Έντυπη Έκδοση

5 βιβλία στους πάγκους των βιβλιοπωλείων

Η επιστροφή της συγκίνησης

**Κιουρσάτ Μπασάρ

Μουσική στο προσκέφαλό μου

μυθιστόρημα, εκδόσεις Πατάκη, σ. 492

Ο Κιουρσάτ Μπασάρ, δημοσιογράφος, γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη (1963), με σπουδές Φιλοσοφίας, έχει ήδη με το πεζογραφικό του έργο κατακτήσει ένα ευρύ αναγνωστικό κοινό, τόσο στην Τουρκία όσο και στο εξωτερικό. Ο λόγος, προφανής. Ο Μπασάρ, μέσα από τη ζωντανή του αφήγηση, από την οποία δεν απουσιάζουν ούτε ο σαρκασμός ούτε η λεπτή περιπαικτική διάθεση, συνδυάζει συνειδητά το σύγχρονο με το διαιώνιο. Πρόκειται για μια σταθερά που χαρακτηρίζει το μυθιστόρημα Μουσική στο προσκέφαλό μου (πρώτη έκδοση 2003), το οποίο είναι εμπνευσμένο από ένα πραγματικό γεγονός της ταραγμένης δεκαετίας του '60. Ο απαγορευμένος έρωτας, ο αισθησιασμός, η μαγική υπόσταση του αγνώστου, αλλά και η ακραία εξιδανίκευση, συνυπάρχουν σε μια αφήγηση, που όμως καταφέρνει να εξισορροπεί τόσο το ξεχείλισμα της ορμητικότητας της νεαρής ηρωίδας όσο και την ονειρική φαντασίωση. Ο συγγραφέας δίνει ένα πειστικά ζωντανό κείμενο, που αντανακλά με ισορροπία την αναλογία του ερωτικού συναισθήματος. Σαν μια «αθώα ανάμνηση» που περνά χωρίς καν να βιωθεί: «Και η αθωότητα τι είναι τάχα; (...) η αίσθηση ότι ανακάλυπτα τον κόσμο από την αρχή και ότι μπορούσα να τον διαβάσω με μια καινούργια γλώσσα...». Ο συγγραφέας ανοίγει το αρχείο της μνήμης. Χωρίς να λογαριάσει ότι τα όνειρα τελειώνουν απότομα, χωρίς να το περιμένει κανείς.

**Αγγελική Σιδηρά

Αμφίδρομη έλξη

ποίηση,

εκδόσεις Καστανιώτη και Διάττων, σ. 75

«Αγαπώ και φοβάμαι το φως./ Συνήθως αγαπώ ό,τι φοβάμαι./ Τη θάλασσα, τον έρωτα, κυρίως το φως. Αυτό που δίνει υπόσταση στη λεπτομέρεια» (Θερινό ηλιοστάσιο)

Το ότι η σύγχρονη ποιήτρια αποκαλεί τη σκληρή πραγματικότητα φως, αυτό δεν αλλάζει σε κάτι την αλήθεια, ότι η ποίηση είναι άδολη και μαζί επαναστατική. Πάνω από όλα όμως, αναπόφευκτα παράλογη, καθώς ο ποιητής «βάζει στη γλώσσα εκείνο που εκείνη δεν λέει ποτέ κατά τρόπο φυσικό» (Jean Cohen). Διάλεξα δύο στίχους από την τελευταία συλλογή της Αγγελικής Σιδηρά, επειδή εκφράζουν χαρακτηριστικά τη δυνατότητά της να μεταπλάθει ευρηματικά την προσωπική της αλήθεια, τον στοχασμό ή την παρόρμηση. Αμφίδρομη έλξη, η δέκατη ποιητική συλλογή της Σιδηρά, από 47 ποιήματα χωρισμένα σε τρεις ενότητες. Στην πρώτη (Η Φαντίνα και οι άλλες) αντιστοιχεί η κατάθεση προσωπικών σημειώσεων-αναγνώσεων αναφορικά με γυναικεία πρόσωπα, στα οποία η ποιήτρια αναζητεί μια κυρίαρχη ιδιότητα που την εκφράζει. Στη δεύτερη, ομότιτλη της συλλογής, ενότητα κυριαρχεί το στοιχείο της γνώσης, που ο μόνος τρόπος να αποκτηθεί δεν είναι παρά η μακροχρόνια και καταπονητική άσκηση του νου μέσα στις ποικίλες εκδοχές της. Μια φωτογραφία στο λευκό μάρμαρο, με πεντακάθαρα γραμμένο το όνομα, θα επισημάνει ό,τι η ποιήτρια αποκόμισε από «την παράφορη συγκίνηση της πρώτης συνάντησης, την άνοιξη που επέμενε να μοσχοβολά υποσχέσεις και την ομορφιά του εφήμερου και της αμφιβολίας» (Παράνομη συνάντηση). Στην τελευταία ενότητα (Ο κύκλος των εποχών) η χαμηλόφωνη ποίηση της Σιδηρά προβάλλεται αναδρομικά σαν εικόνα που πλάστηκε για την ίδια της την ύπαρξη, καθώς η θέαση των πραγμάτων δίνει τον τόνο σε ατομικές στιγμές. Διαβάζοντας την ποίηση της Αγγελικής Σιδηρά έχουμε την εντύπωση ότι ατενίζουμε το βάθος της ψυχής της. Και ξαφνικά διαπιστώνουμε ότι είναι η δική μας ψυχή που απλώνεται στο οπτικό πεδίο μας. Είναι εκείνη που μας ατενίζει.

**Gene Wilder

Η γυναίκα που δεν ήθελε

μυθιστόρημα,

μτφρ.: Δημήτρης Μαμαλούκας,

εκδόσεις ΑΛΔΕ, σ. 172

Οσοι έχουν απολαύσει τον Τζιν Γουάιλντερ ως ηθοποιό («Η γυναικάρα με τα κόκκινα», «Φρακενστάιν τζούνιορ»), μπορούν να τον απολαύσουν εξίσου και ως συγγραφέα στο μυθιστόρημα Η γυναίκα που δεν ήθελε. Πρόκειται για ένα ρομαντικό παραμύθι με δραματική πλοκή, που εξελίσσεται με φόντο ένα θέρετρο στη Γερμανία. Εκεί, ο βιολονίστας πρωταγωνιστής θα γνωρίσει, όχι μόνο τον έρωτα που υποτάσσει και διαφοροποιεί τη μοίρα των ανθρώπων, αλλά και τη στενή φιλία στο πρόσωπο του Αντον Τσέχοφ. Ο συγγραφέας, ο οποίος, όπως πληροφορούμαστε, έχει τελευταία στραφεί στο γράψιμο, έχοντας ήδη εκδώσει τέσσερα βιβλία, προσχεδιάζει σοφά το απρόσμενα ευτυχές τέλος. Η δροσερή αυτή ιστορία, πολύ προσεγμένα μεταφρασμένη, συνιστά έναν μικρό ύμνο στη ζωή και τις σταθερές αξίες της, όπως ο έρωτας με τη μαγική και μυθική του υπόσταση. Πηγαίο το βιβλίο του Γουάιλντερ, αποπνέει την αδάμαστη θέληση των ηρώων του, που υλοποιούν αδιανόητες πιθανότητες, όπως την αντιμετώπιση της ασθένειας, είτε πρόκειται για νευρικό κλονισμό είτε, ακόμα χειρότερα, για ανίατη μορφή καρκίνου. Ο αναγνώστης παρακολουθεί την τροχιά των κινήσεων των ηρώων του μυθιστορήματος, που εξελίσσεται με δομή «μουσική» και γλώσσα διάφανη. Οι ήρωες μετεωρίζονται ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, ζωντανεύοντας το θαύμα της ζωής. Το βιβλίο, που οφείλει τη ζωντάνια του στην πειστικότητα που μπορεί να κρατά και να ισοζυγίζει τις αναλογίες του ερωτικού συναισθήματος, αφήνει ένα σαγηνευτικό συναίσθημα. Το ίδιο που αισθανόμαστε έπειτα από μια εκλεκτή παράσταση.

**Γιάννης Μ. Γρυντάκης

Ατσάλι και άνεμος

Οι περιπέτειες ενός μαχητή στο δυτικό, το βαλκανικό και το μικρασιατικό μέτωπο

ιστορικό μυθιστόρημα

εκδόσεις Σαββάλας, σ. 703

Το πρώτο μυθιστόρημα του ιστορικού Γιάννη Μ. Γρυντάκη εξεικονίζει ευσυνείδητα και πιστά μια αρκετά εκτενή χρονικά περίοδο της ελληνικής Ιστορίας (1914-1930). Στο ιστορικό αυτό μυθιστόρημα το ενδιαφέρον μονοπωλεί η Ιστορία, της οποίας ο συγγραφέας τυχαίνει να είναι βαθύς γνώστης και επίπονος ερευνητής. Απολύτως φυσικό για έναν ερευνητή, που δεν θα έκανε ποτέ την Ιστορία υπηρέτη της μυθοπλασίας του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η επιστημονική ευσυνειδησία ζημίωσε το αισθητικό αποτέλεσμα. Το βιβλίο, με σαφή πλοκή, χωρισμένο σε μικρές ενότητες, διαβάζεται απολαυστικά. Ο Γρυντάκης, εκμεταλλευόμενος αφηγηματικά και μυθοπλαστικά τα γεγονότα, συνθέτει ένα μυθιστόρημα-χρονικό, όπου ο κεντρικός ήρωας, ο Μιχάλης, ένας εύρωστος, δυναμικός και κάποτε παράτολμος Κρητικός, αφοσιωμένος στην πατρίδα, που ήταν ατσάλι στη δύναμη και στην αντοχή και άνεμος στην ετοιμότητα δράσης, γίνεται εθελοντής της λεγεώνας των Κρητών που δρα στο δυτικό μέτωπο, το βαλκανικό και το μικρασιατικό. Ο μύθος παρακολουθεί τη ζωή και τη δράση του κεντρικού ήρωα, ο οποίος ηγείται της ομάδας που αναλαμβάνει τολμηρές και άκρως επικίνδυνες επιχειρήσεις, οι οποίες θα συνεχιστούν μέχρι την τελευταία φάση της σταδιοδρομίας του ινδάλματος της εποχής, του κρητικού πολιτικού Ελευθερίου Βενιζέλου. Η αφήγηση των γεγονότων μιας πολυκύμαντης εποχής, όπου κοινοί στόχοι και επιδιώξεις ένωναν τους ανθρώπους και όπου ο ηρωισμός είχε τοπικό προσδιορισμό, γίνεται σε κάποια σημεία συγκλονιστική. Ο συγγραφέας, ωστόσο, θα σημειώσει στο προλογικό του σημείωμα: «Μικρός νόμιζα ότι η Κρήτη και οι αγώνες της συνέθεταν το σύνολο σχεδόν της ελληνικής Ιστορίας. Νόμιζα ότι οι λέξεις "ήρωας" και "Κρητικός" ταυτίζονταν. Οταν όμως γνώρισα και τους άλλους Ελληνες, αναθεώρησα τις παιδικές μου απόψεις (...) έπαψα να είμαι Κρητικός και έγινα Ελληνας».

* Κάθριν Στόκετ

Ενα όνειρο, δύο χρώματα

μτφρ.: Αναστασία Δεληγιάννη,

εκδόσεις Μίνωας,σ. 579

Το πρώτο μυθιστόρημα της νεαρής Κάθριν Στόκετ από το Τζάκσον του Μισισίπι εστιάζει στην ιστορία τριών γυναικών, οι οποίες θα συναντηθούν υλοποιώντας ένα ριψοκίνδυνο σχέδιο. Οι τρεις τους θα συγκεντρώσουν τις ιστορίες τους σε ένα βιβλίο που θα σοκάρει την κοινωνία του Τζάκσον, ενώ παράλληλα θα χαρίσει ελπίδες στην κοινότητα των μαύρων. Η αφήγηση τοποθετείται στο Μισισίπι 50 χρόνια πριν. Οι τρεις γυναίκες είναι εντελώς διαφορετικές μεταξύ τους. Η πρώτη μόλις έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της και επιστρέφει στην αστική της καθημερινότητα, η δεύτερη, μια μαύρη υπηρέτρια, είναι αφοσιωμένη στο κοριτσάκι που φροντίζει και η τρίτη, με γλώσσα ασυγκράτητη, που την εμποδίζει να κρατήσει μια οποιαδήποτε δουλειά. Το βιβλίο, γραμμένο με ευαισθησία και χιούμορ, είναι απλό, προσιτό, αλλά και πνευματώδες. Η συγγραφέας δηλώνει στον επίλογό της ότι αφορμή για τη σύνθεση του βιβλίου της στάθηκε ένα άρθρο του βραβευμένου με Πούλιτζερ Χάουελ Ρέινς: «Δεν υπάρχει πιο δύσκολο θέμα για κάποιον νότιο συγγραφέα από αυτό της στοργής μεταξύ ενός μαύρου κι ενός λευκού. Γιατί, στον άνισο κόσμο των φυλετικών διακρίσεων, η προσποίηση, πάνω στην οποία είναι δομημένη μια κοινωνία, κάνει κάθε συναίσθημα ύποπτο και αδύνατη τη γνώση αν τη σχέση δύο ανθρώπων τη διαφεντεύουν η ειλικρίνεια, η συμπόνια ή η πεζότητα». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Προς αναζήτηση εαυτού
Αναζητώντας μια θεωρία των κοινωνικών κινημάτων
Η κεντρική ιδέα ύπαρξης του ανθρώπου
Η επίτευξη της πολυπόθητης αρμονίας
Η σκοτεινή πλευρά της «Γης της Επαγγελίας»
11 βιβλία από τους πάγκους
Παλίμψηστη αίσθηση
Νόμος και αναλαμπή μιας νέας εποχής
Η αλφαβήτα της επιβίωσης
Μια συνειδητά μισοκατεστραμμένη τοιχογραφία
Κυκλοφορεί επίσης
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Προς αναζήτηση εαυτού
Αναζητώντας μια θεωρία των κοινωνικών κινημάτων
Η κεντρική ιδέα ύπαρξης του ανθρώπου
Η επίτευξη της πολυπόθητης αρμονίας
Η σκοτεινή πλευρά της «Γης της Επαγγελίας»
11 βιβλία από τους πάγκους
Παλίμψηστη αίσθηση
Νόμος και αναλαμπή μιας νέας εποχής
Η αλφαβήτα της επιβίωσης
Η επιστροφή της συγκίνησης
Μια συνειδητά μισοκατεστραμμένη τοιχογραφία
Κυκλοφορεί επίσης
Τάκης Βαρβιτσιώτης
Η λυρική εκδοχή της Θεσσαλονίκης
Εικαστικά
Γιώργος Τσάτσος. Ενας εικαστικός άνθρωπος των Γραμμάτων
Λογοτεχνία
Τόνιο Κρέγκερ
Μουσική
Σχολείο, χώρος μουσικών αναμνήσεων
Ενας μύθος της κάντρι ροκ
Άλλες ειδήσεις
Η γαλανή σαγήνη
Νυν υπέρ πάντων ο αγών στη Λίμνη της Βουλιαγμένης