεία του κρυπτικού

Από τη μια μεριά είναι η σκιά ενός εξαιρετικά αυστηρού, βιβλικού θεού, που μοιάζει να εμπιστεύεται μόνο τη μυστική γλώσσα των προφητών του, και από την άλλη ο λόγος ενός κόσμου ο οποίος έχει εξαναγκαστεί να οδεύσει παντελώς αβοήθητος στο χάος.

Αυτό είναι το κλίμα το οποίο προκύπτει από την καινούρια (έκτη κατά σειρά) ποιητική συλλογή του Ιωσήφ Βεντούρα, που κυκλοφορεί υπό τον τίτλο «Κυκλώνιο» από τις εκδόσεις «Μελάνι». Ο στίχος του Βεντούρα παραμένει σε όλο το μήκος της συλλογής κρυπτικός και πολύτροπος.

Οι εκδοχές για τη σημασία μιας λέξης ή μιας φράσης πολλαπλασιάζονται όσο προχωρούμε στην ανάγνωση, που μας κάνει να επιστρέψουμε ξανά και ξανά στις σελίδες οι οποίες έχουν προηγηθεί, ενώ το ανάλογο συμβαίνει και με τις εικόνες: καμιά τους δεν είναι δυνατόν να περιοριστεί στην πρώτη της όψη ή επιφάνεια και όλες μαζί συνθέτουν ένα υλικό που τείνει να διαφύγει από το οπτικό μας πεδίο, για να επανακάμψει, αίφνης, από μιαν αφανή ή ανεντόπιστη δίοδο. Ο Βεντούρας καταφέρνει σίγουρα να μας μαγέψει με την ποιητική του κρυπτικότητα.

Ο,τι κι αν εισπράττουμε εντέλει ως νόημα από τη γραφή του, εκείνο το οποίο έχει το μεγαλύτερο βάρος είναι η πορώδης υφή και η ακουστική της δύναμη: σαν μια μουσική που διαχέεται υποβλητικά στον χώρο, κρατώντας παιγνιωδώς στο παρασκήνιο τις πηγές της.

Νέες εκδόσεις

«Η Νύχτα των Ινδιάνων.

Ενας λόγος του 1855»

ΑΡΧΗΓΟΣ ΣΗΑΤΛ

Μετάφραση: Αλόη Σιδέρη.

Εκδόσεις «Αγρα».

Ο αρχηγός των Duwamishs εξηγεί στον κυβερνήτη Isaac Stevens, εν έτει 1855, τις διαφορές που χωρίζουν τους γηγενείς της αμερικανικής ηπείρου από τους λευκούς εποίκους της. Ενα συγκλονιστικό κείμενο για τους δεσμούς που ενώνουν τον άνθρωπο με τη φύση και τον κόσμο.

«Το αυθεντικό»

HENRY JAMES

Μετάφραση: Αντώνης Πέρης.

Επιμέλεια: Αργύρης Παπασυριόπουλος.

Με σχέδια του Denis Lhomme.

Εκδόσεις «Κίχλη».

Η αλήθεια και το ψέμα, η πραγματικότητα και η απάτη, το ουσιαστικό και το τιποτένιο: ο Χένρι Τζέιμς βάζει στο στόχαστρο την αστική τάξη και την κάνει κυριολεκτικώς κόσκινο. Ο συγγραφέας σε μιαν από τις πιο αυστηρές και καυστικές στιγμές του.

«Μπλάκσαντ. Κόκκινη ψυχή»

Juan Diaz Canales (σενάριο), Juanjo Guarnido (σχέδιο-χρώμα): Απόδοση: Κατερίνα Χριστοδούλου. Συλλογή «Εννέα», «Ελευθεροτυπία».

Ο Τζον Μπλάκσαντ αναλαμβάνει τη διερεύνηση μιας σκοτεινής υπόθεσης στις ΗΠΑ του Ψυχρού Πολέμου και του τρελού αντικομμουνισμού. Γερή πλοκή και δυνατό σχέδιο σ' ένα κόμικ που συνομιλεί γόνιμα με το αστυνομικό, αλλά και με το πολιτικό μυθιστόρημα.

«Από τον μαύρο σκλάβο μέχρι τον Ομπάμα»

ΤΑΚΗΣ ΜΠΕΝΑΣ

Ενα χρονικό των Αφροαμερικανών στις ΗΠΑ. Εκδόσεις «Οδυσσέας».

Τι προηγήθηκε ιστορικά της ανόδου του Μπαράκ Ομπάμα στον αμερικανικό προεδρικό θώκο; Ο Τάκης Μπενάς ξεκινάει από το δουλεμπόριο και τη δράση της Κου Κλουξ Κλαν και φτάνει μέχρι τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Μοχάμετ Αλι και τον Μάλκολμ Χ.

«Διεθνής τρομοκρατία»

LUIGI ΒΟΝΑΝΑΤΕ

Μετάφραση: Ντίνα Σιδέρη. Επιστημονική επιμέλεια: Θανάσης Βασιλείου. Εκδόσεις «Κέδρος».

Το σημαντικότερο πολιτικό φαινόμενο της εποχής μας σε αναπεπταμένο πεδίο: η διεθνής ανάπτυξη και εξέλιξη της τρομοκρατίας και οι μορφές που άρχισε να παίρνει η ίδια μετά την επίθεση στους δίδυμους πύργους το 2001.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βιβλίο
Οι Ελληνες πάνε παντού
Εικαστικά
Mama Africa
Ο δάσκαλος του χρωστήρα
Οι μετρ της απάτης
Χαρακτικά με υπογραφή Πικάσο
Θέατρο
Ανακυκλώνοντας ιστορίες
Η Αλίκη στη χώρα του Ιντερνετ
Κινηματογράφος
Το ξεχασμένο ολοκαύτωμα
Μέτρα εν μέσω κρίσης
Το ταμείον κάνει μείον
Μικρές οι εκπτώσεις στα νυχτερινά κέντρα
Μεταφράσεις Ελλήνων στο εξωτερικό
Κερδισμένοι στη μετάφραση
Μουσική
Πρώτη φορά στο στούντιο
Ρέγκε «Φραγκοσυριανή» επί σκηνής
Ενας ρόκερ στην Ηπειρο
Προσφορά της «Κ.Ε.»
Ερωτας σε πολιορκία
Συνέντευξη: Βίγκο Μόρτενσεν
«Η θρησκεία; Μια φτηνή απομίμηση της ζωής»
Συνέντευξη: Πατρίτσια Κάας
Ανάμεσα στις πατρίδες του καμπαρέ
Χορός
Εκατό χρόνια μπαλέτα Μόντε Κάρλο