Έντυπη Έκδοση

ΓΙΟΥΡΓΚΕΝ ΣΤΑΡΚ ΤΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΕΙΛΗ ΧΡΕΟΚΟΠΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

«Η χώρα σας απώλεσε την ανταγωνιστικότητά της»

Ελευθεροτυπία - Der Spiegel

Ο Γιούργκεν Σταρκ είναι από το 2006 διευθυντικό στέλεχος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) όπου υποστηρίζει τη γραμμή ενός ισχυρού ευρώ και μάχεται κατά των προγραμμάτων υπερβολικών δαπανών των χωρών-μελών της Κοινότητας. Στη δεκαετία του '90 έδινε μάχες ως υφυπουργός Οικονομικών της Γερμανίας για τη διαμόρφωση του Συμφώνου Σταθερότητας του ευρώ, ενώ στο διάστημα 2002-2006 χρημάτισε αντιπρόεδρος της Μπούντεσμπανκ.

«Η αλληλεγγύη είναι βασική αρχή της Νομισματικής Ενωσης, αλλά δεν πρέπει να εκληφθεί εσφαλμένα ως μονόδρομος» λέει ο Γιούργκεν Σταρκ «Η αλληλεγγύη είναι βασική αρχή της Νομισματικής Ενωσης, αλλά δεν πρέπει να εκληφθεί εσφαλμένα ως μονόδρομος» λέει ο Γιούργκεν Σταρκ Ο κορυφαίος Γερμανός οικονομολόγος της ΕΚΤ μιλά στο «Σπίγκελ» για την επαπειλούμενη χρεοκοπία της Ελλάδας, για αναταράξεις στον χώρο του ευρώ και τα διογκούμενα προβλήματα από τα μεγάλα κρατικά χρέη.

Κύριε Σταρκ, η Ελλάδα απειλείται από χρεοκοπία, άλλες κοινοτικές χώρες είναι υπερχρεωμένες και το κοινό νόμισμα βρίσκεται υπό υπερβολική πίεση. Πόσο ασφαλές είναι στ' αλήθεια το ευρώ;

«Περισσότερο από ενάμιση χρόνο βρισκόμαστε εν μέσω μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης και δεν μπορούμε να πούμε πως τερματίστηκε. Ωστόσο, η ερώτησή σας θα μπορούσε κάλλιστα ν' αναφέρεται και σε άλλες περιοχές -κανείς δεν κάνει λόγο αν π.χ. οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διαμελιστούν λόγω της σαθρής οικονομίας της Καλιφόρνιας. Και δεν είμαι καθόλου σίγουρος πως Ουάσιγκτον και Κεντρική Τράπεζα Αμερικής FED θα επενέβαιναν σε παρόμοια περίπτωση - στην αμερικανική Ιστορία υπάρχουν αρκετά τέτοια αντι-παραδείγματα».

Πρέπει, όμως, να λάβετε σοβαρά υπ' όψιν σας τον φόβο των πολιτών για το ευρώ. Το κοινό νόμισμα υφίσταται μαζική υποτίμηση κι επειδή οι Ελληνες δεν ελέγχουν πλέον τα οικονομικά τους. Επίσης, βιώνουμε τα σημερινά προβλήματα ως τη μεγαλύτερη δοκιμασία για το ευρώ.

«Εκλαμβάνω πολύ σοβαρά τις έγνοιες αυτές αλλά ας μην ξεχνάμε πως κατά την έναρξη των διαδικασιών για τη Νομισματική Ενωση υπήρχαν πολλοί σκεπτικιστές. Η τελευταία κρίση, ωστόσο, έδειξε ότι κινούμαστε σε πεδίο άγνωστο. Οι Κεντρικές Τράπεζες χρειάστηκε να λάβουν μέτρα που κι εγώ θα θεωρούσα αδιανόητα πριν από δύο χρόνια. Ολοι οι συμμετέχοντες σε αγορές και όλα τα νομίσματα περνούν δοκιμασία μετά τη χρεοκοπία της Lehman Brothers».

Οι τρεις ελληνικές παράμετροι

Οι Ελληνες πρέπει να καταβάλλουν για τα δάνειά τους 4% περισσότερους τόκους απ' ό,τι η Γερμανία. Είναι δίκαιη τιμωρία για παλαιά ψεύδη, παραπλανητικά στοιχεία και παραλείψεις;

«Η περίπτωση της Ελλάδας περιλαμβάνει τρεις παραμέτρους - την πρώτη συντελούν οι ελλιπείς στατιστικές. Δεν έχουμε εξασφαλίσει ακόμη έγκυρο υλικό, γεγονός που οφείλεται στις εσωτερικές δομές του ελληνικού κράτους. Δεύτερον, σχεδόν εν μιά νυκτί αποδείχτηκε ότι το έλλειμμα του ελληνικού προϋπολογισμού είναι διψήφιο, στο 13% του ΑΕΠ. Αυτό συνάδει με το ότι τα οικονομικά του κράτους ουσιαστικά δεν έτυχαν εποπτείας ούτε από ελληνικούς ούτε από εξωτερικούς θεσμούς. Οσον αφορά το τρίτο σημείο, η Ελλάδα έχει απολέσει την ανταγωνιστικότητά της.

Διορθώσεις έγιναν "κατόπιν εορτής" - αλλά μια οικονομία δεν χάνει την ανταγωνιστικότητά της εν μιά νυκτί. Η Ελλάδα συγκάλυπτε επί μακρόν τα πράγματα μέσω μιας πολιτικής γενναιόδωρων δαπανών. Εμείς στην ΕΚΤ επί χρόνια παρακολουθούσαμε με κριτικό μάτι τις εξελίξεις».

Με τόσες παραλείψεις, δεν εύχεστε μερικές φορές να είχατε αξιοποιήσει τις δυνατότητες επιβολής κυρώσεων από πλευράς της τραπέζης σας;

«Αυτό που εύχομαι είναι μια καλύτερη επιτήρηση. Κυρίως ζητείται η αρωγή της Eurostat και της Κομισιόν. Πρέπει όλοι να πάρουμε μαθήματα από τα λάθη του παρελθόντος. Η Ελλάδα διαβιούσε πέραν των δυνατοτήτων της κι αυτό χρειάζεται να διορθωθεί.

Η νέα ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε την πολιτική ευθύνη και παρουσίασε δέσμη μέτρων. Πρόκειται για το ελάχιστο, που τώρα πρέπει να εφαρμοστεί και εν όψει της σαφούς επιδείνωσης της κατάστασης θα χρειαστούν πολύ περισσότερα. Κι αυτό χρήζει σθεναράς ηγεσίας. Η Αθήνα πρέπει τώρα να παραδίδει μηνιαίως έκθεση για την εφαρμογή των μέτρων και μετά θα δούμε. Στόχος είναι η μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ μέχρι το 2012, όπως προβλέπει το πρόγραμμα σταθεροποίησης. Για το 2010 υπάρχει σχέδιο, τα στάδια του οποίου χρειάζεται να γίνουν πιο συγκεκριμένα. Η Ελλάδα δεν έχει άλλη επιλογή παρά να το κατορθώσει και πρέπει να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη των αγορών».

Συζητούνται και διμερείς βοήθειες. Ισχυρότερες χώρες, όπως η Γερμανία, πρέπει να δανειστούν από την Κεφαλαιαγορά χρήματα με ευνοϊκούς όρους και να τα προωθήσουν στην Ελλάδα με πρόσθετο τέλος. Πώς σας φαίνεται η ιδέα ενός κοινού ευρω-δανείου απ' όλες τις χώρες;

«Πολλές ιδέες, που πλανώνται, είναι αντιπαραγωγικές ή αντιβαίνουν στις αρχές της Νομισματικής Ενωσης. Το κοινό δάνειο συζητήθηκε πριν από πολύ καιρό, όμως δεν θα επέλυε τα δομικά προβλήματα χωρών όπως η Ελλάδα. Πέραν τούτου, ορισμένες κοινοτικές χώρες θα 'πρεπε ν' αναλάβουν τα χρέη των άλλων, οι τόκοι σε χώρες του ευρώ που διαχειρίστηκαν ευπρεπώς τα οικονομικά τους, θα προσαυξάνονταν, ενώ στις άλλες θα μειώνονταν. Η αλληλεγγύη είναι βασική αρχή της Νομισματικής Ενωσης, αλλά δεν πρέπει να εκληφθεί εσφαλμένα ως μονόδρομος».

Για εσάς η ευρωζώνη είναι μια «κοινότητα κοινής μοίρας». Δεν θα 'πρεπε να υφίσταται και η δυνατότητα αποπομπής ενός κράτος που δεν τηρεί τους κανονισμούς;

«Για εμένα αυτό δεν είναι ρεαλιστική οψιόν. Από τα πρόσφατα γεγονότα εξάγω άλλα συμπεράσματα - στην ένταξη νέων μελών στον ευρω-χώρο θα πρέπει να επιβλέψουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια στοιχεία και διάρκεια της σύγκλισης. Ο χώρος του ευρώ δεν υπήρξε ποτέ κλειστή οργάνωση. Στόχος πρέπει να παραμείνει τελικά και οι 27 χώρες να έχουν το ίδιο νόμισμα, γεγονός που όμως δεν πρέπει να οδηγήσει στον διαχωρισμό αυτού του ενιαίου νομισματικού χώρου. Ολες οι προοδευτικές οικονομίες έχουν σήμερα προβλήματα και εκπλήσσομαι από πόσες πλευρές δέχεται τελευταία κριτική το ευρώ. Είμαι ανοιχτός στην κριτική, δεν μου αρέσουν οι υπερβολές.

Ως οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δεν δέχομαι ως ρεαλιστικό το σενάριο χρεοκοπίας της Ελλάδας. Ομως, η μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας "χαλάρωσε" το 2005 τους κανόνες οικονομικής διαχείρισης. Παλαιότερα μιλούσαμε για άσκηση ομαδικής πίεσης μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης, σήμερα για υποστήριξη από την ομάδα. Μπορεί αυτό να είναι πολιτικώς ορθότερο, όμως είναι και αναποτελεσματικότερο στην επιβολή σοβαρής οικονομικής γραμμής».

Υπερχρέωση και επιτόκια

Για εσάς οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν μια «ηθική δοκιμασία», όταν πρέπει να υπολογίσουν τόσο χαμηλά επιτόκια για τα χρέη τους.

«Οσο χαμηλότερα τα επιτόκια τόσο μεγαλύτερος ο πειρασμός υπερχρέωσης. Η πολιτική σκέφτεται βραχυπρόθεσμα, σε νομοθετικές περιόδους, αλλά μακροπρόθεσμα τα επιτόκια θα αυξηθούν ξανά κι αυτό η πολιτική δεν πρέπει να το ξεχνά».

Κάποια στιγμή και η ΕΚΤ θα πρέπει να αποστασιοποιηθεί από την πολύ χαλαρή χρηματική πολιτική της.

«Κι αυτό θα γίνει, σταδιακά. Οσον αφορά το Σύμφωνο Σταθερότητας, δεν είναι νεκρό, αλλά συνιστά σημαντικό πλαίσιο για τα μέτρα εδραίωσης που πρέπει να εφαρμοστούν».

Πόσο επικίνδυνοι μπορεί ν' αποβούν οι κερδοσκόποι για μια χώρα στην κατάσταση της Ελλάδας;

«Η κερδοσκοπία είναι μέρος της οικονομίας της αγοράς και δεν θέλω να προχωρήσω σε θετικό ή αρνητικό χαρακτηρισμό. Δεν αποκλείω πως αυτόν τον καιρό οι κερδοσκόποι εντείνουν τις διαδικασίες. Η αγορά και ειδικά οι αγορές της οικονομίας χρειάζονται βασικές αρχές και σαφείς κανόνες».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Οικονομική και δημοσιονομική πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Αγωγός Μπουργκάς - Αλεξανδρόυπολη
Κραυγές και ψίθυροι στον αγωγό
«Νιετ» από Βουλγαρία στις ρωσοελληνικές πιέσεις επιτάχυνσης κατασκευής του αγωγού
Ρωσία - Τουρκία
Οι αταίριαστοι...
Συνέντευξη: Γιούργκεν Σταρκ
«Η χώρα σας απώλεσε την ανταγωνιστικότητά της»