Έντυπη Έκδοση

Το έργο τέχνης και τα διαμάντια του

Η διαμαντοφορεμένη νεκροκεφαλή είναι ένα έργο με πολλές σημασίες, απαξιωτικές ίσως για το ζήτημα της αγοράς της τέχνης, τον ρόλο του καλλιτέχνη αλλά και τον ρόλο των media απέναντι στο έργο τέχνης. Μιλάμε βέβαια για τη διεθνή κοινότητα της τέχνης και τους εστεμμένους της - όχι το πόπολο, αυτό παντού παραμένει το ίδιο.

«Dzesi 2» El Anatsi (2006), αλουμίνιο και μπρούτζινο. Εξω από το Παλάτσο Φορτούνι (φωτογρ. από το βιβλίο) «Dzesi 2» El Anatsi (2006), αλουμίνιο και μπρούτζινο. Εξω από το Παλάτσο Φορτούνι (φωτογρ. από το βιβλίο) Αναφέρομαι σε δυο - τρεις επιμελητές που επιλέγουν για τα μουσεία και τις μεγάλες εκθέσεις, άλλους τόσους συλλέκτες που διαμορφώνουν το πεδίο της αγοράς και αντίστοιχους καλλιτέχνες που τα έργα τους αποτελούν τη φαντασίωση ενός μέγιστου πόθου.

Ο Ντάμιεν Χιρστ, δαιμονικός καλλιτέχνης, τοποθετεί τη δουλειά του σε ένα concept αιτιολογημένο. Και τα διαμάντια επίσης. Είναι τυχαίο, ωστόσο, ότι χάλασε ο κόσμος και αναρτήθηκε στο Διαδίκτυο αυτή η διαμαντοφόρος νεκροκεφαλή (120 εκατ. λίρες η τιμή της) και όχι οι άλλες, οι εξαιρετικά τραγικές, με τα μπηγμένα στο κόκαλο καρφιά και τις σύριγγες, που παρουσιάστηκαν στην ίδια έκθεση του Βρετανικού Μουσείου του 2008 με τον τίτλο Cornucopia (το κέρας της Αμάλθειας);

Η έκθεση παρουσιάζεται από τον Σταύρο Τσιγκόγλου (πρέπει να σας τον συστήσω;), καθηγητή Χειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, βαθιά σκεπτόμενο άτομο, γ.γ. της Ενωσης Ελλήνων Τεχνοκριτών, συγγραφέα δύο ακόμη βιβλίων («Η τέχνη στο τέλος του αιώνα», 2000 και «Η τέχνη στις αρχές του 21ου αιώνα», 2005) σε ένα από τα απολύτως ευκολοδιάβαστα κεφάλαια του βιβλίου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Καστανιώτης».

Μας στέλνει, λοιπόν, στην αίθουσα του Βρετανικού που ήταν παλιά βιβλιοθήκη και που διαθέτει βιτρίνες γεμάτες αντικείμενα που οι άνθρωποι συλλέγουν, μελετούν, ταξινομούν. Κεραμικά του 13ου αιώνα με τις ψυχές να πηγαινοέρχονται στην κόλαση ή τον παράδεισο, πετρώματα, εργαλεία, προϊστορικά κοσμήματα, όστρακα, απολιθώματα. Η ιδεώδης αίθουσα για τον θανατολάγνο Ντάμιεν Χιρστ που, όπως θυμάστε, ξεκίνησε με τα συρταράκια του φαρμακείου και τα θεραπευτικά τους δηλητήρια.

Το κρανίο, ιδεώδες θέμα του ως προς τις αναφορές στον θάνατο, στο πάσχον σώμα, στο ιερό και το βέβηλο, στην προκατάληψη. Ο ίδιος ο καλλιτέχνης δήλωσε ότι τον ενέπνευσε η αίθουσα, την οποία γέμισε με κρανία ποπ, κρανία με όργανα βασανισμού και το κρανίο, το οποίο έγινε αντικείμενο συζητήσεων και σχολίων αλλά και αστέρι τηλεοπτικό.

Εξάλλου, ο μεθοδικός Σταύρος Τσιγκόγλου μάς κάνει στην εισαγωγή του βιβλίου του μια καλή αναφορά σε επιλεκτικά συμβάντα της αγοράς της τέχνης, θυμίζοντάς μας ότι έως το 1960 στις δημοπρασίες δεν πουλιούνταν έργα ζώντων καλλιτεχνών, ενώ σήμερα δεν πουλιούνται έργα ηλικίας μικρότερης των δύο ετών από τη δημιουργία τους. Το 2005 ο τζίρος της αγοράς της τέχνης υπολογίστηκε σε 6 με 12 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2007 μόνο ο οίκος Christie's πούλησε 793 έργα τέχνης άνω του ενός εκατομμυρίου δολαρίων το καθένα. Οι πολυεκατομμυριούχοι από τη Ρωσία, την Κίνα, τη Μέση Ανατολή, την Ινδία αυξήθηκαν, ενώ στη φουάρ της Βασιλείας, πριν από δύο χρόνια, εμφανίστηκαν την παραμονή των εγκαινίων 100 ιδιωτικά τζετ.

Πάντως, ο αναγνώστης πληροφορείται ότι τουλάχιστον 20 καλλιτέχνες πουλάνε τα έργα τους πάνω από ένα εκατομμύριο δολάρια (παιδιά, μιλάμε πάντα για τους διεθνείς), ενώ κάποιοι, δηλαδή οι εξής τρεις, Τζεφ Κουνς (ο οποίος αγοράζει και συλλέγει παλιούς μετρ και στο σπίτι του διαθέτει έως και Ρενουάρ), Ντάμιεν Χιρστ (μέγας συλλέκτης του Μπέικον) και Τακάσι Μουρακάμι, έχουν πουλήσει έργα τους από 10 έως 20 εκατ. δολάρια.

Γράφει κάπου ο Σταύρος Τσιγκόγλου ότι οι καλλιτέχνες αυτοί έχουν βιοτεχνίες κατασκευής έργων με πολλά και διαφορετικά εργαστήρια και πάνω από 150 βοηθούς, ενώ ένας ολόκληρος κόσμος από Ρ.R., λογιστές, επιμελητές και μελετητές δουλεύουν γι' αυτούς. Ούτως ή άλλως, η φράση του Sol Le Wiit ότι ο καλλιτέχνης (στην εννοιολογική, βεβαίως, τέχνη) βάζει την ιδέα και οι άλλοι τη χειρωναξία καταχειροκροτήθηκε το 1970 όταν ελέχθη από πολλούς επιφανείς.

Φυσικά ο Τσιγκόγλου δεν καταπιάνεται μόνο με τους αστέρες της τέχνης αλλά με όλες τις σημαντικές εκθέσεις που έχουν γίνει στο εξωτερικό και μερικές που αφορούν την Ελλάδα ή προέρχονται από καλλιτέχνες Ελληνες που εκθέτουν στο εξωτερικό, όπως η περίπτωση του Νίκου Ναυρίδη με το έργο «Αναπνοές» στην Μπιενάλε Βενετίας το 2005.

Χρήσιμο βιβλίο για φίλους της τέχνης και κυρίως για τους νεότερους καλλιτέχνες που μπορεί να παθιαστούν να αντιστρέψουν ένα δυσανάλογο οικονομικό πεδίο με έργα ταπεινά συμμετοχής, όλα αυτά που ελπίζουμε να δούμε και να ζήσουμε στη μετά ΔΝΤ εποχή, που θέλω να πιστεύω ότι τουλάχιστον θα μας απαλλάξει από το μεγάλο θέαμα. *

Εδώ κι Εκεί

Ο,ΤΙ και αν κάνει ο Γρηγόρης Σεμετέκολο, είναι υπέροχος.

Η τελευταία του έκθεση στην γκαλερί της οδού Καπλανών, μια τρυφερή παρουσία ευαίσθητων, καλά σχεδιασμένων, περισσότερο ευτυχισμένων, αυτή τη φορά, έργων. Δεν έμεινε εικαστικός, μουσικός, ποιητής, φίλος που να μη δώσει το «παρών» έως αργά το βράδυ, ένα πάρτι στον πεζόδρομο της Καπλανών για όσο άντεχε ο Γρηγόρης να μας βλέπει. Μπράβο στη Νέλυ που το φρόντισε, μπράβο στην Τζούλια Δημακοπούλου, που έστησε την έκθεση και τον κατάλογο.

ΤΟ ΕΙΧΑΝ ανακοινώσει ή άρχισα να τρελαίνομαι; Οτι, δηλαδή, ο χώρος πλάι στο Γκάζι θα μείνει ελεύθερος ώστε να ενοποιηθεί με τον απέναντι αρχαιολογικό χώρο, χάριν του μεγάλου και ωραίου αρχαιολογικού περιπάτου;

ΟΛΟΚΛΗΡΟ μεγαθήριο χτίστηκε (το είδα με τα μάτια μου) για να γίνει πολιτιστικό-νυχτερινό κέντρο, όπου ήδη τραγουδά, μου είπαν, ο Πλούταρχος (ο νεότερος).

ΤΟ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ο υπουργος Πολιτισμού και ο δήμαρχος Αθηναίων;

ΜΗΠΩΣ η υπουργός Περιβάλλοντος;

ΣΙΓΑ μην απολογηθούν.

ΣΥΧΝΑΖΕΙ σε εκθέσεις; Μπα, μόνο όταν εκθέτουν εκδότες. Τότε, εγκαινιάζει επισήμως. Να σας βλέπουμε συχνότερα, κυρία Αννα Διαμαντοπούλου.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ καλές, των ανθρώπων της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης Περάματος, που έβαλαν 200 τόσους καλλιτέχνες να στήσουν τα έργα τους μέσα στους χώρους της δουλειάς τους. Εως τις 2 Μαΐου το πρόγραμμα, πλούσιο σε συναυλίες, θέατρο, συζητήσεις, εικαστικά παιχνίδια για τα παιδιά, με τη διοργάνωση της Κίνησης Εικαστικών Καλλιτεχνών.

ΑΥΤΕΣ είναι καλές πρωτοβουλίες. Οι άλλες με τα μπαράζ στις εισόδους των ξενοδοχείων δεν μας αρέσουν.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Εικαστικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Πρωτάρης μες στου Βοσπόρου τα στενά
Εικαστικά
Το έργο τέχνης και τα διαμάντια του
Συνέντευξη: Ζαν Ρενό
«Δεν με γοητεύουν τα κακά παιδιά»
Αλαν Σίλιτοου
«Οργισμένος» συγγραφέας ξεχασμένων ανθρώπων
Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης
30% κάτω ο προϋπολογισμός 35% πάνω οι επισκέπτες
Οι Κινέζοι θέλουν αρχαίους και ντετέκτιβ
Αρχαιολογία
«Στον Μαραθώνα η δημοκρατία νίκησε τη θεοκρατική απολυταρχία»
Τηλεόραση
Εκστρατεία ενίσχυσης της δημοσιογραφίας
Ιστορίες οικονομικής κρίσης
Οι «στιγμές» του Μαλέλη