Έντυπη Έκδοση

ΡΟΥΧΑ ΣΕ ΜΙΑ ΔΕΥΤΕΡΗ ΖΩΗ

Η αισθητική μιας κόρης ούγγρων προσφύγων στη Βρετανία

Linda Grant

Μόνο με τα ρούχα τους

μτφρ.: Εύη Βαγγελάτου

εκδ. Μοντέρνοι Καιροί, σ. 414, ευρώ 17,90

Τα ρούχα που επιλέγουμε έχουν τη δύναμη να μας μεταμορφώνουν, να μας αλλάζουν από έξω προς τα μέσα και να επηρεάζουν όχι μόνο την εικόνα μας, αλλά και το πώς νιώθουμε. Τα ρούχα είναι όπως τα προσωπεία, εμείς αποφασίζουμε πότε θα τα φορέσουμε και πότε θα τα αφαιρέσουμε, ταυτότητες που προσωρινά υιοθετούμε και κάποια στιγμή αποβάλλουμε. Παρότι ερχόμαστε στον κόσμο γυμνοί και έτσι αναχωρούμε, καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μας φοράμε ρούχα που σαφώς επηρεάζουν την εικόνα και τη σχέση μας με τον κόσμο. Με κάποια ρούχα νιώθουμε σαν να μας ανήκει το χώμα που πατάμε και άλλα μοιάζουν με ξένα.

Το Μόνο με τα ρούχα τους είναι ένα μυθιστόρημα που θίγει το πανανθρώπινο και διαχρονικό θέμα της ένδυσης, όπου η Λίντα Γκραντ, η οποία έχει ήδη αποσπάσει το βραβείο Orange το 2000, κατά την απόδοση της συναισθηματικής ζωής και αισθητικής τής κεντρικής της ηρωίδας, μιλάει ταυτόχρονα για την πολιτική, την ιστορία και τη μετανάστευση.

Η Βίβιεν επιστρέφοντας στο πατρικό της, για να μαζέψει τα πράγματα των νεκρών γονιών της, περνάει από ένα κατάστημα ρούχων που ανήκε στην αγαπημένη του θείου της, Γιούνις, το οποίο κλείνει και ξεπουλάει τα εναπομείναντα φορέματα. Η Γιούνις την πείθει να δοκιμάσει ένα κόκκινο φόρεμα και έκπληκτη η Βίβιεν ανακαλύπτει τη δύναμη του υφάσματος και της ραφής να τη μεταμορφώνει και να αναδεικνύει κρυμμένες και κρυφές πτυχές της. Το ίδιο συμβαίνει και με το μυθιστόρημα: η Βίβιεν αγνοεί το παρελθόν της και συνεχώς βρίσκεται μπροστά σε καινούριες αποκαλύψεις που αφορούν την οικογενειακή της ιστορία. Κόρη Εβραίων μεταναστών από την Ουγγαρία, οι οποίοι έχουν αποποιηθεί το παρελθόν τους και αδυνατούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, προκειμένου να συμφιλιωθούν με τα τραύματά τους. Ανθρωποι που ήρθαν στην Αγγλία έχοντας στις αποσκευές τους μόνο τα ρούχα τους και τον φόβο, έζησαν στη σκιά, σ' ένα συγκρότημα κατοικιών στο κέντρο του Λονδίνου, κρύβοντας την καταγωγή τους και μεγαλώνοντας προσεκτικά την κόρη τους, η οποία πάντα ντρεπόταν για την αναπηρία της μητέρας της και τη δειλία του πατέρα της. Η Βίβιεν μέσα σ' αυτόν τον ασφυκτικά περιορισμένο κόσμο είχε την ευκαιρία να παρατηρήσει κάποιους εκκεντρικούς γείτονες και να γίνει φίλη με μια ηλικιωμένη, τα ρούχα της οποίας οικειοποιήθηκε μετά τον θάνατό της. Αυτή είναι και η πρώτη της επαφή με τη δύναμη του εξωτερικού περιβλήματος να μεταβάλλει την ταυτότητα και να ασκεί εξουσία. Τα ρούχα τη μεταμόρφωσαν, της χάρισαν στυλ που γοήτευσε τον πρώτο της σύζυγο κι έναν μύθο γύρω από το όνομά της. Η Βίβιεν, όμως, δεν φάνηκε ιδιαίτερα τυχερή. Ο σύζυγός της θα χαθεί σ' ένα ατύχημα στον μήνα του μέλιτος και θα αναγκαστεί να επιστρέψει στο πατρικό της. Τότε θα επιδιώξει η ίδια να έρθει σε επαφή με τον θείο της, τον μοναδικό της συγγενή, ο οποίος έχει ήδη περάσει πάνω από μία δεκαετία στη φυλακή. Ο θείος αυτός, τον οποίο οι γονείς κρατούσαν πάντα σε απόσταση, είχε απασχολήσει τον Τύπο τη δεκαετία του '50, και τον περιέγραφαν ως σκληρό εκμεταλλευτή των αδυνάμων - ένας αδίστακτος ιδιοκτήτης κατοικιών, τις οποίες και νοίκιαζε σε μετανάστες από τις Δυτικές Ινδίες. Η Βίβιεν θα επιμείνει και θα μάθει πολλές δυσάρεστες αλήθειες και στοιχεία της οικογενειακής της ιστορίας, που οι γονείς της επιμελώς κρατούσαν κρυμμένα: τον διωγμό τους από τους ναζί, την εβραϊκή τους καταγωγή, τη γλώσσα τους και όλη την προσπάθεια να απαλείψουν το παρελθόν τους.

Ο εκκεντρικός θείος, ο οποίος έχει επιζήσει από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Ουκρανία, θα της προσφέρει τη δυνατότητα μεταμόρφωσης που χρειάζεται για να εισέλθει ξανά στη ζωή. Της προσφέρει, επίσης, πολυτέλεια, και τη λάμψη που λείπει από τον αποστειρωμένο και φοβισμένο κόσμο των γονιών της.

Το μυθιστόρημα θέτει τα θέματα της εβραϊκής ταυτότητας, της εξορίας και της έννοιας της πατρίδας. Η Βίβιεν παρατηρεί την άνοδο του εθνικού μετώπου στη Βρετανία, τη δεκαετία του '70 και η ίδια νιώθει άπατρις, παρά τα στυλάτα ρούχα της, που έχουν τη δύναμη να παραπλανούν και να δίνουν την αίσθηση μιας γυναίκας που ξέρει να επιλέγει και να κατέχει. Οπως μέσα σ' ένα καλοραμμένο ρούχο κρύβονται ατέλειες και αδυναμίες, έτσι και μια καινούρια γλώσσα κρύβει την ιστορία και την καταγωγή.

Τα ρούχα, όμως, όπως και η γλώσσα, είναι κώδικες και παρότι η Βίβιεν κατέχει και τα δύο, εντούτοις δεν είναι σε θέση να τα οικειοποιηθεί. Τα ρούχα της είναι μεταχειρισμένα και η γλώσσα της ξένη, και θα πρέπει να περάσει πολύς καιρός και δοκιμασίες, να γραφεί η δική της ιστορία και να επινοήσει απ' την αρχή τις ρίζες της, για να αποκτήσει την αίσθηση του «ανήκειν».

Στο μυθιστόρημα, υπάρχουν ρούχα που διαρκούν περισσότερο από τους ιδιοκτήτες τους, μπορεί να περάσουν σε ξένα χέρια, να τα οικειοποιηθούν άλλοι και να ζήσουν εκ νέου μια δεύτερη ζωή.

Παραδόξως, το ίδιο συμβαίνει και με κάποιους ανθρώπους.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα στο αστυνομικό μυθιστόρημα
Ωμή αναπαράσταση
Στους δρόμους του Γιάννη Μαρή με ψυχογραφήματα
Περί αστυνομικών μυθιστορημάτων
Το ελληνικό και ξένο αστυνομικό μυθιστόρημα: βίοι παράλληλοι
Καθυστερημένη προκοπή
Ο Γιάννης Μαρής, η εποχή του και οι επίγονοί του
Δυο - τρία πράγματα για το αστυνομικό μυθιστόρημα
Μαθηματικές και ψευδομαθηματικές αποδείξεις στην αστυνομική λογοτεχνία
Πενήντα χρόνια βουτηγμένη στο έγκλημα προσβλέπω στην απογείωσή του!
Σουηδικό νουάρ Το σκληρό πρόσωπο της Ευρώπης
Ελληνική αστυνομική λογοτεχνία: παρόν και μέλλον
Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας
Πολιτικό - αστυνομικό μυθιστόρημα;
Αστυνομική λογοτεχνία ή λογοτεχνία της παράβασης;
Audiatur et altera pars (Ας ακουσθεί και η ετέρα πλευρά)
1ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΝΟΥ
Αστυνομικές ιστορίες παίδων
Κριτική βιβλίου
Η αισθητική μιας κόρης ούγγρων προσφύγων στη Βρετανία
Οψεις ανάγνωσης
Ο στόχος είναι να «ταραχθεί» ο αναγνώστης από πλάγιους δρόμους
Από τις 4:00 στις 6:00
Ενας ήρωας της κιθάρας
Φιλία ...παλιά όσο και η μουσική
Συνέντευξη: Αγγελική Γιαννακίδου
Εργαλεία, τεκμήρια ζωής της Θράκης