Έντυπη Έκδοση

«Γέρασα και ακόμα με φοβούνται»

«Από ανάγκη ασχολήθηκα με την αναπνοή και τη φωνή. Επειδή όσα μάθαινα, ακόμα και στη Γερμανία, ήταν λάθος. Εφτά χρόνια τραγούδησα σε μεγάλες όπερες, όπως το Μπαϊρόιτ, και μετά τα παράτησα.

Και άρχισα να ψάχνω. Ο γιος μου ήταν γιατρός. Πήγα μαζί του στην Ανατομία. Δυόμισι χρόνια έβλεπα πτώματα. Κατάλαβα το μεγάλο λάθος. Και άρχισα να ψάχνω τη λειτουργία της ανθρώπινης αναπνοής. Κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η αναπνοή είναι σκέψη και η σκέψη αναπνοή».

Η Μίρκα Γεμεντζάκη, η σπουδαία δασκάλα του ελληνικού θεάτρου που έχει κατοχυρώσει στις Βρυξέλλες τη μέθοδό της για την αναπνοή και την εκφορά του λόγου -την έχει επεξεργαστεί και σε παραστάσεις του Στάιν και του Γουίλσον-, ετοιμάζει τριπλό ερωτικό Παπαδιαμάντη, υπό τον τίτλο «Θαλασσινοί Ερωτες». Η πρεμιέρα στο «Φούρνο» θα δοθεί στις 9 Μαρτίου.

Γλιτώνουν χειρουργείο

«Για μένα είναι ο πιο ερωτικός μυθιστοριογράφος των τελευταίων 100 χρόνων» εξηγεί ξυπόλητη, πίνοντας γαλλικό καφέ με βανίλια στο εργαστήρι της στα Σεπόλια. Εκεί απ' όπου έχουν περάσει οι περισσότεροι πρωταγωνιστές μας, προκειμένου «να βρουν τη φωνή τους».

«Ερχονται με στραμπουληγμένες φωνητικές χορδές. Ετοιμοι για χειρουργείο. Με τέσσερις συναντήσεις μαζί μου δεν έχουν τίποτα» υπερηφανεύεται. «Εδώ κάναμε τον "Υμνο στη Δήμητρα" στην Ελευσίνα σε 149 μέτρα πλάτος και 50 μέτρα βάθος και τέσσερα κοριτσάκια τα βγάλαν πέρα με αρχαίες κραυγές!»

Από τον «ωκεανό» των ερωτικών κειμένων του Σκιαθίτη επέλεξε, όπως λέει, τα «πιο δυνατά». Τα «Ερωτας στα χιόνια», «Ονειρο στο κύμα» και «Ερως-Ηρως». Εσκυψε πάνω από τις ερωτικές ιστορίες γιατί σ' αυτές «ο κοσμοκαλόγερος πάει... περίπατο. Ο Παπαδιαμάντης είναι πραγματικά ερωτευμένος με τη φύση και τον άνθρωπο. Εγώ είμαι δασκάλα. Από τη διδασκαλία προκύπτει η σκηνοθεσία, δεν με ενδιαφέρει η άποψη. Μ' ενδιαφέρει να ξαναδούμε γιατί ονομάστηκε ένας άνθρωπος "κοσμοκαλόγερος". Τον καταδικάζουν ότι ήταν ανέραστος; Διαβάζεις όμως τα ερωτικά του και πέφτεις κάτω ξερός!»

Τρεις μαθήτριές της θα υποδυθούν τους αντρικούς ήρωες των ιστοριών: το γέροντα, το βοσκό και το ναύτη. Η Μαρία Καστάνη, η Ελένη Μακρή και η Νάνα Παπαδάκη, αντίστοιχα. Και με τις τρεις δούλεψε βασισμένη στη μέθοδό της. Είναι η «προθέρμανση» για τον «Αμλετ» που θα ανεβάσει μόνο με γυναίκες. «Η μέθοδός μου δεν βοηθάει αποκλειστικά τον ηθοποιό. Βοηθά τους πάντες. Αφορά το πώς αναπνέω και πώς θα σταθώ» εξηγεί η Μίρκα Γεμεντζάκη. Αναπνοή και στάση σώματος συνδέονται; «Απόλυτα» τονίζει. «Η αναπνοή είναι τα πάντα. Μ' αυτή γεννιέσαι, μ' αυτή ξεψυχάς. Αλλά οι ηθοποιοί μας αναπνέουν χάλια».

Στον Παπαδιαμάντη δούλεψε μία μία τις ιστορίες. «Δουλεύω πάρα πολύ τη γλώσσα. Αυτά τα νι, που κάνει, είναι μοναδικά. Πρέπει να καταλάβουμε ότι ο Παπαδιαμάντης είναι ψάλτης, από την αρχή ώς το τέλος. Δουλέψαμε πολύ τα κείμενα. Μετά βρήκαμε τις κινήσεις. Δεν θέλω οι ηθοποιοί να παίζουν ρόλους. Σιχαίνομαι τους ρόλους» δηλώνει. «Αλλωστε ούτε ο Στάιν τούς πίστεψε στα χρόνια τα καλά ούτε ο Ουίλσον. Οι ρόλοι αφηγούνται, γιατί ταύτιση δεν θα γίνει ποτέ. Δεν θα πάω να σκοτώσω τα παιδιά μου για να δω πώς είναι να είσαι η Μήδεια. Αυτό είναι το μεγάλο λάθος που συντελείται στην Ελλάδα».

Η γλώσσα, το παν

«Για να πιάσεις ένα υλικό σαν τον Παπαδιαμάντη πρέπει να ξέρεις τα μυστικά της αφήγησης. Και για μένα αφήγηση σημαίνει ότι πηγαίνεις και βλέπεις ένα έργο και είναι καλοειπωμένο. Οχι Ροντήρης. Ολο το σώμα πρέπει να μιλάει, τα ηχεία, το στήθος. Το κάθε κοκαλάκι έχει άλλο ήχο. Ολα αυτά τα μεταχειρίζομαι. Ο άνθρωπος είναι μουσικό όργανο».

«Η γλώσσα είναι το παν στο θέατρο» επιμένει. «Από τη γλώσσα βγαίνουν και οι κινήσεις. Δεν χρειάζεται άποψη ένας Αισχύλος. Ούτε ένας Παπαδιαμάντης. Χρειάζεται να τον ξεκλειδώσεις». Διότι αυτό που συναντά συστηματικά στις παραστάσεις της Επιδαύρου το θεωρεί «ξενομανία, έπαρση των σκηνοθετών και μη κατανόηση του κειμένου».

Μοιρολόγια, νανουρίσματα, ψαλμοί, πολίτικες μουσικές συνδέουν, μαζί με πρωτότυπες συνθέσεις της Μαριέττας Φαφούτη, τις τρεις ιστορίες. Καταλήγοντας στο «Εν όνειρον, το ίδιο το όνειρόν μου». «Είμαι Πολίτισσα. Είναι γερή η ρίζα. Διδάσκω τα πολίτικα τραγούδια. Μερικά τα "χώνω" και μέσα στον Παπαδιαμάντη», αποκαλύπτει.

Η όψη της παράστασης στο «Φούρνο» θα είναι, όπως σε όλες τις δουλειές της Γεμεντζάκη, λιτή. «Δεν έχουμε σκηνικά, μόνο τάβλες. Δεν έχουμε λεφτά. Κάνουμε τον Παπαδιαμάντη έτσι. Ο,τι βρέξει ας κατεβάσει!» λέει αφοπλιστικά.

Ζηλεύουν οι έλληνες

Οταν 17 ετών έφευγε από την Ελλάδα για τη Γερμανία, στη βαλίτσα της έπαιρνε μαζί της και τον Παπαδιαμάντη. «Γιατί μύριζε. Ρίγανη, φασκόμηλο, θάλασσα» αναφέρει. Εκτοτε η σχέση της μαζί του είναι στην κυριολεξία σχέση ζωής. Ο πρώτος Παπαδιαμάντης που δούλεψε στο θέατρο ήταν η «Φόνισσα». Τεσσερισήμισι ώρες παράσταση. «Ολο το κείμενο, κάθε "και". Χάλασε ο κόσμος» θυμάται. Ακολούθησε το «Μοιρολόι της φώκιας» και κατόπιν η «Φεύγουσα κόρη». «Κι ακόμα με τρώει» εξομολογείται.

Καθηγήτρια με 5 διπλώματα και 3 ντοκτορά -«έχω ένα τεράστιο βιογραφικό που όλοι νομίζουν ότι είμαι 110»- καυχιέται- και «εδώ να μη μου δίνουν μία έδρα; Δεν είναι κράτος αυτό! Ζηλεύουν οι Ελληνες. Είμαστε ακόμη ραγιάδες. Είμαστε οπισθοδρομικοί. Ομως στην πτώχευση θα πω "ναι". Μια γερή κατρακύλα θα μας δώσει μια μπουνιά στον εγκέφαλο να ξυπνήσουμε. Εχουμε ελπίδες».

Η ίδια πάντως δεν ελπίζει για την πρόταση που υπέβαλε στο Φεστιβάλ της Επιδαύρου με τις «Βάκχες». «Δεν μου απάντησαν ποτέ» αποκαλύπτει. «Δεν με αφήνουν, βρε, εμένα. Με φοβούνται. Σας το λέω υπεύθυνα. Είμαι φόβος και τρόμος. Μια κοντόχοντρη κοπελίτσα, που τώρα γέρασε και ακόμα τη φοβούνται πολύ!» *

* Παραστάσεις στο «Φούρνο» (Μαυρομιχάλη 168, τηλ.: 210-6460748), κάθε Τετάρτη και Πέμπτη. Σκηνικά-Κοστούμια: Βαγγέλης Παπαδάκης. Στο πιάνο η Νάντια Παπανδρέου

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Σχετικά θέματα: Θέατρο
Παραμύθια που γυαλίζουν στο σκοτάδι
Χορογραφώντας το κενό
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Εικαστικός πόλεμος στους τοίχους της πόλης
Μπουρζουά διά χειρός Εϊμιν
Η πτώση του Τείχους και τα αναδυόμενα ταλέντα
Συνέντευξη: Ασγκάρ Φαραντί
Μας λογοκρίνουν ακόμα και οι θεατές
Θέατρο
Παραμύθια που γυαλίζουν στο σκοτάδι
Χορογραφώντας το κενό
«Γέρασα και ακόμα με φοβούνται»
Συνέντευξη: Σταύρος Πετσόπουλος
«Με ενοχλούν τα τύπου καλά βιβλία»
Ερευνα: Η κρίση στον μουσικό χώρο
Κι η νύχτα τρίζει, σε ξενιτεύει
Κομικςοδρόμιο
«The Cape»: μια νέα τηλεοπτική σειρά
Κολατσιό παρέα με τον Σούπερμαν