Έντυπη Έκδοση

Παγωμένο νουάρ

Με τους Αγγλους και τους Αμερικανούς να έχουν γράψει ιστορία στο αστυνομικό μυθιστόρημα, με τους Γάλλους (Σιμενόν και επίγονοι) να τους ακολουθούν κατά πόδας, με τους Ιταλούς να έχουν μπει βαθιά μέσα στο παιχνίδι και τουλάχιστον με έναν πασίγνωστο στην Ευρώπη Ελληνα (Πέτρος Μάρκαρης), οι Σουηδοί κάνουν τελικά την έκπληξη.

Οχι απλώς γιατί πουλάνε εκατομμύρια αντίτυπα ανά τον κόσμο, αλλά για την απίστευτη βία που χαρακτηρίζει συχνά τα βιβλία τους.

Θα έλεγε κανείς ότι σε μια από τις πλέον ανεπτυγμένες κοινωνίες της Ευρώπης, σε μια χώρα που δεν έζησε τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, χώρα με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, πράσινη λόγω κρατικής φροντίδας και συνείδησης των κατοίκων, εκεί όπου επί χρόνια βασίλεψε η σοσιαλδημοκρατία, η εικόνα που θα πρόβαλλαν τα αστυνομικά μυθιστορήματα θα ήταν πιο ήπια. Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, όπως αποδεικνύεται και από την πρόσφατη φουρνιά, που κυκλοφορεί στην Ελλάδα.

Τέσσερα βιβλία, η «Θυρίδα» των Αντερς Ρούσλαντ και Μπούριε Χέλστρεμ (μετάφραση Ξενοφών Παγκαλιάς, εκδόσεις Οξύ και Opus Magnum), τα «Ματωμένα ίχνη» του Χένινγκ Μάνκελ (μετάφραση Βασιλική Κνήτου, εκδόσεις Ψυχογιός), η «Παγωμένη πριγκίπισσα» της Καμίλα Λέκμπεργ (μετάφραση Γρηγόρης Κονδύλης, εκδόσεις Μεταίχμιο) και ο «Υπνωτιστής» του Λαρς Κέπλερ (μετάφραση Γιώργος Μαθόπουλος, Εκδόσεις Πατάκη), συνηγορούν για του λόγου το αληθές.

Θέμα της «Θυρίδας» είναι το trafficking, το δουλεμπόριο γυναικών εν ολίγοις. Η συγγραφική δυάδα, όπως σαφέστατα διευκρινίζει στο επίμετρο του μυθιστορήματος, ξεκινάει πάντα από το ρεπορτάζ, άλλωστε ο Ρούσλαντ είναι επιτυχημένος δημοσιογράφος. Η βασική πληροφορία είναι πως περί τις 1.000 νέες γυναίκες περνούν το χρόνο από τη Σουηδία, κάθε χρόνο και πιο νέες. Πριν τις βγάλουν στην «αγορά» οι σωματέμποροι, θα τις βιάσουν, θα τις εξευτελίσουν, θα τις απειλήσουν με το πιστόλι στον κρόταφο, θα κάνουν τη θέλησή τους κομμάτια. Κι ύστερα η καθεμιά από αυτές θα αποτελέσει το κεφάλαιο σ' ένα βιβλίο εσόδων εξόδων, από το οποίο μέρισμα θα παίρνουν όλοι οι ενεχόμενοι. Κατά διαστήματα δε κάποιος από το κύκλωμα θα «δοκιμάζει» τα θύματα, για να τσεκάρει κατά πόσο είναι αποδοτικά στον ρόλο τους.

Στη «Θυρίδα» η Λυδία και η Αλένα ζουν κλειδωμένες σ' ένα διαμέρισμα στη Στοκχόλμη βιώνοντας την κόλαση. Θα κάνουν την επανάστασή τους λίγο-πολύ με επιτυχία, για να αποδειχτεί τελικά πως κανείς δεν είναι υπεράνω υποψίας όταν οι «κότες» δεν γεννούν απλώς χρυσά αλλά αβγά από πλατίνα.

Στα «Ματωμένα ίχνη» ο Μάνκελ εγκαταλείπει τον διάσημο πια ήρωά του, τον αστυνόμο Βαλάντερ και τοποθετεί στη θέση του μια αρχαιολόγο, τη Λουίζ Καντόρ. Ο αναγνώστης θα τη συναντήσει αρχικά στην Ελλάδα ως υπεύθυνη μιας ανασκαφής στην Αργολίδα. Με την επιστροφή της στη Σουηδία και με την ανακάλυψη του πτώματος του γιου της, η Καντόρ θα οδηγηθεί στην Αφρική και σύντομα θα αρχίσει να αντιλαμβάνεται πως η μάστιγα του αιώνα, το AIDS, κρύβει πίσω του μια βιομηχανία ικανή να παραγάγει πλούτο αλλά και θάνατο. Ο Μάνκελ αφήνει τον αναγνώστη σταδιακά να καταλάβει πως μπορεί να είναι αποτρόπαια τα πειράματα πάνω σε ζωντανούς χιμπαντζήδες αλλά πλέον αποτρόπαια είναι εκείνα που γίνονται σε ανθρώπινα όντα. Η ζωή των κατοίκων, σε μια ήπειρο που μαστίζεται από το AIDS, δεν κοστίζει τίποτα και οι αιώνιοι λευκοί αφέντες είναι ικανοί και πρόθυμοι να πληρώσουν λίγα δολάρια για να την απαλλοτριώσουν.

Ενας φόνος σ' ένα γραφικό ψαροχώρι αποτελεί είδηση αλλά και γίνεται αφορμή για να βγουν στην επιφάνεια κάποια μυστικά που κρύβονταν επί δεκαετίες. Η Λέμπεργ γράφει ένα «γυναικείο» αστυνομικό μυθιστόρημα, στο οποίο όμως περισσεύει η βία, είτε πρόκειται για μια δολοφονία, είτε για τη βία στην οικογένεια, είτε για τους κατ' εξακολούθηση βιασμούς δυο ανηλίκων παιδιών. Πρωταγωνίστρια στην «Παγωμένη πριγκίπισσα» η Ερίκα Φαλκ, συγγραφέας βιογραφιών που επιστρέφει στη Φιελμπάκα μετά τον θάνατο των γονιών της για να βρει ανάστατη την κοινότητα μετά το φόνο της παιδική της φίλης, Αλεξ. Η γραμμή του αίματος μέσα στα χρόνια θα συνδέσει τους αριστοκράτες της περιοχής με τον «λαουτζίκο» και ένας έρωτας θα απαλύνει κάπως την αίσθηση της φρίκης.

Ο υπνωτισμός, όταν εξασκείται από ειδικευμένους γιατρούς με στόχο την έρευνα στο ασυνείδητο ατόμων που πάσχουν από ψυχολογική αστάθεια, μπορεί να είναι και παραδεκτός. Αλλωστε κατά τον Φόκνερ «το παρελθόν δεν είναι παρελθόν» με την έννοια πως ό,τι πράξαμε κάποτε, εξακολουθεί να μας στοιχειώνει, καθορίζοντας τις πράξεις μας. Στον «Υπνωτιστή» ο γιατρός Ερικ Μαρία Μπαρκ καλείται επειγόντως ένα βράδυ στο νοσοκομείο όπου εργάζεται από τον επιθεωρητή Γιούνα Λίνα και του ζητά να υπνωτίσει ένα αγόρι, που επέζησε αν και βαριά τραυματισμένο από τη σφαγή της οικογένειάς του.

Ο Μπαρκ, αν και εξασκούσε κάποτε τον υπνωτισμό, αρχικά αρνείται, ώσπου στο τέλος αναγκάζεται να κάνει αποδεκτό το αίτημα του επιθεωρητή, όταν ο Λίνα του λέει πως η αδελφή του μικρού έχει επίσης γλιτώσει, αφού δεν ήταν στο σπίτι την ώρα των φόνων και πως πιθανότατα ο δολοφόνος βρίσκεται ήδη στα ίχνη της. Η έκπληξη τόσο για τον γιατρό όσο και για τον αστυνομικό θα είναι πως μέσω της ύπνωσης θα αποδειχτεί ότι ήταν το παιδί αυτό που κατακρεούργησε όλη του την οικογένεια. Θα μπορούσε να πει κανείς πως με τον ένοχο πληγωμένο στο κρεβάτι ενός νοσοκομείου η υπόθεση έχει κλείσει. Ομως αριστοτεχνικά ο Κέπλερ, αναπτύσσοντας τους χαρακτήρες και την πλοκή, ενώνει το παρόν με το παρελθόν, αποδίδοντας τελικά ένα θρίλερ, όπου η αγωνία πρυτανεύει αλλά και όπου περισσεύει η ανθρωπιά.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Λογοτεχνία
Στο καταφύγιο της λογοτεχνίας
Η φιλοσοφία στο διάστημα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Θεατρικό ψηφιδωτό
Ο Αγαμέμνονας στον Β' Παγκόσμιο
Ταξίδι στο μύθο
Μουσική
Δαμάζοντας τα κύματα της ροκ
Συνέντευξη:Νικ Κέιβ
«Τα τραγούδια είναι η σκοτεινή πλευρά μου»
Χορός
Φορσάιθ στο Φεστιβάλ Αθηνών
Κινηματογράφος
Μια σύγχρονη πριγκίπισσα
Αφιέρωμα "Αγανακτισμένοι"
Η πλατεία ήταν γεμάτη
Μια ιστορική τριλογία
Φωτογραφία
Ο φωτογράφος του αντικατοπτρισμού
Εικαστικά
Εκατό έργα του Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα στην Ανδρο
Λογοτεχνία
Στο καταφύγιο της λογοτεχνίας
Η φιλοσοφία στο διάστημα
Παγωμένο νουάρ
Υπουργείο Πολιτισμού
Ο νόμος για το σινεμά ακόμα στην ομίχλη
Διαδίκτυο
Διανοούμενοι στο You Tube
Άλλες ειδήσεις
Αγάπη ενάντια στο νόμο