Έντυπη Έκδοση

Οικονομία

Ανάλυση

  • Κάνοντας το πρώτο ταμείο

    Η απόφαση των Ευρωπαίων αναφορικά με το ποσό που προτίθενται να διαθέσουν στην Ελλάδα σε περίπτωση που το ζητήσει προκάλεσε έκπληξη.

    Κυμαίνεται γύρω στα 40-45 δισ. ευρώ μαζί με τη συμμετοχή του ΔΝΤ (10-15 δισ.). Ολα δείχνουν ότι θα υπάρξουν άλλα τόσα περίπου για τα επόμενα δύο χρόνια, 2011 και 2012. Αυτό δείχνει ότι το ελληνικό πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη «ρευστότητα» των επομένων 2 μηνών ή και του τέλους του έτους, αλλά αναγνωρίζονται οι μεγάλες δυσκολίες που βρίσκονται μπροστά μας τα επόμενα δυο-τρία χρόνια. Δεν είναι τυχαίο το ότι η διάρκεια των δανείων είναι κατ' αρχάς 3ετής, και για πάνω από 3 έτη οι όροι δανεισμού θα αυξάνονται για κάθε επιπλέον έτος 100 μονάδες βάσης (1%)! Για τα 3ετή ομόλογα η απόδοση κυμαινόταν στο 6,3%, ενώ η Ευρώπη μας «προσφέρει» 5%.

    Κάτι είναι κι αυτό, αν και με άλλες ηγεσίες και άλλες πολιτικές, ο δανεισμός έπρεπε να ήταν με χαμηλότερο επιτόκιο και η ευρωπαϊκή παρέμβαση πιο δημιουργική. Θα μπορούσε να απαιτήσει, για παράδειγμα, τη συμμόρφωσή μας με κοινοτικές οδηγίες που αποφεύγουμε να ενσωματώσουμε.

    Αλλά ας αφήσουμε τα ανωτέρω κάπως επίκαιρα ζητήματα και ας κάνουμε ένα πρώτο ταμείο. Ετσι κι αλλιώς, οι περισσότεροι «παίκτες» της αγοράς, όσο οι δηλώσεις των κυβερνητικών αξιωματούχων είναι αμφίσημες σχετικά με τη χρήση του μηχανισμού, θα κρατάνε τα spreads πολύ πάνω από την τιμή της ευρωπαϊκής προσφοράς του 5%.

    *Πρώτον, η ευρωζώνη, οι ευρωπαίοι ηγέτες, έχουν σίγουρα ένα πρόβλημα συλλογικής δράσης. Πιεσμένοι και από τα εσωτερικά προβλήματα των χωρών τους, αδυνατούν να συμφωνήσουν και να βαδίσουν σε κοινές γραμμές. Δεν πρέπει, επομένως, να περιμένουμε και πάρα πολλά από αυτούς στο μέλλον. Το χειρότερο, η Γερμανία φαίνεται να αλλάζει οικονομικό προσανατολισμό. Με όπλο την παραγωγικότητα αλλά και το σχετικά «λογικό» κόστος εργασίας, κοιτά προς τις ταχύτατα αναπτυσσόμενες αναδυόμενες οικονομίες παρά προς τον ασθμαίνοντα ευρωπαϊκό νότο.

    *Δεύτερον, τον καιρό αυτό παρατηρήθηκε έλλειψη ψυχραιμίας τόσο γενικότερα στο πολιτικό σύστημα όσο και στα περισσότερα ΜΜΕ. Είναι κρίσιμο για τη βιωσιμότητα του οίκου μας να συνειδητοποιήσουμε ότι χειροτερεύουμε την κατάσταση με αυτόν τον τρόπο και ότι κανένας και τίποτα δεν θα βγει αλώβητο από μια ενδεχόμενη περαιτέρω δυσμενή εξέλιξη. Η αρνητική ψυχολογία και ο μηδενισμός μπορούν να έχουν πολύ αρνητικές συνέπειες στην πραγματική οικονομία.

    *Τρίτον, υπάρχει σίγουρα μια ανοχή και ευκαιρία για αλλαγές στις δομές της οικονομίας, επί το αποδοτικότερον. Συνήθως, κλειδί στις μεταρρυθμίσεις παίζει η δυνατότητα αποζημίωσης των χαμένων ομάδων. Η δυνατότητα αυτή σήμερα δυστυχώς δεν υπάρχει, από την άλλη όμως υπάρχει μια γενική, σιωπηρή συναίνεση από την πλειοψηφία της μεσαίας τάξης. Ισως όχι για πολύ, αλλά προς το παρόν υπάρχει.

    *Τέταρτον, είναι λάθος και να συκοφαντούμε τις αγορές αλλά και να τις εξιδανικεύουμε απαιτώντας, για παράδειγμα, από την ίδια τη χώρα μας να πληρώσει εξωφρενικά επιτόκια χρεοκοπίας. Τις αγορές τις χρειαζόμαστε σε πολλούς τομείς της εγχώριας οικονομίας και είναι καιρός να τελειώσει το παραμύθι της μεταπολίτευσης ότι οι αγορές είναι από τη φύση τους ληστρικές, άδικες, κ.λπ. Τις αγορές τις συγκροτούν οι θεσμοί και τους θεσμούς τους φτιάχνουν οι πολιτικοί. Χρειάζεται να βελτιώσουμε επί το αποδοτικότερον τις ρυθμίσεις των αγορών, άλλες να τις βαθύνουμε, άλλες να τις ανοίξουμε στον διαφανή ανταγωνισμό. Από την άλλη είναι δογματισμός πως σε ότι κάνουν οι αγορές πρέπει να πειθαρχούμε.

    Οι αγορές ενίοτε υπερβάλλουν είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω. Είναι στην -ανθρώπινη- φύση τους. Η δε πρόσφατη αποκάλυψη του ρόλου της Goldman Sachs καταδεικνύει την εξωφρενική χειραγώγησή τους από ισχυρούς παίκτες όπως η μεγάλη επενδυτική τράπεζα.

    *Πέμπτον, χρειάζεται προσοχή στις διαρθρωτικές αλλαγές. Η περικοπή της σπατάλης δεν είναι πάντα κάτι το φανερό. Η σπατάλη είναι δομημένη στο σύστημα. Η τεχνογνωσία από το ΔΝΤ, θα μπορούσε να μας βοηθήσει να ενσωματώσουμε σε όλες τις λειτουργίες του δημόσιου αλλά και του ιδιωτικού τομέα αλλαγές και θεσμούς αποδοτικότητας.

    Μερικοί νομίζουν ότι εάν αύριο η κυβέρνηση απέλυε τον μισό δημόσιο τομέα, θα λυνόταν το πρόβλημα. Οι δογματισμοί αυτοί πρέπει να δώσουν τη θέση τους σε ένα ριζοσπαστικό πραγματισμό με ρότα το ευρύτερο συμφέρον. Ο ΟΣΕ δεν πρέπει να κλείσει αλλά γρήγορα να εκσυγχρονιστεί.

    *Εκτον, μερικοί πιστεύουν ότι το πρόβλημα είναι αποκλειστικά ελληνικό και γι' αυτό η λύση θα προέλθει μόνο από εμάς, από τις διαρθρωτικές αλλαγές. Ακόμη και αυτή η αποκλιμάκωση των ασφαλίστρων κινδύνου θα μπορούσε να γίνει εάν αύριο περνούσαμε όλα τα νομοσχέδια. Αυτό είναι λάθος. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι ένα συγκυριακού τύπου πρόβλημα ρευστότητας μερικών μηνών. Είναι μακροχρόνιο και δομικό και κυρίως -αυτό δεν πρόκειται να σας αρέσει- η λύση του δεν εναπόκειται σε μεγάλο βαθμό στα χέρια μας. Η βαθιά και γρήγορη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος μπορεί τελικά να φέρει αύξηση του χρέους και του spread λόγω της δραματικής μείωσης της ζήτησης.

    *Εβδομον και τελευταίον. Θα μου πείτε τότε, αυτό που διαδίδεται άκοπα, ότι «...πρέπει επομένως γρήγορα να γίνει αναπτυξιακή πολιτική». Η απάντηση είναι ότι η Ευρώπη δεν το επιτρέπει γιατί αναπτυξιακή, δηλαδή σταθεροποιητική πολιτική γίνεται μόνο με κατάλληλη αντικυκλική νομισματική και δημοσιονομική πολιτική, δηλαδή με φθηνό χρήμα και κρατικές επενδύσεις. Και αυτά τα πράγματα δεν υπάρχουν σήμερα σε εγχώριο επίπεδο, για μια μικρή χώρα, σε τέτοιες μάλιστα δυσμενείς οικονομικές συνθήκες. Χρειάζεται χαλαρή νομισματική πολιτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιθετική πολιτική ζήτησης από τη Γερμανία και κάποιου είδους κεντρική δημοσιονομική πολιτική από τις Βρυξέλλες που θα ασκείται συνολικά και θα «διαλέγεται» με τη νομισματική πολιτική. Μαζί με δημοσιονομικές μεταβιβάσεις. Μόνιμες. Οπως γίνεται στο εσωτερικό της Γερμανίας με τα κρατίδιά της.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Οικονομία της έντυπης έκδοσης
Στην εποχή του ΔΝΤ
Ζητείται πακέτο μέτρων για 13 δισ. ευρώ
Θολά σημεία στους όρους δανεισμού
Ποιοι και πώς θα στηρίξουν
Ανησυχίες και εφιάλτες
Ο Γολγοθάς των spreads
Πού θα πάνε τα xρήματα
Φήμες και σενάρια για την αναδιάρθρωση
Τι προεξοφλούν τα ασφάλιστρα κινδύνου
Πωλούν καταστροφολογία
Ενα μάθημα για τη Γερμανία
Υφεση
Μαύρες προβλέψεις για ανεργία πάνω από 20%
Δημοσιονομική προσαρμογή
Υπερφιλόδοξο το ελληνικό πρόγραμμα προσαρμογής
Υπόθεση Goldman Sachs
Κυνηγούν τα «μικρά ψάρια», στο απυρόβλητο οι καρχαρίες
Χρυσοδάκτυλος του... Θεού
Δίκτυο συνεργατών
Ο κερδοσκόπος που έστρωσε τραπέζι
Στοιχεία Παγκόσμιας Τράπεζας
Σε σημείο βρασμού τα χρέη των ανεπτυγμένων
Ισπανία
Ισπανική υποχώρηση
Ανώτατα στελέχη
Σκέπτονται τη μετανάστευση ακόμα και σε χώρες της Ασίας
Επιχειρήσεις
Χάνονται μάχες στα Βαλκάνια
Επενδύσεις που συρρικνώνονται
Δάνεια 4 δισ. ευρώ με εγγύηση του ΤΕΜΠΜΕ
Γράφει κέρδη μέσα στην ύφεση το Πλαίσιο
"Λουκέτο" Ασπίς
Χωρίς ασπίδα στην Ασπίδα
Τουρισμός
Τρία χαρτιά στο τραπέζι για ανάκαμψη του τουρισμού
Η άρση του καμποτάζ
Γ. Προβόπουλος
Πρόσθετα μέτρα ζητεί ο διοικητής της ΤτΕ
Ναυτιλία
Σκληρό πόκερ για τους ναύλους
Αγορές-μαμούθ από έλληνες εφοπλιστές
Απόσυρση
Τράπεζες
Ελληνικές πατέντες για την άντληση ρευστότητας
Αγορές
Παρακινδυνευμένη ευφορία για ένα ακόμα ανοδικό ράλι
Οι κλάδοι με τις πολύ μεγάλες αποδόσεις
Πάρτι μέσα στην κρίση
Υπουργείο Εργασίας
Πάγωμα τριετίας για τους μισθούς των εργαζομένων
Κύμα ανατροπών για το σύστημα συνταξιοδότησης
Συλλογικές συμβάσεις
Τα πάνω-κάτω στις διαπραγματεύσεις
ΑΒ Βασιλόπουλος
Σφήνα στην επιχείρηση εξόδου από το Χ.Α.
Από το μπακάλικο του '50
Κρατικά ομόλογα
Στα «μαλακά» οι κερδοσκόποι
Άλλες ειδήσεις
Μεικτή εικόνα