Έντυπη Έκδοση

Μια σιωπηλή παράσταση

Στο «Wunschkonzert» δεν υπάρχουν λόγια. Κι όμως, λέει πολλά

Μια θεατρική παράσταση που δεν είναι παντομίμα, ούτε Θέατρο της Σιωπής, κι όμως στη διάρκειά της δεν ακούγεται ούτε λέξη. Τη σιωπή σπάει για λίγο η φωνή του εκφωνητή μιας ραδιοφωνικής εκπομπής και τα τραγούδια που επιλέγει. «Wunschkonzert» είναι ο τίτλος του ιδιαίτερου έργου που παίζεται στο Από Μηχανής Θέατρο σε σκηνοθεσία Ζωής Χατζηαντωνίου, γραμμένο από τον Φραντς Ξαβιέ Κρετζ, τον πιο πολυπαιγμένο και μεταφρασμένο (σε 38 γλώσσες) γερμανό συγγραφέα μετά τον Μπρεχτ. Το έργο με τίτλο «Τα αγαπημένα σας τραγούδια» είχε ανεβάσει πριν από χρόνια ο Αντώνης Αντύπας στο Απλό Θέατρο με ερμηνεύτρια την Αλέκα Παΐζη.

Η Δέσποινα Κούρτη, πρωταγωνίστρια της παράστασης «Wunschkonzert», που ανεβαίνει στο Από Μηχανής Θέατρο σε σκηνοθεσία Ζωής Χατζηαντωνίου. Η Δέσποινα Κούρτη, πρωταγωνίστρια της παράστασης «Wunschkonzert», που ανεβαίνει στο Από Μηχανής Θέατρο σε σκηνοθεσία Ζωής Χατζηαντωνίου. Ο Κρετζ, γεννημένος σε αυστηρό καθολικό περιβάλλον του Μονάχου, ξεκίνησε νωρίς τις ρήξεις με το κατεστημένο. Είκοσι ετών ζήτησε επισήμως να διαγραφεί από την Εκκλησία. Συγκρούστηκε με τον πατέρα του, εγκατέλειψε το σχολείο κι αργότερα τελείωσε νυχτερινό γυμνάσιο. Δούλεψε σε ερασιτεχνικά και περιθωριακά θέατρα του Μονάχου ως ηθοποιός και άλλοτε ως κηπουρός, οδηγός φορτηγού, νοσοκόμος σε ψυχιατρική κλινική, θυρωρός, ιδιωτικός σοφέρ. Τα δύο έργα του «Κατ' οίκον εργασία» και «Πείσμα» παρουσίαζαν επί σκηνής αυνανισμό, απόπειρα άμβλωσης, ακόμα και φόνο παιδιού. Το κοινό ξεσηκώθηκε εναντίον του και το θέατρο βρέθηκε υπό αστυνομική επιτήρηση. Κι όμως, το έγκυρο περιοδικό «Theater Heute» ψήφισε το «Κατ' οίκον εργασία» ως το σημαντικότερο έργο της χρονιάς. Ξαφνικά θέατρα και σκηνοθέτες στην τότε Δ. Γερμανία άρχισαν να ενδιαφέρονται για τον τολμηρό συγγραφέα. Το 1972 ο Κρετζ έγινε μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, κατέβηκε μάλιστα υποψήφιος στη Βαυαρία. Την ίδια χρονιά τού απονέμεται το Βραβείο Τεχνών του Βερολίνου, ενώ θεωρείται ο πλέον πολυπαιγμένος γερμανόφωνος θεατρικός συγγραφέας. Αρθρογραφεί σε εφημερίδες και περιοδικά, γράφει κείμενα για το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Το 1974 μοιράζεται το Βραβείο Θεάτρου με τον Μπότο Στράους και τον Τόμας Μπέρνχαρντ. Εγκαταλείπει το Κομμουνιστικό Κόμμα «για να μπορεί να βρίζει απερίσπαστος». Σκηνοθετεί το έργο του «Αγρότες πεθαίνουν» και δέχεται καταιγισμό μηνύσεων για προσβολή της δημοσίας αιδούς...

Η γερμανική λέξη «Wunschkonzert», που συνθέτουν οι λέξεις Wunsch (επιθυμία) και Konzert (συναυλία), αναφέρεται σ' ένα είδος συναυλίας που το πρόγραμμά της απαρτίζεται από επιλογές των ακροατών. Κι αν σκεφτούμε ότι στη γερμανική γλώσσα η φράση «Leben ist kein Wunschkonzert» χρησιμοποιείται ως αντικομφορμιστικό σύνθημα που σημαίνει «η ζωή δεν είναι συναυλία επιθυμιών», καταλαβαίνουμε τι σχολιάζει ο αριστερός Κρετζ στο έργο του.

Μέσα σε μια ώρα και δέκα λεπτά η Δέσποινα Κούρτη, χωρίς να προφέρει ούτε έναν ήχο, με το πήγαινε-έλα ή την ακινησία της, «φλυαρεί». Ασχολούμενη σχολαστικά και υπεύθυνα με τα μικρά και ασήμαντα της τετριμμένης καθημερινότητας, συμπυκνώνει το κενό μιας ζωής αποξενωμένης στον εργασιακό χώρο, στερημένης από νόημα, συμπιεσμένης στις μυλόπετρες της καπιταλιστικής κοινωνίας.

Μέσα στο άκρως ρεαλιστικό σκηνικό της Μαρίας Κονομή κινείται με ασφάλεια και αυτοπεποίθηση. Φαινομενικά τίποτα δεν προδίδει ότι «από κάτω» παραμονεύει το χάος. Είναι μια μέρα όπως όλες οι άλλες. Η δεσποινίς Ρας, μια γυναίκα μέσης ηλικίας, υπάλληλος σε κάποια εταιρεία, επιστρέφει στο μικρό μοναχικό της διαμέρισμα κα επιδίδεται με αφάνταστη σχολαστικότητα στις συνήθεις τελετουργίες χωρίς καμιά βιασύνη. Είναι καλοντυμένη, μοιάζει συντηρητική, συμφιλιωμένη με τις συνθήκες ζωής της, αποπνέει τάξη και καθαριότητα. Κρεμάει το παλτό της, τακτοποιεί τα ψώνια, ετοιμάζει το λιτό βραδινό της, τρώει, καπνίζει, ανοίγει-κλείνει την τηλεόραση, παρακολουθεί την αγαπημένη της εκπομπή στο ραδιόφωνο, πλέκει, πλένει τα πιάτα, πηγαίνει στην τουαλέτα, κλειδώνει την εξώπορτα, ανοίγει τον καναπέ-κρεβάτι, φορά το νυχτικό της, ανοίγει το βιβλίο της και διαβάζει, το κλείνει και προσπαθεί να κοιμηθεί. Σηκώνεται ξανά και ελέγχει το χώρο. Ανοίγει το ντουλάπι και μετά το ψυγείο. Και τότε έρχεται το απρόσμενο τέλος: ήρεμα, ειρηνικά, νοικοκυρεμένα...

«Wunschkonzert»: Ενα μικρό, σιωπηλό δράμα παίζεται στο Από Μηχανής Θέατρο. Κι είναι σα να έχεις τρυπώσει κρυφά στο εργένικο διαμέρισμα παρακολουθώντας τι απομένει ως ποιότητα ζωής μετά από ένα δημιουργικότατο -γερμανικό είναι η αλήθεια!- οκτάωρο εργασίας... *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Σκάρλετ Γιόχανσον
Η Σκάρλετ πήρε τ' όπλο της
Διεθνές Φεστιβάλ Ομοφυλοφιλικού Κινηματογράφου
Και τα ομώνυμα έλκονται
Κινηματογράφος
Ακατάλληλη δι' ανηλίκους
Συνέντευξη: Στέλλα Γαδέδη
Η «Μόνα Λίζα» στο λαϊκό
Διασκέδαση
Παρνασσός on the rocks
Θέατρο
Εγινε παρεξήγηση
Συνέντευξη: Αντζελίκ Κιτζό
«Η απληστία σκοτώνει τον κόσμο σας»
Συνέντευξη: Socrates
Οι Socrates βρήκαν τον εαυτό τους
Μουσική
Μια σιωπηλή παράσταση
Αρχιτεκτονική
Οι Ισπανοί τα κατάφεραν
Ρεπορτάζ
Μουσεία σε χειμερία νάρκη
Συνέντευξη: Σάρα Λούκας
«Τολμήστε ενάντια στους πολλούς»
Βιβλίο
Πώς η μουσική έγινε βιομηχανία
Κουρσάροι με το νόμο
Νομισματικό Μουσείο
Θησαυρέ μου!
Συνέντευξη: Πάνος Καρνέζης
Ανάμεσα σε δύο χώρες
Γκράφικ νόβελ
Από το κόμμα στο κόμικ