Έντυπη Έκδοση

Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου

Ως αιφνίδιος καρδιακός θάνατος ορίζεται ο θάνατος που επέρχεται απρόσμενα συνήθως εντός 1 ώρας από την έναρξη των συμπτωμάτων. Η πλειονότητα (85%) των αιφνίδιων θανάτων οφείλεται σε κοιλιακές ταχυαρρυθμίες σε άτομα με υποκείμενη καρδιαγγειακή νόσο, ενώ οι υπόλοιποι επέρχονται λόγω βραδυαρρυθμιών ή από οξεία καρδιακή ανεπάρκεια. Τα θύματα του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου ανέρχονται σε περισσότερα των 300.000 ετησίως στην Ευρώπη και σε παρόμοιο αριθμό στις ΗΠΑ. Αυτό σημαίνει 1-1,5 περιπτώσεις αιφνίδιου θανάτου ανά 1.000 άτομα ετησίως στον βιομηχανοποιημένο κόσμο.

Ο αιφνίδιος θάνατος επειγόντως χρειάζεται πρωτογενή πρόληψη διότι το πρώτο κλινικό επεισόδιο είναι συχνά μοιραίο, ειδικά σε ασθενείς με κοιλιακές ταχυαρρυθμίες. Αντίθετα σε άλλες περιπτώσεις βραδυαρρυθμιών, ο ασθενής επιβιώνει χάρις σε ρυθμούς διαφυγής από δευτερογενή ή τριτογενή βηματοδοτικά κέντρα της καρδιάς, έως ότου εμφυτευθεί τεχητός βηματοδότης. Ο ασθενής με τις επικίνδυνες και απειλητικές για τη ζωή κοιλιακές ταχυαρρυθμίες σπανίως προλαβαίνει να τύχει επείγουσας και αποτελεσματικής ανάνηψης εκτός νοσοκομείου, ακόμη και με τη διάδοση των ημι-αυτόματων απινιδωτών, διότι η παρέμβαση για την επαναφορά στη ζωή πρέπει να γίνει εντός λίγων (4-5) λεπτών πριν επέλθει μόνιμη εγκεφαλική βλάβη.

Η πρωτογενής πρόληψη

Η πρωτογενής πρόληψη είναι κυρίως διαγνωστική πρόκληση καθ' όσον απαιτεί αναγνώριση των μελλοντικών θυμάτων πριν από το πρώτο αρρυθμικό επεισόδιο. Η σωστή αναγνώριση των μελλοντικών θυμάτων είναι σημαντική διότι υπάρχει όντως αποτελεσματική θεραπεία μέσω ενός εμφυτεύσιμου απινιδωτή. Στην αρχή οι απινιδωτές αυτοί εμφυτεύονταν για δευτερογενή πρόληψη των κοιλιακών αρρυθμιών, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει δειχθεί η αποτελεσματικότητά τους και για την πρωτογενή πρόληψη, ιδίως σε ασθενείς με σοβαρά επηρεασμένη καρδιακή λειτουργία, όπως μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου ή μυοκαρδιοπάθεια. Δυστυχώς, μόνον 1 στα 3 θύματα μπορεί προς το παρόν να αναγνωρισθεί από τους γνωστούς ώς τώρα δείκτες αιφνίδιου θανάτου, και η αναζήτηση καλύτερων τρόπων αναγνώρισης των υπολοίπων θυμάτων συνεχίζεται.

Η στεφανιαία νόσος είναι η κύρια αιτία αιφνίδιου θανάτου, και ως εκ τούτου ενέργειες για την πρωτογενή πρόληψη αυτής της μάστιγας, όπως η μείωση της χοληστερόλης, η διακοπή του καπνίσματος, η σωστή θεραπεία του διαβήτη και της υπέρτασης είναι υψίστης σημασίας για την πρόληψή του. Επίσης αρκετά φάρμακα είναι χρήσιμα στην πρόληψη του αιφνίδιου θανάτου σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια, όπως τα φάρμακα για την πρόληψη των ισχαιμικών επεισοδίων (ασπιρίνη, στατίνες, β-αναστολείς), τα φάρμακα για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας (αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου ή ανταγωνιστές της αγγειοτασίνης, ή ανταγωνιστές της αλδοστερόνης). Μεταξύ άλλων παρεμβάσεων, η κατανάλωση ιχθυελαίου, αν και μερικοί το έχουν αμφισβητήσει, αρκετές μελέτες δείχνουν ότι μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου.

Η αγγειοπλαστική

Τα τελευταία χρόνια έχει καταδειχθεί η αποτελεσματικότητα της άμεσης διάνοιξης του αποφραγμένου στεφανιαίου αγγείου σε όσους προσέρχονται στο νοσοκομείο με οξύ έμφραγμα. Η διάνοιξη αυτή γίνεται καλύτερα με επείγουσα μη χειρουργική επέμβαση, την αγγειοπλαστική, η οποία υπερέχει της φαρμακευτικής αγωγής, δηλ. της χορήγησης θρομβολυτικού φαρμάκου. Μια τέτοια προσέγγιση εφαρμόζεται τα τελευταία 3 χρόνια στο Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» όπου οδηγούμε όλους τους εμφραγματίες ασθενείς επειγόντως σε στεφανιογραφία και αγγειοπλαστική. Η επέκταση και διάδοση αυτής της προσέγγισης στην αντιμετώπιση του εμφράγματος όχι μόνον θα σώσει άμεσα περισσότερες ζωές, αλλά θα μειώσει επίσης δραστικά και το ποσοστό των ασθενών που μένουν ανάπηροι μετά από ένα εκτεταμένο έμφραγμα με σοβαρή δυσλειτουργία της καρδιακής αντλίας και είναι ως εκ τούτου υποψήφια μελλοντικά θύματα αιφνίδιου θανάτου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αν η Πολιτεία συμβάλει στην οργάνωση περισσότερων κέντρων αντιμετώπισης του οξέος εμφράγματος με επείγουσα αγγειοπλαστική στο Λεκανοπέδιο, αλλά και σε όλη τη χώρα, επιλέγοντας και στελεχώνοντας τα ήδη υπάρχοντα καρδιολογικά τμήματα ώστε να υπάρχει σε αυτά 24ωρη λειτουργία για τις επεμβάσεις αυτές.

Τα αντιαρρυθμικά

Επίσης, τα τελευταία χρόνια, ο καρδιακός επανασυγχρονισμός που γίνεται ηλεκτρικά με ειδικούς (αμφικοιλιακούς) βηματοδότες σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια μπορεί να μειώσει τον αιφνίδιο θάνατο, ιδίως αν οι ηλεκτρικές αυτές συσκευές είναι ταυτόχρονα και απινιδωτές. Μεταξύ των αντιαρρυθμικών φαρμάκων φαίνεται πως το μόνο σχετικά ασφαλές φάρμακο που μπορεί να μειώσει ή τουλάχιστον να μην προκαλέσει αιφνίδιο θάνατο είναι η αμιωδαρόνη, ενώ όλα τα άλλα αντιαρρυθμικά είναι δυστυχώς αρρυθμιογόνα και πρέπει να αποφεύγονται. Σε ορισμένα άτομα, πολλά εξωκαρδιακά φάρμακα μπορεί να είναι αρρυθμιογόνα και επομένως επικίνδυνα για πρόκληση αιφνίδιου θανάτου. Υποκλινικές μορφές γενετικών νοσημάτων πιθανόν συμβάλλουν σε τέτοια αρρυθμιογόνο δράση των φαρμάκων. Ο κατάλογος τέτοιων δυνητικά επικίνδυνων φαρμάκων συνεχώς αυξάνει και περιλαμβάνει αντιβιοτικά, αντιψυχωσικά και αντιισταμινικά φάρμακα. Περισσότερο επιρρεπείς σε τέτοια δράση είναι οι γυναίκες, άτομα με παρατεταμένο διάστημα QT στο ΗΚΓ, με υπερτροφία του τοιχώματος της καρδιάς, π.χ. λόγω υπέρτασης, άτομα με χαμηλές σφύξεις και άτομα με ηλεκτρολυτικές διαταραχές, π.χ. χαμηλό κάλιο (<4) από λήψη διουρητικού φαρμάκου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Υγεία
Με λέξεις-κλειδιά
Καρδιολογία
Σχετικά θέματα: Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς
Πρόληψη και πάλι πρόληψη
Ο Ρευματικός πυρετός και συγγενείς καρδιοπάθειες
Ο δεκάλογος της καρδιάς
Εξατομίκευση της θεραπείας
Προάγγελος καρδιαγγειακών προβλημάτων η παιδική παχυσαρκία
Η προστατευτική δράση των ω-3 λιπαρών
Παιδοκαρδιολογικές σπάνιες παθήσεις
Γενετικά σύνδρομα και προδιάθεση
Επιθετική θεραπεία κατά της υπέρτασης
Τι να προσέχει ο ασθενής με βηματοδότη
Τι χρειάζεται η καρδιά για να κρατηθεί νέα
Προκάρδιο άλγος στα παιδιά
Ο θαυμαστός κόσμος των αντιοξειδωτικών
Λύση για την παχυσαρκία η αύξηση της τιμής των αναψυκτικών
Μικρά γεύματα όλη μέρα
Το εγχείρημα Jamie Oliver δεν λειτουργεί
Άλλα θέματα στην κατηγορία Υγεία της έντυπης έκδοσης
Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς
Πρόληψη και πάλι πρόληψη
Ο Ρευματικός πυρετός και συγγενείς καρδιοπάθειες
Ο δεκάλογος της καρδιάς
Εξατομίκευση της θεραπείας
Προάγγελος καρδιαγγειακών προβλημάτων η παιδική παχυσαρκία
Η προστατευτική δράση των ω-3 λιπαρών
Παιδοκαρδιολογικές σπάνιες παθήσεις
Πρόληψη αιφνίδιου καρδιακού θανάτου
Γενετικά σύνδρομα και προδιάθεση
Επιθετική θεραπεία κατά της υπέρτασης
Τι να προσέχει ο ασθενής με βηματοδότη
Τι χρειάζεται η καρδιά για να κρατηθεί νέα
Προκάρδιο άλγος στα παιδιά
Ο θαυμαστός κόσμος των αντιοξειδωτικών
Λύση για την παχυσαρκία η αύξηση της τιμής των αναψυκτικών
Μικρά γεύματα όλη μέρα
Το εγχείρημα Jamie Oliver δεν λειτουργεί