Έντυπη Έκδοση

Ενα ταξίδι στην Αίγυπτο

Μια απλή σκέψη για το ποιον τόπο θα θέλαμε να επισκεφθούμε σε κάποια στιγμή της ζωής μας έχει πολλές πιθανότητες να μας οδηγήσει στην Αίγυπτο, χώρα που, αν και βρίσκεται σχετικά κοντά στην Ελλάδα, δεν αποφασίζουμε εύκολα να τη βάλουμε στα πλάνα των διακοπών μας (τώρα βέβαια η λέξη διακοπές τείνει να απαγορευτεί από τη σκέψη μας).

Οι πρόσφατες πολιτικές εξελίξεις σ' αυτή τη χώρα με τη μεγάλη ιστορία σίγουρα θα αποτρέψουν για κάποιο διάστημα αυτούς που έχουν τη δυνατότητα να την επισκεφθούν.

Αυτός ο περιορισμός δεν ισχύει όμως στη μουσική, όπου μέσα από τα τραγούδια υπάρχει η ανέξοδη δυνατότητα να ταξιδεύει κανείς σε όποιο μέρος του πλανήτη θέλει, και ειδικά στην Αίγυπτο, με τις πυραμίδες, τον ποταμό Νείλο και ιστορία χιλιάδων ετών.

Εχουν περάσει 140 χρόνια από τότε που παρουσιάστηκε, σε παγκόσμια πρεμιέρα, στο βασιλικό Χεδιβικό θέατρο του Καΐρου, η όπερα του Giuseppe Verdi Aida, με λιμπρέτο του Antonio Ghislanzoni, που αναφερόταν στην εποχή των Φαραώ. Η υπόθεση ήταν βασισμένη σε σενάριο του γάλλου αιγυπτιολόγου Auguste Mariette.

Η Αίγυπτος θα πρέπει να είναι από τις χώρες που συναντάμε αρκετά συχνά στο ελληνικό τραγούδι, ειδικά στο λαϊκό, η παρουσία της μάλιστα ήταν αρκετά συχνότερη στο παρελθόν.

Το Κάιρο έχει τη μεγαλύτερη απήχηση στους στιχουργούς και τους μουσικούς μας, όπως ο Νίκος Ξυδάκης που γεννήθηκε εκεί· ένα άλμπουμ του μάλιστα έχει τίτλο Κάιρο-Ναύπλιο-Χαρτούμ.

Τραγούδια που αναφέρονται στην πόλη του Καΐρου είναι: το ομώνυμο του Νίκου Γούναρη, από τα μέσα της δεκαετίας του '50, Κάιρο: Κάιρο, Κάιρο σαν βγαίνει το φεγγάρι ο Νείλος σού γελά, στ' ασήμι που κυλά συργιάνα με βαρκάρη· το Θα φύγω με τους φίλους μου για Κάιρο, σε στίχους του Σαράντη Αλιβιζάτου· Ο Αχιλλέας από το Κάιρο, του Κώστα Τουρνά. το Κάιρο του Παντελή Θαλασσινού, σε στίχους του Θοδωρή Γκόνη, με τη Μελίνα Κανά, από το 2009: Βλέπω στον ύπνο μου νερά, νερά που μου μιλάνε, κρυφές πηγές να στάζουνε, ποτάμια να κυλάνε.

Βλέπω μετάξια και λινά, κορίτσια να γελάνε, αγερινά φορέματα στους ουρανούς πετάνε.

Καίω ολόκληρη, διψώ, με πυρετό ξυπνάω, Κάιρο λέω, Κάιρο, κι αμέσως ξεδιψάω.

Η διάσημη αγορά τού Αλ Χαλίλι, στο Κάιρο, δημιουργήθηκε για πρώτη φορά τον 14ο αιώνα και έγινε τραγούδι το 1993, σε μουσική και στίχους από τον Νίκο Ζούδιαρη και ερμηνευτή τον Αλκίνοο Ιωαννίδη: Θα 'μαι η πηγή στην όαση της Σίβας

θα είσαι ο διαμαντένιος ουρανός, θα γίνεις η βασίλισσα της Θήβας

κι εγώ ένας μαγεμένος Φαραώ.

Στην αγορά του Αλ Χαλίλι θα πουλάν' τα δυο σου χείλη δυο περιουσίες και άλλη μια, τέσσερις εγώ θα δώσω, θα πληρώσω όσο όσο να μου κάνουν μια μελανιά.

Ο Παύλος Σιδηρόπουλος στο Κρίμα το παιδί τραγουδούσε: Πρωί πρωί απ' τις εφτά μού ντύνεσαι στην πένα και τρέχεις φίλε για δουλειά

στου ταύρου την αρένα.

Μοιάζεις με μούμια αιγυπτιακή, με μαραμένο φύλλο, πιες να ξεδώσεις ρε παιδί,

αν θες παίξε και ξύλο.

Βρε όπα κρίμα το παιδί, βρε ό,τι κάτσει κι ό,τι 'ρθει άσ' την καρδιά σου να τα πει

στο χθεσινό σου φίλο.

Ποίηση του Νίκου Καββαδία μελοποίησε ο Θάνος Μικρούτσικος στο Γυναίκα και η Μαρίζα Κωχ στο Μαραμπού: Μ' απόψε, τώρα που έπεσεν η τροπική βραδιά,

και φεύγουν προς τα δυτικά των Μαραμπού τα σμήνη, κάτι με σπρώχνει επίμονα να γράψω σε χαρτί, εκείνο, που παντοτινή κρυφή πληγή μου εγίνη.

Ημουνα τότε δόκιμος σ' ένα λαμπρό ποστάλι και ταξιδεύαμε Αίγυπτο γραμμή Νότιο Γαλλία.

Τότε τη γνώρισα -σαν άνθος έμοιαζε αλπικό- και μια στενή μας έδεσεν αδελφική φιλία.

Αριστοκρατική, λεπτή και μελαγχολική, κόρη ενός πλούσιου Αιγύπτιου οπού 'χε αυτοκτονήσει, ταξίδευε τη λύπη της σε χώρες μακρινές, μήπως εκεί γινότανε να τήνε λησμονήσει.

Στην Ατακτη ο Μάρκος Βαμβακάρης έπαιρνε... τις πληροφορίες του από την Αίγυπτο: Και τι δεν έκανα για σε, για να σε συμμορφώσω μα εσύ 'σαι τόσο άτακτη

στρίβε για να γλιτώσω..

Μου το 'πανε οι μάγισσες κι όλες οι καφετζούδες μου το 'πε μια απ' την Αίγυπτο

με τις μακριές πλεξούδες.

Δεν σε θέλω, δεν σε θέλω, πια δεν σ' αγαπώ. Δεν σε θέλω και πάρε και δρόμο και τράβα στο καλό.

Στην Ιθάκη του Κ.Π. Καβάφη, που μελοποίησε ο Γιάννης Γλέζος το 1979 για το άλμπουμ του Περιμένοντας τους βαρβάρους, τραγουδά ο ίδιος:

Να εύχεσαι να 'ναι μακρύς ο δρόμος. Πολλά τα καλοκαιρινά πρωινά να είναι

που με τι ευχαρίστησι, με τι χαρά θα μπαίνεις σε λιμένας πρωτοειδωμένους

να σταματήσεις σ' εμπόρεια φοινικικά, και τες καλές πραγματείες ν' αποκτήσεις,

σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κι έβενους, και ηδονικά μυρωδικά· κάθε λογής,

όσο μπορείς πιο άφθονα ηδονικά μυρωδικά, σε πόλεις αιγυπτιακές πολλές να πας,

να μάθεις και να μάθεις απ' τους σπουδασμένους.

Για την πόλη της Αλεξάνδρειας, που ιδρύθηκε το 331 π.Χ. από τον Μέγα Αλέξανδρο και είναι ο τόπος όπου γεννήθηκαν μεταξύ άλλων και οι Κωνσταντίνος Καβάφης, από τον χώρο της ποίησης, και Μάνος Λοΐζος, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Αλκηστις Πρωτοψάλτη, Ντέμης Ρούσσος, Δάκης, από τη μουσική, και βέβαια πολλοί ακόμα έλληνες συγγραφείς, ηθοποιοί και καλλιτέχνες, έχει γραφτεί η Αλεξανδριανή φελάχα από τον Δημήτρη Σέμση, το 1933, με ερμηνεύτρια τη Ρόζα Εσκενάζυ, η Αλεξανδριανή από τον Μάρκο Βαμβακάρη, που έγινε από τις πρώτες επιτυχίες του Γρηγόρη Μπιθικώτση και η Αλεξάνδρεια της Ευανθίας Ρεμπούτσικα, σε στίχους του Αρη Δαβαράκη, που κι αυτός είναι γεννημένος στην Αλεξάνδρεια, με ερμηνευτή τον Γιάννη Κότσιρα:

Ο αλεξανδρινός ο καθαρός ο ουρανός στον έρωτα είναι σαν διαμάντι ανθεκτικός

κι όπως καθρεφτίζεται στη θάλασσα ζεστός, λες γιασαλάμ να κι ένας άξιος μισθός.

Βρε γιασαλάμ πού να το φανταστώ τόσο γλυκό το φθινόπωρο αυτό

τούτος ο ουρανός ο φθινοπωρινός είναι ο αυθεντικός ο αλεξανδρινός.

Στο Ενα κόκκινο σημάδι του Γιάννη Σπάθα, σε στίχους Ευγένιου Αρανίτση, ο Βασίλης Λέκκας έκανε μία από τις καλύτερες ερμηνείες του: Μια γυναίκα από το Νείλο είχε κάποτε ένα φίλο που παντρεύτηκε μιαν άλλη μια Ινδή απ' τη Βεγγάλη κι από τότε κάθε βράδυ τραγουδάει στο σκοτάδι.

Εννοείται ότι η Αίγυπτος είναι από τις χώρες που η ιστορία τους έχει εμπνεύσει πολλούς μουσικούς και στον διεθνή χώρο, με τραγούδια όπως τα Nightboat Το Cairo των Madness, Little Egypt με τους Coasters το 1961, Pyramid Song-Radiohead, το άλμπουμ των Alan Parsons Project Pyramid, Jewel Of The Nile με την Precious Wilson, από την ομώνυμη κινηματογραφική ταινία, Egypt με την Kate Bush, Walk Like An Egyptian με τις Bangles, η όπερα Akhenaten (1984) του Philip Glass για τον αιγύπτιο Φαραώ, η Thais του Jules Massenet, η Isis του Lulli από το 1677 και περισσότερα από 150 κλασικά έργα που έχουν θέμα τους την Κλεοπάτρα, βασίλισσα μιας χώρας με μια ξεχωριστή ιστορία, που δυστυχώς όμως, όπως συνέβη και με πολλές άλλες της ευρύτερης περιοχής της Μεσογείου, η ιστορία τους δεν είχε ανάλογη συνέχεια στη σύγχρονη εποχή.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Μουσική
Σχετικά θέματα: Από τις 4:00 στις 6:00
40 χρόνια χωρίς τους Beatles
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Η μαγεία του μικρού
Η άφθαρτη γοητεία του Ρέιμοντ Τσάντλερ
Συνωμοσίες επί χάρτου χωρίς άλλοθι
Η μυστική εταιρεία των Ροδόσταυρων και ο πολύχρωμος κόσμος των Σούφι
Η επιστροφή του στρατιώτη
Στην πολυσημία της παιδικής ηλικίας
Ακραία συναισθήματα
Φαντασιακό και φιλοσοφία στον Καστοριάδη
Σεμνότητα και ευπροσηγορία
Προαιώνιες αλληγορίες
Ζωής αγώνας άγονος;
Από τις 4:00 στις 6:00
Ενα ταξίδι στην Αίγυπτο
40 χρόνια χωρίς τους Beatles
Λογοτεχνία
Ο γερο-Λέμας
Το εγχείρημα της χειραφέτησης του πνεύματος στον αιώνα του Διαφωτισμού
Περί εκδοτών, δημιουργικής γραφής και άλλων βασανιστικών λέξεων
«Να είχεν ο έρωτας σαΐτες...»
ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ
Συνταγές επιβίωσης σε μεξικανικούς καιρούς
Άλλες ειδήσεις
Θέατρο «Εκάτη»
Φραντζέσκα ντα Ρίμινι
ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ