Έντυπη Έκδοση

Ο εύθραυστος δυτικός τρόπος ζωής

«Αν μπορεί να αντληθεί κάποιο δίδαγμα από την έκρηξη του ηφαιστείου, είναι ότι ακόμα και στον 21ο αιώνα οι ζωές μας βρίσκονται στο έλεος της φύσης». Αυτή η φράση με την οποία τελείωνε ένα από τα τελευταία εντιτόριαλ των «New York Times», μπορεί να φαίνεται υπερβολικά φιλοσοφική ή και μοιρολατρική. Στην πραγματικότητα όμως πρόκειται για μια καθαρά πρακτική διαπίστωση.

Θαυμάζουμε τα τεχνολογικά μας επιτεύγματα και το γεγονός ότι κατορθώσαμε να ελαχιστοποιήσουμε τις αποστάσεις, αρκεί όμως ένα απρόβλεπτο φυσικό φαινόμενο για να μας αποδείξει πόσο εύθραυστο στην πραγματικότητα είναι το σύστημα που στηρίζει τις μεταφορές μας, τις επικοινωνίες μας και σε τελική ανάλυση, το μοντέρνο, δυτικό τρόπο ζωής μας.

«Οι προηγούμενες μέρες μάς αποκάλυψαν ότι εξαρτώμαστε από τις αερομεταφορές για πολλά περισσότερα πράγματα απ' όσα νομίζουμε», γράφει η αρθογράφος της «Washington Post» Αν Απλμπάουμ, μόνιμη κάτοικος Ευρώπης. «Για πράγματα όπως τα σουπερμάρκετ -με όλα εκείνα τα φρέσκα φρούτα- τα ανθοπωλεία, οι συμφωνικές συναυλίες, οι επαγγελματικοί ποδοσφαιρικοί αγώνες και οι διεθνείς σχέσεις. Στην πράξη, η "ευρωπαϊκή ενοποίηση", με την έννοια τουλάχιστον που της προσδίδουμε, αποδεικνύεται άκρως εξαρτημένη από τα αεροπορικά ταξίδια».

Η ηφαιστειακή τέφρα εμπόδισε πολλούς ξένους ηγέτες να παρευρεθούν στην κηδεία του πολωνού πρωθυπουργού Λεχ Καζίνσκι και καθυστέρησε για μερικές ημέρες την έλευση των ειδικών του ΔΝΤ στην Αθήνα. Αλλά, όπως αναρωτιέται η βρετανική «Independent», «τι θα είχε συμβεί αν το ηφαίστειο είχε εκραγεί τον περασμένο Δεκέμβριο, πάνω στην παγκόσμια διάσκεψη της Κοπεγχάγης για το κλίμα»;

Λίγες μέρες χωρίς αεροπλάνο κάνουν τον κόσμο ξαφνικά να φαίνεται πολύ πιο μεγάλος και απρόσιτος, όπως στις αρχές του περασμένου αιώνα. «Ο κόσμος θα γινόταν λιγότερο δημοκρατικός, με την έννοια ότι τα ταξίδια θα γίνονταν και πάλι προνόμιο των λίγων και των αργόσχολων», γράφει ο Χάμις Μακρέι στον «Independent». «Συνήθως ξεχνάμε ότι τα φτηνά αεροπορικά ταξίδια αποτελούν ένα βαθιά δημοκρατικό δικαίωμα».

Αν και, όπως υπενθυμίζει το εντιτόριαλ της γαλλικής «Le Monde» συνιστώντας σεμνότητα, «όλα αυτά αφορούν μόνο ένα κομμάτι της ανθρωπότητας: υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι για τους οποίους τα αεροπορικά ταξίδια είναι εξίσου αδιανόητα, όσο ήταν για μας το ξύπνημα του Εϊγιαφιαλαγιοκούλ στην Ισλανδία, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσαμε μέχρι πρότινος».

Η ίδια εφημερίδα, σε άλλο της άρθρο τονίζει ότι η έκρηξη του ηφαιστείου αποδεικνύει πόσο εύθραυστη είναι η παγκοσμιοποίηση, βασιζόμενη στην εκτίμηση του Ελί Κοέν, διευθυντή του γαλλικού Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS): «Οπως το ισλανδικό ηφαίστειο σήμερα, έτσι και οι επιθέσεις κατά των δίδυμων πύργων εισήγαγαν έναν παράγοντα αβεβαιότητας που τίναξε στον αέρα τις αεροπορικές μεταφορές και τις μετακινήσεις ανθρώπων και εμπορευμάτων. Και στις δύο περιπτώσεις, η παγκοσμιοποίηση καταργήθηκε για ένα σύντομο διάστημα».

«Τι συνδέει την τραπεζική κρίση με το ηφαίστειο;», διερωτάται ο αρθογράφος της «Guardian» Τζορτζ Μονμπιότ. Την απάντηση τη δίνει ο ίδιος με έναν έξοχο παραλληλισμό ανάμεσα στην παγκοσμιοποίηση της οικονομίας και την «παγκοσμιοποίηση» της ηφαιστειακής τέφρας: «Οσο πιο μεγάλοι και περίπλοκοι είναι οι δίαυλοι της επικοινωνίας και όσο περισσότερο εξαρτώμαστε από την εκτός συνόρων παραγωγή και επιχειρηματική δραστηριότητα, τόσο μεγαλύτερος κίνδυνος υπάρχει να καταρρεύσει το σύστημα. Αυτό είναι και ένα από τα διδάγματα της τραπεζικής κρίσης. Κάποιοι πτωχευμένοι οφειλέτες στις ΗΠΑ -το πέταγμα της πεταλούδας πάνω από τον Ατλαντικό- παραλίγο να τινάξουν στον αέρα την παγκόσμια οικονομία. Αν το ηφαίστειο Εϊγιαφιαλαγιοκούλ συνέχιζε να ξερνάει λάβα θα μπορούσε, σε αυτούς τους ευαίσθητους καιρούς, να έχει τις ίδιες επιπτώσεις. (...) Η κατάσταση των διεθνών πετρελαϊκών αποθεμάτων, καθώς και οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις της βαριάς βιομηχανίας μάς υποδεικνύουν ότι τα σημερινά επίπεδα των αεροπορικών πτήσεων -πόσω μάλλον η ανάπτυξη την οποία προσδοκούν οι κυβερνήσεις- δεν μπορούν να διατηρηθούν επ' άπειρον. Εχουμε μια επιλογή. Είτε να αρχίσουμε να παροπλίζουμε τη βιομηχανία όσο είναι καιρός και να αναζητήσουμε τρόπους για να ζούμε με λιγότερα ή να καθήσουμε και να περιμένουμε τη φυσική πραγματικότητα να απλοποιήσει το σύστημα με πιο βίαιες μεθόδους».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
Τουρισμός
Αερομεταφορές και ασφάλεια πτήσεων
Σχετικά θέματα: Οι συνέπειες της έκρηξης
Οικονομία στο έλεος της λάβας
Σενάρια της επόμενης μέρας
Πόσο απειλεί η τέφρα την Ελλάδα;
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Ευρωπαϊκή Ενωση
Ζητείται ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική
Οι συνέπειες της έκρηξης
Οικονομία στο έλεος της λάβας
Ο εύθραυστος δυτικός τρόπος ζωής
Σενάρια της επόμενης μέρας
Πόσο απειλεί η τέφρα την Ελλάδα;
Τουρκία
Μεταρρύθμιση με προσφυγή στο λαό
ΗΠΑ
Πολιτική επένδυση υψηλού ρίσκου
Η ακροδεξιά ετοιμάζει πόλεμο κατά του Ομπάμα
Ανθρωποι & Τόποι
Ζωηρά παιδιά ή διαταραγμένες ψυχές;
Ο πρόεδρος, ο μαφιόζος και η κοκαΐνη
Le Monde diplomatique
Δεν είναι η Ελλάδα που πρέπει να αποπεμφθεί, η Γερμανία είναι!
Αν το Πεκίνο σταματούσε να αγοράζει το αμερικανικό χρέος