Έντυπη Έκδοση

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΡΩΣΙΑΣ ΔΕΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙ ΤΟΥΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΕΣ

Οι αταίριαστοι...

Εγκυροι αναλυτές αμφισβητούν τη δυνατότητα μετουσίωσης της ρωσο-τουρκικής προσέγγισης σε ουσιαστική στρατηγική συνεργασία και την εντάσσουν, πρωτίστως, στη σκοπιμότητα της Μόσχας να ελέγξει το περιβάλλον της από κάθε δυτική επιρροή.

Πούτιν-Ερντογάν, μετά τη συμφωνία για τον πετρελαιαγωγό Σαμψούντας- Τζεϊχάν, ο οποίος θα περνάει αποκλειστικά μέσω τουρκικού εδάφους (φωτ. ΑΠΕ) Πούτιν-Ερντογάν, μετά τη συμφωνία για τον πετρελαιαγωγό Σαμψούντας- Τζεϊχάν, ο οποίος θα περνάει αποκλειστικά μέσω τουρκικού εδάφους (φωτ. ΑΠΕ) Κατά τον Στέφεν Λάραμπι της RAND, «για πολλούς λόγους είναι απίθανη μια σοβαρή στρατηγική επανευθυγράμμιση (της τουρκικής πολιτικής) μακριά από τη Δύση και προς τη Ρωσία».

Οι διακηρύξεις περί στρατηγικής συνεργασίας Μόσχας και Αγκυρας έχουν ερμηνευτεί, εδώ, πολύπλευρα και με δεδομένο τον ανταγωνισμό τους για τον έλεγχο των εξελίξεων στον Καύκασο, αυτό που φαίνεται ν' αποτελεί βεβαιότητα είναι πως η Μόσχα ουδέποτε θα επιτρέψει στην Αγκυρα να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο «φυσικό» της χώρο, παρά τους όποιους αναγκαίους δημόσιους εναγκαλισμούς («Ε», 23/2/09).

Κατά τον Λάραμπι, «παρά την πρόσφατη βελτίωση στις τουρκο-ρωσικές σχέσεις, η (τουρκική) δυσπιστία έναντι της Ρωσίας είναι βαθιά ριζωμένη στην τουρκική ιστορική συνείδηση», ενώ, παράλληλα, «οι τουρκικοί και ρωσικοί στόχοι και οι φιλοδοξίες συγκρούονται σε διάφορα ζητήματα και ιδιαίτερα στον Καύκασο -μια περιοχή όπου η Τουρκία έχει βαθιά και μακρά στρατηγικά ενδιαφέροντα- και αυτά τα συγκρουόμενα συμφέροντα και οι στόχοι καθιστούν απίθανη μια σοβαρή επανευθυγράμμιση (της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής)».

Η ευρωπαϊκή «αγκαλιά»

Παρόμοιες αμφισβητήσεις είχε εκφράσει και ο πρώην Αμερικανός πρέσβης στην Αγκυρα Μαρκ Πάρις, για το κατά πόσον η Ρωσία «θα μπορέσει κάποτε ν' αποτελέσει εναλλακτική λύση στη στρατηγική συνεργασία (της Τουρκίας) με την Ουάσιγκτον και τη Δύση γενικότερα».

Κατά τον Λάραμπι, Ρωσία και Τουρκία είναι κατ' ουσίαν ανταγωνιστές σε ενεργειακά ζητήματα, αλλά εκείνο που, κατ' αυτόν, καθιστά απίθανη την ουσιαστική προσέγγιση της Αγκυρας με τη Μόσχα συνδυάζεται με το γεγονός πως επανευθυγράμμιση της τουρκικής πολιτικής «θα σήμαινε αποκήρυξη της πολιτικής εξευρωπαϊσμού, που έχει αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της τουρκικής πολιτικής από της ιδρύσεως (της χώρας)...».

Επιπλέον, «μια τόσο δραστική αναχώρηση από τις θεμελιώδεις αρχές του κεμαλισμού θα ήταν ανάθεμα για την πλειονότητα των Τούρκων και, πάνω απ' όλα, του τουρκικού στρατού...».

Ενδιαφέρουσα επί του προκειμένου είναι και η κατά Ιαν Λέσερ ερμηνεία, πως η βελτίωση του κλίματος των σχέσεων Ουάσιγκτον - Μόσχας είναι αυτό που, κατ' ουσίαν, βοηθά την Αγκυρα, γιατί, όπως λέει συναφώς ο Λάραμπι, «όξυνση του αμερικανο-ρωσικού ανταγωνισμού θα καθιστούσε πιο δύσκολο για την Τουρκία να ισορροπήσει τα ανταγωνιστικά αυτά συμφέροντα, ιδιαίτερα στον Καύκασο, και θ' αναγκαζόταν να επιλέξει».

Συνεπώς, η ενεργειακή προσέγγιση και οι οικονομικοί δεσμοί Μόσχας και Αγκυρας από τη μια πλευρά «αυξάνουν την περιφερειακή στρατηγική σημασία της Τουρκίας... και δίνουν στην Αγκυρα ένα ισχυρό διακύβευμα για τη διατήρηση καλών πολιτικών δεσμών με τη Μόσχα», αλλά, από την άλλη πλευρά, «είναι μια εύθραυστη εξισορροπητική πράξη, γιατί αν υπάρξει καθοδική πορεία στις σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία, θα καταστεί δύσκολη η διατήρηση (των σχέσεων αυτών)».

Από την πλευρά της, η Ρωσία, όπως λένε συνομιλητές της «Ε», βρήκε «άνοιγμα» στις σχέσεις της Αγκυρας με τη Δύση, λόγω της ψυχρότητάς τους, και με επιδέξιες διπλωματικές πρωτοβουλίες έχει καταφέρει να εξουδετερώσει τη μεγάλη δυτική επιρροή στην Ευρασία και τη ΝΑΤΟϊκή περικύκλωσή της.

Η παρουσία Γκιουλ στη Μόσχα, πέρσι τον Φεβρουάριο, έδωσε τη δυνατότητα στη ρωσική πλευρά να χρησιμοποιήσει αυτή την ευκαιρία για να διακηρύξει πως «δεν θα πρέπει να συμμετέχουν άλλες χώρες εκτός περιοχής» στην αντιμετώπιση ζητημάτων ασφαλείας του Καυκάσου, προεξοφλώντας με αυτό τον αποκλεισμό των ΗΠΑ.

Για τα όσα, δε, λέγονται περί «εμβάθυνσης στον ενεργειακό τομέα», από αναλυτές σημειώνεται πως η Τουρκία είναι «εξαιρετικά εξαρτημένη» από το ρωσικό πετρέλαιο και το αέριο για να καταφέρει να κάνει το «παιχνίδι» που οι Δυτικοί, ενδόμυχα και μη, πιστεύουν πως θα μπορέσει να κάνει σε Καύκασο - Κ. Ασία, για να αμφισβητήσει τη ρωσική κυριαρχία («Ε», 25/2/09.) Τουναντίον, η Μόσχα αναμένεται, κατά έγκυρες εκτιμήσεις, πως μέσα στην προσεχή διετία θα 'χει εκτοπίσει πλήρως την οποιαδήποτε δυτική επιρροή στο άμεσο περιβάλλον της και θα 'χει θέσει υπό απόλυτο έλεγχο κάθε δυνατότητα τουρκικού ελιγμού στον Καύκασο, που πάντοτε η Αγκυρα έβλεπε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Η «πίστα» των Βαλκανίων

Αποκαλυπτική είναι και διαπίστωση της RAND, πως «παρά το γεγονός ότι η Κ. Ασία παραμένει μια σημαντική περιοχή τουρκικού ενδιαφέροντος, η αρχική ευφορία της εποχής Οζάλ έχει μετριαστεί από μια μεγαλύτερη αίσθηση ρεαλισμού ως προς τις προοπτικές επέκτασης της τουρκικής επιρροής στην περιοχή».

Κατά μια άλλη άποψη, εγκύρως διατυπωμένη, η Τουρκία δεν έχει τα «κότσια» να πάει κόντρα στη Ρωσία, η οποία ποικιλοτρόπως επαναπροσεγγίζει επιτυχώς τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης, με εξαίρεση, επί του παρόντος, τις χώρες της Βαλτικής.

Εκ των πραγμάτων, συνεπώς, η Τουρκία αναμένεται να «ξεδιπλώσει» την εξωτερική της πολιτική σε άλλες «παραμελημένες» περιοχές, όπως τα Βαλκάνια, και αυτό κατεγράφη από πρόσφατες δραστηριότητες της Αγκυρας.

Παράλληλα, στα Βαλκάνια διαφαίνεται και επανεμφάνιση των Αμερικανών με διάφορα γεωπολιτικά σχέδια, που ωστόσο, υπό τις παρούσες συνθήκες στο Αφγανιστάν, θα 'ναι δύσκολο να λάβουν προτεραιότητα, πέραν της αναμενόμενης αντίδρασης της Μόσχας, που δεν θα εγκαταλείψει εύκολα τα ερείσματά της εκεί.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
ΗΠΑ
Ρωσία
Ενέργεια/Φωτοβολταϊκά/Εναλλακτικές/Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ)
Τουρκία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Αγωγός Μπουργκάς - Αλεξανδρόυπολη
Κραυγές και ψίθυροι στον αγωγό
«Νιετ» από Βουλγαρία στις ρωσοελληνικές πιέσεις επιτάχυνσης κατασκευής του αγωγού
Ρωσία - Τουρκία
Οι αταίριαστοι...
Συνέντευξη: Γιούργκεν Σταρκ
«Η χώρα σας απώλεσε την ανταγωνιστικότητά της»