Έντυπη Έκδοση

Ζω πολλούς πολιτισμούς ταυτόχρονα, αλλά εκφράζω το σήμερα

Ο 79χρονος Constantin Xenakis είναι ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ελληνες εικαστικούς με διεθνή παρουσία.

Στη νέα του έκθεση στην γκαλερί Kalfaya» (Χάρητος 11, Κολωνάκι) παρουσιάζονται νέα ζωγραφικά έργα του και δημιουργίες-σταθμοί από διαφορετικές περιόδους της εικαστικής παραγωγής του.

Σε ποιο βαθμό σας επηρέασε ο γενέθλιος τόπος, το Κάιρο;

«Με επηρέασε στο βαθμό που με επηρέασε όλη η Μέση Ανατολή με τον ισλαμικό της πολιτισμό, έμμεσα ή άμεσα. Εζησα από παιδί την ισλαμική καλλιγραφία - όπως γνωρίζουμε, όλο το Κοράνιο είναι καλλιγραφημένο. Ηταν κάτι που έβλεπα καθημερινώς και έμεινε στο υποσυνείδητό μου».

Τον αρχαίο κόσμο και το περιβάλλον του, στο οποίο επιμένετε, πώς τον υποδέχεται ένας μοντερνιστής καλλιτέχνης;

«Εχω θαυμασμό και μαγνητισμό για τον αρχαίο ελληνικό και τον φαραωνικό πολιτισμό. Οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι -και δεν θα αναφερθώ στον Ηράκλειτο, που είναι για μένα ποιητής- δεν έχουν ξεπεραστεί. Η τέχνη δεν ξεπερνιέται, η επιστήμη είναι που ξεπερνιέται. Υπό αυτή την έννοια έχω δηλώσει ότι ανήκω πνευματικά σ' αυτή την περίοδο. Αλλά βέβαια, ζω στο σήμερα κι αυτό εκφράζω».

Πώς γεφυρώνεται το αρχαιοελληνικό και αιγυπτιακό παρελθόν με το τεχνολογικό παρόν;

«Γεφυρώνεται μ' έναν τρόπο θα έλεγα τελείως... ιαπωνικό. Δεν βάζω φραγμούς για να πω ότι εδώ τελειώνει αυτό, εδώ αρχίζει κάτι άλλο. Ζω σύνθετα πολλούς πολιτισμούς ταυτόχρονα, αλλά σαφώς αυτό που εκφράζω είναι το σήμερα, διότι αυτό ζω. Το υπόλοιπο είναι μέσα σε μία μνήμη, σ' έναν κόσμο μυθικό, τον οποίο καθώς τον έχω ανάγκη, τον πλάθω. Αν με άφηναν να διαλέξω κόσμους, ενδεχομένως θα 'λεγα ότι μ' ενδιαφέρει το παρόν, αλλά θα ήθελα να είχα και ένα πόδι στο χθες. Πέρασα δύσκολα, όμως αν με ρωτούσαν "Πώς θα ήθελες να ήταν η ζωή σου;", θα απαντούσα "Οπως ήρθε"».

Η πρώιμη εργασία σας, που είναι επηρεασμένη από τον αφηρημένο εξπρεσιονισμό, τι κοινό έχει με τις δημιουργίες της τελευταίας διετίας, «Φράκταλς»;

«Η περίοδος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού εκφράζει τον πόνο μου. Τότε είχα πρωτοπάει στο Παρίσι και ήμουν απένταρος. Το μόνο κεφάλαιο που είχα, ήταν τα άριστα γαλλικά μου. Τότε βρισκόμουν σ' ένα δίλημμα, αν έπρεπε να γίνω συγγραφέας ή καλλιτέχνης. Διάβαζα όλους τους "καταραμένους", Σελίν, Ρίλκε, Κάφκα. Εφόσον, όμως, είχα το όπλο τής ζωγραφικής, που κατείχα από παιδί, κάποια στιγμή συνέρχομαι και λέω στον εαυτό μου ότι πρέπει να ζωγραφίσω. Εφόσον πειραματίζομαι με τη σύγχρονη τεχνολογία, αρχίζω να ανακαλύπτω την έννοια τού αλφαβήτου. Γιατί διαπιστώνω ότι δεν υπάρχει επικοινωνία, και αυτό το καταλαβαίνω ακόμη και μέσω φίλων επιστημόνων, οι οποίοι αναμεταξύ τους δεν έχουν καμία επαφή. Ολο αυτό το εκφράζω πλέον με μία γραφή δική μου. Διότι ο δημιουργός, ο οποίος ανασκάπτει και γίνεται κατά μία έννοια αρχαιολόγος ή ψυχαναλυτής, κάποια στιγμή πρέπει να κατασταλάξει σε μία γραφή. Η δική μου είναι αυτή που ξέρετε: με τα σύμβολα, τους κώδικες, τα σήματα».

Η ανακάλυψη εκ νέου της έννοιας του αλφαβήτου σημαίνει μια επιθυμία για επανεκκίνηση της επικοινωνίας με καλλιτεχνικά μέσα;

«Προσπαθώ να φτιάξω ένα δικό μου αλφάβητο και τότε ενδιαφέρομαι για όλα τα αλφάβητα, όπως η γραμμική Α και Β, αλλά και για το πως ο κόσμος των κωδίκων μπερδεύεται, σαν να συνομιλούμε όλοι ταυτόχρονα και να μην καταλαβαινόμαστε μεταξύ μας. Αισθανόμενος την ανάγκη να ανακατέψω αλφάβητα και γραφές, διαπιστώνω ότι όλο αυτό δημιουργεί και μια νέα αισθητική, μετά τον θάνατο της επικοινωνίας μέσω της γλώσσας».

Στη δεκαετία του '60 κάνατε έργα-καταγγελίες. Προσπαθήσατε να σκαρφαλώσετε και στο τείχος του Βερολίνου. Αυτές τις χειρονομίες και πρακτικές τις θεωρείτε ισάξιες με το καθαρά αισθητικών αναζητήσεων έργο σας;

«Αν δεν υπάρχει υπέρβασις δεν υφίσταται μεγάλο έργο. Εκείνη την περίοδο εγγράφεται αμεσότητα στο μήνυμά μου. Εχει εγκαθιδρυθεί χούντα στην Ελλάδα; Την καταγγέλλω. Φιλοτέχνησα κι άλλα κολάζ πιο επιθετικά, που λέω π.χ., τι σημαία πρέπει να έχει η Ελλάδα. Είναι μια δουλειά σημαντική για μένα, επιθετική και πολιτική, αλλά δεν μου επαρκεί ως έργο τέχνης. Είμαι πολιτικοποιημένος και είχα ανάμιξη με τον Μάη του '68, αλλά δεν θέλω στο έργο τέχνης να είμαι απλώς και μόνο "δημοσιογράφος"».

Ο Μάης του '68 φωτίζει και σήμερα τους πολιτικούς σας ορίζοντες;

«Να είμαστε οι "καθυστερημένοι" του '68, δεν ωφελεί τίποτα. Η Ιστορία επαναλαμβάνεται, αλλά ποτέ με τον ίδιο τρόπο. Εγώ θα το πω ξεκάθαρα: ως αναρχικός ήμουν πολύ κοντά ιδεολογικά με τον Μπακούνιν. Είναι ένα όνειρο που δεν θα αγγίξω ποτέ. Σήμερα δεν υπάρχει Δεξιά, δεν υπάρχει Αριστερά. Δεν καταλαβαίνω τους Κινέζους, που το παίζουν σε δύο ταμπλό. Γι' αυτό λέω: Δεν είμαι τίποτα, είμαι αγνωστικιστής».

Info: Διάρκεια ώς 20 Μαρτίου. Ωρες λειτουργίας: 10 π.μ. - 3 μ.μ. (Δευτέρα, Σάββατο) και 10 π.μ. - 8 μ.μ. (Τρίτη έως Παρασκευή). **

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Το Εθνικό Θέατρο της Αγγλίας σε σινεμά της γειτονιάς σας
Συνέντευξη: Περικλής Χούρσογλου
Τα μπλουζ της... διαχείρισης
Δήμος Αθηναίων
Πάρτε τα παγκάκια στα χέρια σας
Μουσική
Ενα διονυσιακό ρέκβιεμ
Φλεγόμενο μπλουζ ροκ στο ΑΝ
Μισέλ Πλασόν, ο πρέσβης της γαλλικής μουσικής
Το Vintage του Βασιλικού στο «Μικρό Παλλάς»
Συνέντευξη: Constantin Xenakis
Ζω πολλούς πολιτισμούς ταυτόχρονα, αλλά εκφράζω το σήμερα
Κριτική κινηματογράφου
Μυστήριο και τρόμος με υπογραφή «Σκορσέζε»