Έντυπη Έκδοση

Τρόμος στο Βερολίνο

Δύο βιβλία για το πριν κι ένα για το μετά. Τα πρώτα, «Οι βιολέτες του Μάρτη» και «Ο χλομός εγκληματίας», διαδραματίζονται στη ναζιστική Γερμανία πριν από τον πόλεμο, το τρίτο, το «Γερμανικό ρέκβιεμ», λέει μια ιστορία που εξελίσσεται μετά τον πόλεμο, κατά κύριο λόγο στη Βιέννη. Ο λόγος για την «Τριλογία του Βερολίνου» του Φίλιπ Κερ (μετάφραση Αντώνη Καλοκύρη και Ντενίζ Ρώντα, εκδόσεις «Κέδρος»), που κυκλοφορεί πια σε έναν τόμο.

Αναφορά και στον «Τρίτο άνθρωπο», που τον ενσάρκωσε στο σινεμά ο Ορσον Ουέλς (δεξιά), γίνεται στο βιβλίο Αναφορά και στον «Τρίτο άνθρωπο», που τον ενσάρκωσε στο σινεμά ο Ορσον Ουέλς (δεξιά), γίνεται στο βιβλίο Τρεις διαφορετικές ιστορίες, με κοινό παρονομαστή το ναζισμό, στην άνοδο και στην πτώση του. Με ιστορικά πρόσωπα να παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην αφήγηση και με έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ, πρώην αστυνομικό, τον αντιναζί Μπέρνχαρντ Γκούντερ, να προσπαθεί, όχι πάντα αλώβητος, να βγάλει το φίδι από την τρύπα. Τρεις πολύ σκληρές ιστορίες, όπως και το περιβάλλον μέσα στο οποίο διαδραματίζονται.

Με την πρώτη κιόλας σελίδα από τις «Βιολέτες» ο χρόνος ορίζεται: 1936, πριν από τους Ολυμπιακούς του Βερολίνου, οι άντρες των μυστικών υπηρεσιών κατεβάζουν τις προθήκες με τις σελίδες των αντισημιτικών εφημερίδων, όπου λάγνοι τερατόμορφοι Εβραίοι αγκαλιάζουν νέες γυναίκες της άριας φυλής. Οι σελίδες κατεβαίνουν όχι γιατί έπιασε τους ναζί η καλοσύνη, αλλά για να μη σοκαριστούν οι τουρίστες. Και στις αμέσως επόμενες σελίδες η νύξη για τη συμμετοχή της Λουφτβάφε στις μελλοντικές εξορμήσεις της στην Ισπανία είναι εμφανέστατη.

Η υπόθεση που θα αναλάβει ο Γκούντερ έχει να κάνει με το φόνο ενός ζευγαριού. Στην πορεία θα αναλάβει ακόμα μία, από τον Γκέρινγκ αυτοπροσώπως. Θα εμφανιστεί και ο Χίμλερ στην πλοκή.

Με αληθοφάνεια, όμως. Και με τα πτώματα να διαδέχονται το ένα το άλλο. Με το κυνήγι ενός κολιέ από διαμάντια και με έργα τέχνης που αλλάζουν χέρια. Κυριολεκτικά με δυσωδία. Για να βρεθεί η άκρη, ο Γκούντερ θα καταλήξει στο Νταχάου ως ακόμα ένας ανώνυμος κρατούμενος και θα υποστεί τη μεταχείριση που επεφύλασσαν εκεί.

Στο δεύτερο βιβλίο, ο χρόνος ορίζεται στο τέλος της πρώτης σελίδας: «Το μακρύ, καυτό καλοκαίρι του 1938 η κτηνωδία απολάμβανε, με όλη της την αναισθησία, μια άρια αναγέννηση». Το ραντεβού στο οποίο προσκαλούν τον Γκούντερ είναι για τα μεσάνυχτα στο καμένο Ράιχσταγκ. Επειτα από αυτό θα αναγκαστεί να επιστρέψει θέλοντας και μη στις τάξεις της αστυνομίας. Επίσης, θέλοντας και μη θα πρέπει να ασχοληθεί με μια περίπτωση αποκρυφισμού, στην οποία ενέχονται οι υψηλόβαθμοι του Ράιχ, αλλά και με την ψυχανάλυση. Αλλά και με έναν κατ' εξακολούθηση δολοφόνο που σκοτώνει νεαρές άριες. Μήπως, άραγε, είναι Εβραίος; Είναι δεν είναι, δεν έχει την παραμικρή σημασία. Τα πογκρόμ είναι στο πρόγραμμα.

Στο «Γερμανικό ρέκβιεμ» ο χρόνος ορίζεται έμμεσα: βρισκόμαστε στα 1949 και στη Βιέννη αρχίζουν τα γυρίσματα της ιστορικής ταινίας του Ριντ «Ο τρίτος άνθρωπος». Γίνονται πολλές νύξεις γι' αυτή, χωρίς όμως να κατονομάζεται.

Το Βερολίνο είναι χωρισμένο σε τέσσερις τομείς, αλλά ο κλοιός των Σοβιετικών έχει ήδη αρχίσει να σφίγγει. Ενας υψηλόβαθμος αξιωματικός ανάμεσά τους θα προσλάβει τον Γκούντερ προκειμένου να σώσει από το σίγουρο θάνατο ένα χαμηλόβαθμο μέλος των SS, που βρίσκεται στη φυλακή της Βιέννης κατηγορούμενος για το φόνο ενός Αμερικανού αξιωματικού. Στο φινάλε της «Τριλογίας του Βερολίνου» ο ντετέκτιβ θα βρεθεί μπλεγμένος με τις μυστικές υπηρεσίες των Σοβιετικών και των Αμερικανών, για να καταλήξει τελικά να κυνηγά ένα πολύ μεγάλο ψάρι των ναζί, που θέλουν και οι μεν και οι δε, όχι απαραίτητα για να το δικάσουν ως εγκληματία πολέμου.

Οπου διά στόματος του πρώην αρχηγού της Γκεστάπο, Χάινριχ Μίλερ, ο αναγνώστης θα διαβάσει το εξής προφητικό: «Με τη βιομηχανία και την τεχνολογία μας θα επιτύχουμε αυτό που δεν θα μπορούσε να επιτύχει ποτέ ο Χίτλερ. Ο Γερμανός μπορεί να μην κυριαρχήσει ποτέ στρατιωτικά, μπορεί όμως να κυριαρχήσει από οικονομική άποψη. Την Ευρώπη δεν θα την κατακτήσει η σβάστικα, αλλά το μάρκο».

Εν κατακλείδι: οι 1.070 σελίδες της τριλογίας είναι βούτυρο στο ψωμί του κάθε σκεπτόμενου αναγνώστη που αγαπά και τα αστυνομικά μυθιστορήματα. Το έργο μπορεί να συγκριθεί μόνο με την «Τριλογία του φασισμού» του Κάρλο Λουκαρέλι, που κυκλοφορεί επίσης από τον «Κέδρο».

Απόλυτα πολιτικός ο Κερ, με τον τρόπο του θυμίζει πως ο κίνδυνος ελλοχεύει πάντα και πως το αβγό του φιδιού είναι κοντά στο να εκκολαφθεί, ή μάλλον πως από τότε, από το τέλος του μεγάλου πολέμου, έχει ήδη εκκολαφθεί. Με τα αποτελέσματα που βιώνουμε και στην Ελλάδα σήμερα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Φεστιβάλ των Κανών
Τα οσκαρ μπορούν να περιμένουν
Οι ομπρέλες της Βαρντά ψηφιοποιούνται
«Θεωρία του μηδέν» από Τέρι Γκίλιαμ
Βιβλίο
Τρόμος στο Βερολίνο
Λογοτεχνία
Αναψαν και πάλι
Σινεμά
Hangover ακόμα και σε κηδεία
Ντοκιμαντέρ για «Spitfire»
Ιδιαίτερες αδυναμίες
Σουρεαλιστική κωμωδία
Τα ροδάκινα του έρωτα
ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΤΣΙΚΟΝΟΥΡΗΣ Θεατρικός συγγραφέας
Μουσική
Η Καραΐνδρου με ζηλευτή μουσική παρέα
Dream syndicate
Η Trilogia των κορυφαίων
Ελένη Βιτάλη στην Πάτρα
Θέατρο
Οι τραγωδίες του καλοκαιριού
Ισορροπίες εξουσίας
Δωρεάν βαρκάδα
Επανέρχεται η «πρώτη ύλη»
Αλληγορικά παραμύθια
Θεραπευτική στροφοδίνη
Αισθητική αναγέννησης
Εικαστικά
Οπωροφόρα της Αθήνας
Τα παιχνίδια του Φαίδωνα
Επεξεργασίες του τυχαίου
Οι γέφυρες των τεσσάρων
Φωτογραφία
Φωτογραφικά αινίγματα