Έντυπη Έκδοση

Παιδί της πιάτσας εκτοπίζει δημαγωγό πολιτικό

Την αυλαία των φετινών Επιδαυρίων ανοίγουν στις 2 και 3 Ιουλίου οι «Ιππείς» του Αριστοφάνη σε μετάφραση Κ.Χ. Μύρη και σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη. Σε τούτη τη συμπαραγωγή της Θεατρικής Διαδρομής και του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου πρωταγωνιστούν για πρώτη φορά μαζί δύο εκλεκτοί ηθοποιοί με πηγαία κωμική φλέβα. Ο Γιώργος Αρμένης ως Παφλαγόνας και ο Παύλος Χαϊκάλης, που κάνει την παρθενική του εμφάνιση στην Επίδαυρο, ως αλλαντοπώλης.

Πάλη Παύλου Χαϊκάλη-Γιώργου Αρμένη για τον εξουσιαστικό θώκο της αρχαίας Αθήνας Πάλη Παύλου Χαϊκάλη-Γιώργου Αρμένη για τον εξουσιαστικό θώκο της αρχαίας Αθήνας Στην κωμωδία αυτή (424 π.Χ.) ο Αριστοφάνης σατιρίζει τη φαυλότητα, την απάτη και την αναξιοκρατία της εξουσίας στην αρχαία Αθήνα, με βασικό ήρωα τον δημαγωγό Κλέωνα, που τον ονομάζει στο έργο Παφλαγόνα. Ο αλλαντοπώλης, ένας άνθρωπος... κατωτέρας υποστάθμης (το όνομά του Αγοράκριτος ακούγεται αργότερα) εμφανίζεται και διεκδικεί την εξουσία από τον κυρίαρχο αντίπαλό του σε διαγωνισμό ψευτιάς και πονηριάς. Ο Γιώργος Αρμένης με σαράντα χρόνια στο θέατρο και ο Παύλος Χαϊκάλης με τριάντα χρόνια μάς μιλούν για την παράσταση και τη συνεργασία τους.

Παύλος Χαϊκάλης: ο καπάτσος αλλαντοπώλης

«Από μόνοι τους απαξιώνονται οι πολιτικοί»

Τι παράσταση θα δούμε στην Επίδαυρο;

«Μια παράσταση κανονική, που σέβεται το κείμενο και τον θεατή, χωρίς μοντερνιές και "δήθεν" πράγματα. Υπάρχουν και λίγες αναφορές στο σήμερα. Το μεγάλο μυστικό είναι η απλότητα την οποία προσπαθήσαμε να πετύχουμε».

Ο αριστοφανικός φακός πού εστιάζει;

«Οι "Ιππείς" είναι έργο καθαρά πολιτικό, που καυτηριάζει την εξουσία και τις καταχρήσεις στο πρόσωπο του Κλέωνα, μεγάλου δημαγωγού της Αθήνας. Ο Αριστοφάνης τα "χώνει" και στον δήμο λέγοντάς του ότι κι αυτός έχει μερίδιο ευθύνης για όλη την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει. Είναι ένα γέρος τρισάθλιος, εξασθενημένος πάνω σ' ένα κρεβάτι, που τον πηδάνε κανονικά και με τον νόμο όλοι οι εξουσιαστές».

Κι ο αλλαντοπώλης τον οποίο υποδύεστε;

«Είναι αγράμματος, άσχετος με την πολιτική. Παιδί της πιάτσας, στα πεζοδρόμια έχει πάρει τα πτυχία του. Συνειδητοποιώντας την κατάσταση κάνει διάφορες "κόντρες" με τον Παφλαγόνα. Θα τον κερδίσει και θ' ανέλθει στην εξουσία παίρνοντας τον δήμο με το μέρος του αν και αποδεικνύεται χειρότερος».

Αν γινόταν σήμερα διαγωνισμός ψευτιάς, δημαγωγίας κι απατεωνιάς ποιοι θα ήταν οι καλύτεροι διεκδικητές;

«Οι τριακόσιοι της Βουλής πάνε απευθείας μονοκούκι για τον διαγωνισμό αυτό. Γνωρίζουν καλά από ψεύδη, συκοφαντίες, καταχρήσεις, σκάνδαλα. Δεν είναι τυχαίο ότι το 84% του κόσμου στα τελευταία γκάλοπ δείχνει μια απαξίωση. Λένε ότι είναι κακό να απαξιώνουμε τους πολιτικούς. Από μόνοι τους απαξιώνονται, θα 'πρεπε να το καταλάβουν. Επειδή ασκούν εξουσία νομίζουν ότι ελέγχουν τις καταστάσεις. Ο λαός θα 'πρεπε ν'αντιδράσει πιο δυναμικά, να τους χαλάσει σχέδια και προσχέδια».

Τη... σαλαμοποίηση που ζούμε σήμερα στη μηχανή του κιμά των Ευρωπαίων συμμάχων και του ΔΝΤ πώς τη βλέπετε;

«Ξεκίνησε από ανθρώπους που δεν αγαπάνε αυτόν τον τόπο. Αυτοί που ανέβηκαν στην εξουσία δεν έκαναν πράγματα για το κοινωνικό σύνολο. Ηταν δέσμιοι συμφερόντων, ξένων κι εσωτερικών. Με τέτοιες οικονομικές διαπραγματεύσεις δεν μπορείς να 'χεις εθνική κυριαρχία, το παραδέχτηκε ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Το ΔΝΤ δεν κοιτάει πρόσωπα, κοιτάει νούμερα: κόψτε συντάξεις, κόψτε το ένα, κόψτε το άλλο. Δεν έχουμε την υποδομή ως λαός ν' αντέξουμε τις εξωτερικές πιέσεις για υποβάθμιση της ζωής μας. Οι ξένοι έχουν μάθει σ' έναν τρόπο σκέψης κι έναν τρόπο ζωής. Κάθε λαός έχει την ιδιοσυγκρασία του σύμφωνα με τον περιβάλλοντα χώρο όπου ζει. Αλλιώς αντιδρούν οι Νορβηγοί, οι Σουηδοί, αλλιώς οι Ελληνες, οι Ιταλοί που είναι Μεσόγειοι. Δεν μπορείς να βάλεις έναν Ελληνα να κοιμηθεί στις δέκα το βράδυ γιατί οι συνθήκες οι καιρικές τον επηρεάζουν. Θα κάτσει να δει τα αστέρια το βράδυ στη βεράντα του. Η ιδιοσυγκρασία παίζει καταλυτικό ρόλο. Επίσης δεν φταίμε εμείς αν κάποιοι διαχειρίστηκαν λάθος τα πράγματα. Οι Ελληνες δουλεύουν αρκετά, μην ακούτε τι λένε. Υπάρχει και μια μερίδα που δεν δουλεύει, ξεγελάει. Το κράτος οφείλει να δημιουργήσει μηχανισμούς για να προλαβαίνει τέτοιες καταστάσεις».

Παίζονται και ξαναπαίζονται τα κλασικά έργα και οι άνθρωποι αντί να φρονηματίζονται έλκονται από το κακό.

«Θα 'πρεπε ο άνθρωπος ν'αναζητεί το υψηλό. Αυτό σημαίνει το όνομά του: άνω θρώσκω. Φαίνεται πως τον παρασέρνει ο κόσμος της ύλης και του συμφέροντος. Στην Ελλάδα το 10% είναι σκεπτόμενο. Αυτό ψάχνεται, προσπαθεί, παλεύει για ένα καλύτερο μέλλον. Το υπόλοιπο σέρνεται, είναι μια μάζα παρασυρόμενη χωρίς στόχο κι όραμα, που αναζητεί πελατειακές σχέσεις με κάθε κυβέρνηση για να βολευτεί κάπου. Κάτι που γίνεται μπούμερανγκ. Αυτή η αντίληψη δεν έχει μέλλον, είναι παλαιάς κοπής. Ο πολίτης πρέπει να κόψει τον ομφάλιο λώρο με την εξουσία και να παρατηρεί, να ελέγχει τα πράγματα».

Πρώτη φορά στην Επίδαυρο ύστερα από τριάντα χρόνια θεατρικής παρουσίας. Αργήσατε. Γιατί;

«Καλύτερα να αργείς και να πηγαίνεις με κάτι ουσιαστικό. Δεν μου έγινε μια πρόταση παλαιότερα. Δεν είχα επιλογές, απ' αυτή τη δουλειά ζω. Προσπαθώ να επιβιώνω κάνοντάς τη όσο το δυνατόν καλύτερα. Το θέατρο έχει χάσει την αίγλη και τη δυναμική που είχε παλιά. Εχουμε ισοπεδωθεί, έχουν γίνει όλοι πρωταγωνιστές, δεν υπάρχει αξιοκρατία, ισχύει: ο γνωστός του γνωστού. Πρέπει να ξαναγυρίσουμε στους παλιούς καιρούς, όπου το θέατρο ήταν η συνεύρεση των ικανών και ικανότερων. Να μην είναι δέσμιο τηλεοπτικών ονομάτων, αλλά να λειτουργεί με τη δύναμη του ηθοποιού, της καλής παράστασης».

Με τον Αρμένη πρώτη φορά συνεργάζεστε στο θέατρο. Τι εκτιμάτε σ' αυτόν;

«Κουβαλάει μια ιστορία ολόκληρη από το Θέατρο Τέχνης. Εχει μια ξεχωριστή ποιότητα στο παίξιμό του. Είναι ένας λαϊκός άνθρωπος με ικανότητες και γνώση, που αγαπάει αυτό που κάνει. Στους ανθρώπους που κουβαλάνε αυτή τη γνώση, την εμπειρία, το χιούμορ και τη δυναμική στέκεσαι με σεβασμό. Για μένα δεν είναι μόνο συνάδελφος στη σκηνή, είναι κι ένας δάσκαλος». *

info Σκηνικά-κοστούμια: Γιάννης Μετζικώφ, Μουσική: Αντιγόνη Τσολάκη. Χορογραφία: Χρήστος Παπαδόπουλος. Παίζουν επίσης οι Σαμψών Φύτρος (Α' δούλος), Θύμιος Κούκιος (Β' δούλος), Γιάννης Κοτσαρίνης (Δήμος). Τον Χορό αποτελούν οι Κωνσταντίνος Αρμένης, Θωμάς Γκαγκάς, Φοίβος Δουδωνής, Μανώλης Θεοδωράκης, Ιωσήφ Ιωσηφίδης, Χρήστος Καρνάκης, Ορέστης Καρύδας, Δημήτρης Μόσχος, Σάββας Μπαλτζής, Κωνσταντίνος Μυλώνης, Δημήτρης Παπαδάτος, Πρόδρομος Τοσουνίδης, Αλμπέρτο Φάις.

Τις πρώτες τους παραστάσεις στην Αθήνα θα κάνουν οι «Ιππείς» τον Ιούλιο: Χαλάνδρι-Ρεματιά (9 και 10), Ηλιούπολη (12), Πειραιάς (14), Παπάγου (15). Τα εισιτήρια της καλοκαιρινής περιοδείας τους είναι 20 ευρώ και 15 ευρώ τα φοιτητικά.

Γιώργος Αρμένης: ο λαοπλάνος στρατηγός

«Η καρέκλα της εξουσίας θα 'πρεπε να 'χει καρφιά»

Εχετε ξαναπαίξει στους «Ιππείς» το '79 και το '84 στην Επίδαυρο με το Θέατρο Τέχνης ερμηνεύοντας τον αλλαντοπώλη.

Τώρα ερμηνεύετε τον Παφλαγόνα. Πόσο διαφέρουν ως χαρακτήρες;

«Είναι η μέρα με τη νύχτα. Ο Παφλαγόνας είναι στρατηγός, έχει πάρει την εξουσία, είναι εξουσιαστής. Ο αλλαντοπώλης είναι άνθρωπος της αγοράς, καπάτσος, με αγοραίο λόγο. Αντιγράφει το λεκτικό ιδίωμα του Παφλαγόνα, τον πολεμάει με τα ίδια του τα όπλα και τον νικάει στο τέλος».

Πού εστιάζουν περισσότερο τα αριστοφανικά «βέλη»;

«Στην εξουσία, που είναι ό,τι πιο διεφθαρμένο μπορεί να υπάρξει πάνω στη Γη. Από τη στιγμή που γίνεσαι εξουσιαστής παύεις να είσαι άνθρωπος».

Το ότι το κακό διαδέχεται το χειρότερο, κρύβει μια απελπισία, μια ηττοπάθεια;

«Ο Αριστοφάνης είναι σαν να λέει "προσέξτε να μην ξαναφέρετε στην εξουσία έναν φαύλο και κυνικό σαν τον Παφλαγόνα, μην κάνετε το ίδιο λάθος"».

Ο αλλαντοπώλης, δηλαδή, τι είναι;

«Πιο τσαχπίνης, πιο πονηρός. Το πώς θα εξελιχθεί είναι μια άλλη ιστορία. Φαίνεται, η καρέκλα έχει την... αρρώστια. Θα 'πρεπε να είναι με καρφιά. Αλλά και με καρφιά να ήταν, θα γίνονταν φακίρηδες και θα κάθονταν πάνω οι εξουσιαστές. Ολοι οι επαναστάτες έχουν γίνει οι χειρότεροι δικτατορίσκοι».

Σ' αυτή την κωμωδία ο Αριστοφάνης φαίνεται να καταλογίζει ευθύνες και στον δήμο.

«Ναι. Τεράστιες ευθύνες έχει ο λαός και τότε και σήμερα. Διότι ο λαός καθορίζει ποιος θα καθίσει πάνω στην καρέκλα και θα γίνει εξουσιαστής του. Ανάλογα με τον εξουσιαστή που επιλέγεις, δέχεσαι και τα απόνερά του όλα».

Πώς βλέπετε την κατάσταση σήμερα; Εχουμε φτάσει στον πάτο ή υπάρχει ακόμη πιο κάτω;

«Πάντως είμαστε σ' έναν καλό πάτο. Τώρα, αν σκάψουμε και βρούμε κι άλλον, αλί, αλί και τρισαλί που λέμε στο έργο».

Οι προβλέψεις σας για το εγγύς μέλλον;

«Ταλαντεύομαι αν πρέπει να συνταχθούμε πίσω απ' ένα πρόσωπο που εμένα μου είναι συμπαθές. Ο Γιώργος Παπανδρέου μού βγάζει μια συμπάθεια. Μοιάζει με Δον Κιχώτη, που προσπαθεί με παλιούς και καινούργιους. Βλέπω μια παιδική χαρά περίεργη μέσα στην κυβέρνηση, βλέπω και παλαιοκομματικούς, αλλά εκείνος προσπαθεί και τρέχει συνέχεια. Ασπρισαν τα μαλλιά του σε πέντε μήνες. Ισως κάτι καταφέρουμε αν ταχθούμε πίσω απ' αυτόν τον άνθρωπο, φτάνει να πιστέψουμε στις δυνάμεις μας. Βεβαίως η εξουσία πια είναι ελεγχόμενη. Πάντα ήταν, αλλά τώρα παραείναι γιατί υπάρχουν η τρόικα, το ΔΝΤ, η Ευρώπη, σκληρά καρύδια. Δεν το κάνουν επειδή μας αγαπάνε, το κάνουν για να πάρουν πίσω τα λεφτά τους, τα δανεικά τους. Εκτός κι αν έχει τα κότσια και πει: "Στοπ, κύριοι, δεν πληρώνουμε, χρεοκοπήσαμε, φύγετε. Ελάτε να κάνουμε έναν καινούργιο διακανονισμό". Να πάμε πιο κάτω από τον πάτο, δηλαδή. Είμαι λίγο ρομαντικός, έχω μια εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του Γιώργου».

Με τον Χαϊκάλη συνεργάζεστε πρώτη φορά στο θέατρο.

«Είναι ένας ηθοποιός με πείρα, έχει παίξει τόσα πράγματα, έχει πάρει βραβεία, είναι ένας άξιος κωμικός. Στην Επίδαυρο πάει με το σπαθί του. Εδώ πάνε παιδάκια που χθες ήταν στην τηλεόραση και την άλλη μέρα σκάνε μύτη στην Επίδαυρο. Είναι ένας σπουδαίος κωμικός, που το χιούμορ το έχει μέσα του. Εχει το γκελ να φτάνει στο κοινό, κάτι που είναι σημαντικό για έναν κωμικό και αριστοφανικό ηθοποιό. Νομίζω πως από δω και μπρος αν ο ίδιος το θελήσει θα φτιάξει όλο το αριστοφανικό σετ των έντεκα κωμωδιών του. Είναι στο χέρι του».

Παίζει κι ο γιος σας ο Κωνσταντίνος, συμμετέχοντας στον Χορό.

«Δεν θέλω να μπερδεύομαι. Οσο πιο μακριά κάθεσαι σ' αυτές τις περιπτώσεις από το παιδί τόσο καλύτερο τού κάνεις. Τον παρακολουθώ από μακριά, δεν του κάνω παρατηρήσεις, του λέω ελάχιστα. Εχει τον σκηνοθέτη του, τον χορογράφο του, να τα βγάλει πέρα μόνος του. Θέλει να γίνει ηθοποιός, τελειώνει το Πάντειο Πανεπιστήμιο τώρα. Ελπίζω να τα καταφέρει και να είναι ευτυχισμένος. Θέλω να τον αφήσω να κάνει αυτό που θέλει, να μη με βλαστημάει όταν θα λείπω». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αρχιτεκτονική
Γεννηθήκαμε μέσα σε ερείπια και ερείπια αντικρίζουμε
Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Πάτμου
Σινεμά στο νησί της Αποκάλυψης
Κριτική θεάτρου
Ενας μάγος στο κέντρο της σκηνής
Κασσάνδρες του κόσμου τούτου
Μουσική παράσταση
Με το ρυθμό της αγωνίας και της αμηχανίας
Συνέντευξη: Βασίλης Παπαβασιλείου
Ιδιωτικώς προκόβαμε και συλλογικώς καταρρέαμε
Συνέντευξη: Γ. Αρμένης και Π. Χαϊκάλης
Παιδί της πιάτσας εκτοπίζει δημαγωγό πολιτικό
Συνέντευξη: Κωστής Βελώνης
Η Αριστερά πρόσφερε ονειρώξεις ελευθερίας
Συνέντευξη: Νταϊάνα Κραλ
Τα καλύτερα τραγούδια γράφτηκαν στο κραχ