Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Εξιστορήσεις

  • Η επανάσταση των γυναικών

    «Οι γυναίκες αξία δεν είχαμε. Σχολείο δεν πηγαίναμε. Εγώ έμαθα γράμματα στα κρυφά (...) Μοναχή μου, χάιντε χάιντε, έμαθα να γράφω και να διαβάζω. Αντίς όμως για υπογραφή έβανα σταυρό.

    Σε βουλευτικές εκλογές, οι Ελληνίδες ψήφισαν πρώτη φορά στις 19 Φεβρουαρίου του 1956 Σε βουλευτικές εκλογές, οι Ελληνίδες ψήφισαν πρώτη φορά στις 19 Φεβρουαρίου του 1956  Ελεγα "καλύτερα να μη σε ξέρει ο άλλος τι είσαι, τι δεν είσαι" (...) Επήγα κι έμαθα τέχνη. Δούλεψα. Εκαμα και κομπόδεμα. Ηθελα να 'χω εφόδια. Να μη βρίσκομαι στην ανάγκη τ' αντρός μου. Με το χέρι απλωμένο. Είναι μεγάλη σκλαβιά η ζητιανιά. Κι ας ειν' κι απ' τον άντρα σου. Θέλει σε κρατάει, θέλει σε διώχνει. Κείνος κάνει το κουμάντο»1.

    Στα τέλη της δεκαετίας του '20 μία σειρά παραγόντων και συγκυριών έχουν οδηγήσει τη γυναίκα στην εργασία εκτός σπιτιού. Το γεγονός ανατρέπει κατεστημένες αντιλήψεις ως προς τον κοινωνικό της ρόλο και οπωσδήποτε προκαλεί σύγχυση, ενίοτε και αντιδράσεις.

    Από πολύ νωρίς (19ος αιώνας) έχουν διατυπωθεί απόψεις και μάλιστα από τα πιο διανοουμενίστικα χείλη -ελληνικά και ευρωπαϊκά-, επιθυμώντας να επαναφέρουν τη γυναίκα τόσο στην τάξη όσο και στην κουζίνα της. «Δύο είναι τα επαγγέλματα που αρμόζουν στις γυναίκες, το της νοικοκυράς και το της εταίρας» υποστήριξε ο Εμμανουήλ Ροΐδης. «Θα ήταν ευχής έργο, αν και στην Ευρώπη βάζαμε στη φυσική του θέση αυτό το νούμερο δύο του ανθρώπινου είδους, και δίναμε τέλος στη σύγχυση καταργώντας τον όρο κυρία, με τον οποίο δεν γελά μονάχα ολόκληρη η Ασία, αλλά θα γελούσαν και η Ελλάδα και η Ρώμη» είχε ήδη γράψει ο Σοπενχάουερ2.

    Στα χρόνια του Μεσοπολέμου, όμως, πολλά έχουν μεταβληθεί. Οι γυναίκες μπορούν πλέον να φοιτούν στα πανεπιστήμια, είναι εργάτριες, αυτοαπασχολούμενες, μοδίστρες και καπελούδες, δακτυλογράφοι και πωλήτριες, έχουν δειλά εισαχθεί και σε κρατικές υπηρεσίες. Η παρασκηνιακή, σιωπηρή μέχρι πρότινος ζωή του «αδύναμου φύλου» φωτίζεται σταδιακά, ο περιθωριακός, ιδιωτικός βίος γίνεται κομμάτι του δημόσιου. Οχι χωρίς δυσκολία. Υπάρχουν εμπόδια που χρειάζεται να υπερπηδηθούν. Η άνιση μεταχείριση, ιδίως ως προς τις αμοιβές κι ο αποκλεισμός των γυναικών ακόμη κι από τα διοικητικά όργανα των συνδικάτων φανερώνουν και καταδεικνύουν υποτίμηση. Κι αν κάτι είχε να αντιπαλέψει στην πορεία του το γυναικείο κίνημα αυτό είναι σίγουρα η σεξιστική σκέψη και νοοτροπία.

    Το δικαίωμα στη μόρφωση, την εργασία, την αυτοδιάθεση, του εκλέγειν και εκλέγεσθαι δεν αποτελεί αυτοτελή κατάκτηση μιας καταπιεσμένης ομάδας σε διάφορες ιστορικές περιόδους αλλά μια διαδικασία σε εξέλιξη, συνεπής σε έναν σκοπό: την ισοτιμία. Και η τελευταία λαμβάνει σάρκα και οστά μόνον όταν γίνεται κοινή συνείδηση ότι η επί αιώνες υστέρηση των θηλυκών έναντι των αρσενικών έχει αίτια κοινωνικά και όχι φυσικά. Τούτο επιθυμούσαν να επισημάνουν οι γυναικείοι αγώνες και τούτο υποδήλωνε η εκπλήρωση των κατά καιρούς αιτημάτων τους.

    «Να με παρατηρήσουνε ότι δεν κάνω καλά τη δουλειά μου, το δέχομαι. Να με κατηγορήσουνε όμως ότι δεν την κάνω καλά επειδή είμαι γυναίκα, όχι, δεν το δέχομαι» είπε κάποτε στη γράφουσα μια γηραιή κυρία, πρώην υφάντρια και μέλος του φεμινιστικού κινήματος εν Ελλάδι.

    1 Από το «Ζαννιά Κότσικα είναι τ' όνομά μου», Εκδόσεις Τόπος, Αθήνα, 2010.

    2 Από το «Περί γυναικών», σε μετάφραση Νικήτα Σάμιου, Εκδόσεις Καρδαμίτσα, Αθήνα, 2006.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Οι Beatles ξανά στον αέρα
Μουσική
Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου
26ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού κινηματογράφου
Σινεμά
Σινεμα
Πήγα Cinema
Εικαστικά
Εικαστικά
Θέατρο
Θέατρο
Αφιέρωμα
Ο μαέστρος με τα γυμνά χέρια
Εκθέσεις
Αχ, Βαλεντίνα...
Εθνική Λυρική Σκηνή
Τρία τυχερά γουρουνάκια