Έντυπη Έκδοση

Ελλάδα

Ανθρώπινα

  • ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΤΣΙΑΣ (δάσκαλος)

    «Βγείτε από τη σπηλιά»

    Στο Σχολείο της Φύσης και των Χρωμάτων, όπως αναφέρει το λογότυπο στο Δημοτικό Σχολείο Φουρφουρά της Κρήτης, η εκπαίδευση είναι... αντάρτικη. Οπως δηλώνει στην «Κ.Ε.» ο Αγγ. Πατσιάς, «δεν στοχεύουμε πάντα στη γνώση. Κάποιες δραστηριότητες επιθυμούν αποκλειστικά τη διασκέδαση και το παιχνίδι. Κυρίως θέλουμε, μέσα από καθετί που λέμε και πράττουμε, να μπορούν τα παιδιά να εκφράζουν τη σκέψη και τα συναισθήματά τους»

    Ηιστορία με το δάσκαλο από την Αρτα και τον 8χρονο μαθητή σάστισε αρνητικά την κοινή γνώμη. Ενας πιτσιρικάς που βουτά την τσάντα του για να φύγει από την τάξη, γιατί να μην μπορεί να το κάνει και θα πρέπει κατ' εντολήν του δασκάλου να μένει κλειδωμένος εκεί, λες και επρόκειτο για κρατητήριο; Το πλέον σίγουρο είναι ότι αυτός ο μικρός θα μισήσει το σχολείο. Αν όμως η πόρτα της εκπαίδευσης ήταν «ανοιχτή», ίσως αυτός ο μικρούλης να 'θελε να μείνει περισσότερο στο μάθημα και να απαιτούσε απ' το δάσκαλο -και όχι «τιμωρό»- να του μάθει καλύτερα τον κόσμο όπου μεγαλώνει.

    Μου 'ρχεται στο μυαλό ένας άλλος δάσκαλος, ο Αγγελος Πατσιάς, που όταν πρωτοπήγε να διδάξει στο Δημοτικό Σχολείο Φουρφουρά της Κρήτης, ένα χωριό με υψόμετρο 450, είπε στα παιδιά: «Βγείτε από τη σπηλιά»! Και είναι ακριβώς αυτό το σχολείο που συνιστά και το άλλο πρόσωπο της δημόσιας εκπαίδευσης στη χώρα μας.

    Ο Αγγελος Πατσιάς είναι από τη Δράμα. Οταν διορίστηκε στο χωριό, πήγε για να μείνει και όχι για να κάτσει ένα χρόνο, ως περαστικός από τη ζωή των μικρών μαθητών που χρειάζονται πάνω από 20 λεπτά κάθε πρωί για να φτάσουν στο σχολειό.

    «Να σώσω τον κόσμο»

    Θυμάμαι μια ομιλία του στο Tedx στη Θεσσαλονίκη, όταν ο νεαρός δάσκαλος έλεγε: «Προσπαθούμε σκληρά να ξέρουμε τι θα διδάξουμε τα παιδιά» και «αν κάποιοι άνθρωποι συντονιστούν λίγο, αγαπήσουν πραγματικά αυτό που κάνουν, ακόμη και σε καιρούς που δεν είναι όλα ρόδινα, μπορούν να πετύχουν κάτι». Εκλεισε εκείνη την ομιλία για το σχολείο του Φουρφουρά με μία υπέροχη φράση του Νίκου Καζαντζάκη: «Εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τον κόσμο. Αν δε σωθεί, εγώ δε φταίω».

    Ο δάσκαλος αυτός, εδώ και τέσσερα χρόνια, μαζί και με άλλους δασκάλους, προσπαθούν να σώσουν τον κόσμο, ξεκινώντας από τη ζωή των μικρών παιδιών του Φουρφουρά. Πήραν ένα σχολείο που κόντευε να καταρρεύσει, το έφτιαξαν (στην κυριολεξία) με δικά τους χρήματα, με μεράκι και πολλή αγάπη, πρόσθεσαν και νέα μαθήματα στο πρόγραμμα και εδώ και περίπου ένα χρόνο, στο σχολείο ξεκίνησαν και τα συμβούλια! Κάθε Παρασκευή στις 12 το μεσημέρι δάσκαλοι και μαθητές μαζεύονται στο συμβούλιο. Συντονιστές είναι οι μαθητές και η ψήφος των δασκάλων έχει τόση αξία όση και ενός μαθητή της πρώτης.

    «Το συμβούλιο βγάζει κανόνες, οργανώνει ομάδες φροντίδας του σχολείου, αποφασίζει ποιες δραστηριότητες θέλει και καταργεί άλλες, ενώ λύνονται εκεί και όλες οι διαφωνίες μεταξύ μαθητών και δασκάλων», όπως διαβάζουμε στο blog του τετραθέσιου Δημοτικού «fourfourasweb.wordpress.com». Το σχολείο του Φουρφουρά έχει τις δικές του καλλιέργειες, τις δικές του κότες, τα αβγά του. Τα παιδιά τρελαίνονται να ανακαλύπτουν τη γη, να παράγουν το πρωινό τους από δικά τους προϊόντα.

    Πώς μπορεί, σε μία εποχή που καταρρέουν όλα, να μπορεί κάτι να μείνει ζωντανό, να συνεχίζει να παράγεται δημιουργία; «Το ζητούμενο στην εκπαίδευση είναι, ακόμα και όταν γκρεμιστεί κάθε υλική κατασκευή γύρω μας, να μπορεί να συνεχίσει να υπάρχει σχολείο. Και αυτό πετυχαίνεται, δίνοντας πρώτα βάση στις σχέσεις των ανθρώπων που το απαρτίζουν», απαντά ο δάσκαλος.

    Ο στόχος της εκπαίδευσης σε ένα Δημοτικό σχολείο δεν πρέπει να είναι μόνον η γνώση. Οπως δηλώνει ο Αγγ. Πατσιάς: «Δεν στοχεύουμε πάντα στη γνώση. Κάποιες δραστηριότητες επιθυμούν αποκλειστικά τη διασκέδαση και το παιχνίδι. Κυρίως θέλουμε, μέσα από καθετί που λέμε και πράττουμε, να μπορούν τα παιδιά να εκφράζουν τη σκέψη και τα συναισθήματά τους».

    Τέσσερις νέοι δάσκαλοι σε ένα ορεινό χωριό του Ψηλορείτη, απομακρυσμένο απ' όσα για τους κατοίκους των πόλεων είναι δεδομένα, όπως το να πάει το παιδί τους αγγλικά, μπαλέτο, θέατρο ή σινεμά, διδάσκουν το σημαντικότερο και σπουδαιότερο μάθημα στη ζωή ενός παιδιού: την αγάπη, το νοιάξιμο, τη φροντίδα και τη λαχτάρα για τη γνώση.

    Το σχολείο έχει και το δικό του λογότυπο: Σχολείο της Φύσης και των Χρωμάτων. Και είναι ακριβώς αυτή η «αντάρτικη εκπαίδευση» στην οποία πιστεύουν ο Α. Πατσιάς, η Μαρία Χαριτάκη, η Γιούλη Μποσδελεκίδου, ο Ευστάθιος Παπαδόπουλος, η Κική Κούρτογλου και ο Γιάννης Μανωλακάκης.

    «Τσαλάκωμα»

    Τσαλακωμένοι δάσκαλοι; «Τσαλακωμένοι. Ενα κουβάρι μαζί με τα παιδιά. Λερωμένοι, κουρασμένοι, εξαντλημένοι, θυμωμένοι, χαρούμενοι, συγκινημένοι, παλαβοί και ό,τι άλλο νιώσουμε, χωρίς το φόβο να το νιώσουμε.

    »Πολλές φορές ο φόβος ότι θα χάσουμε το σεβασμό των παιδιών, μας εμποδίζει στο να βγάλουμε από μέσα μας το "μέσα μας παιδί". Δεν χρειάζονται όμως πολλά, για να τον κερδίσεις εξαρχής. Αλήθεια και αγάπη νομίζω ότι είναι αυτό που πραγματικά σε τοποθετεί σε περίοπτη θέση στην καρδιά και στο μυαλό των παιδιών», διαβάζω στο Ημερολόγιο του σχολείου, με τίτλο: Το «τσαλάκωμα» του εκπαιδευτικού.

    Ο επίλογος στο δάσκαλο Αγγ. Πατσιά: «Είναι ευκαιρία τώρα που έχουν τρανταχτεί τα συστήματα παγκοσμίως να αναθεωρήσουμε και το δικό μας εκπαιδευτικό σύστημα, για να γίνει βιώσιμο και λειτουργικό. Το κράτος μας, για χάρη των μνημονίων κι εγώ δεν ξέρω τι, φέρεται αδικαιολόγητα. Περάσαμε στην αντάρτικη εκπαίδευση. Γνωρίζω πολλούς και φαντάζομαι θα υπάρχουν ακόμα περισσότεροι που -μέσα σε όλες αυτές τις συνθήκες- τραβάνε μπροστά με το δικό τους τρόπο, πλάθοντας τους ανθρώπους που δεν θα κάνουν τα λάθη του παρελθόντος. Κάποια στιγμή όλα θα πάνε καλά!».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Μετανάστες και πρόσφυγες
Κανόνας η βία και οι επαναπροωθήσεις
Σχολεία
Σχολεία χωρίς δασκάλους