Έντυπη Έκδοση

Love, drugs and rock and roll

Ο Ρίτσι Χέιβενς σήμανε την αρχή του φεστιβάλ και ο Τζίμι Χέντριξ το τέλος του. Τι έγινε, όμως, στο ενδιάμεσο;

Με τον Ρίτσαρντ Νίξον στην προεδρία της Αμερικής, τον πόλεμο του Βιετνάμ στην κορύφωσή του, τις αντιπολεμικές διαδηλώσεις σε όλο τον κόσμο να παίρνουν τη μορφή κύματος και τον Νιλ Αρμστρονγκ να περπατάει στο φεγγάρι, αυξάνοντας έτσι ακόμα περισσότερο την ψυχροπολεμική ένταση με τη Σοβιετική Ενωση, μόνο ένα μουσικό φεστιβάλ θα μπορούσε να γίνει: αυτό του Γούντστοκ.

Πέρασε, άλλωστε, στην ιστορία ως το «το φεστιβάλ που άλλαξε τον κόσμο». Αλλά ακόμα κι αν αυτό δεν αντικατοπτρίζει την πλήρη αλήθεια, ήταν σίγουρα το φεστιβάλ που σημαδοτούσε το τέλος μιας εποχής, εκείνης των χίπις και της ελευθεριότητας των σίξτις.

Ισως γι' αυτό πολλοί ύψωσαν παντιέρα αντίδρασης, προειδοποιώντας ήδη για εμπορευματοποίηση. Και όμως, το Γούντστοκ ήταν ένα τριήμερο φτιαγμένο από τα συσταστικά της χίπικης φιλοσοφίας. Είχε αλκοόλ, ναρκωτικά κι ελεύθερο σεξ. Είχε ελευθερία, αγάπη, λάσπη, ελπίδες και ατελείωτες ουρές. Μέχρι και δύο μωρά γεννήθηκαν στο χώρο. Ηταν το φεστιβάλ που κατόρθωσε να συμπυκνώσει όλη τη μαγεία της δεκαετίας του 1960 αν και στην ουσία αποτέλεσε το μεταίχμιο δύο διαφορετικών εποχών.

* Το αστείο είναι ότι το φεστιβάλ δεν έλαβε χώρα στο Γούντστοκ, αλλά 69 χιλιόμετρα μακριά, στην περιοχή του Μπέθελ. Ο εμπνευστής και διοργανωτής του, Μάικλ Λανγκ, επιθυμούσε αρχικά να διοργανώσει ένα φολκ φεστιβάλ στο Γουόλκιλ. Μια τριήμερη γιορτή «αγάπης, ειρήνης και μουσικής», όπως έλεγε. Επειδή, όμως, υπήρχε ο φόβος των επεισοδίων, οι αρχές δεν έδωσαν τελικά την άδεια. Ευτυχώς ο Μαξ Γιάσγκαρ πρόσφερε τη φάρμα του στους λόφους Μπέθελ. Ηταν ο μοναδικός που δέχτηκε, με το αζημίωτο, να φιλοξενήσει τη διοργάνωση.

* Το φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε το τριήμερο 15, 16 και 17 Αυγούστου 1969. Το παρακολούθησαν σχεδόν 500 χιλιάδες θεατές, με τους διοργανωτές να περιμένουν λιγότερους από τους μισούς. Love and Chaos, αγάπη και χάος όπως έγραφαν οι εφημερίδες τις επόμενες ημέρες.

Από κάποιο σημείο και μετά όχι μόνο άνοιξαν οι πόρτες αλλά έπεσαν και οι φράκτες. Εμοιαζε αδύνατο να συγκρατηθεί το πλήθος. Ο Μάικλ Λανγκ πέταξε με ελικόπτερο και δεν μπορούσε να πιστέψει το τράφικ που έβλεπε από ψηλά.

Ηταν το μεγαλύτερο μποτιλιάρισμα που είχε παρατηρηθεί ποτέ στα περίχωρα της Νέας Υόρκης. Κάποιοι από τους καλλιτέχνες και τα συγκροτήματα που εμφανίζονταν την πρώτη μέρα δεν κατάφεραν να φτάσουν καν και οι συναυλίες τους δεν έγιναν. Τελικά, οι περίπου 30 χιλιάδες άνθρωποι που κατασκήνωσαν έξω από το χώρο την προηγούμενη νύχτα του φεστιβάλ, Πέμπτη βράδυ δηλαδή, αποδείχθηκαν οι πιο προνοητικοί της υποθέσεως.

* Ο Ρίτσι Χέιβενς ήταν εκεί πάντως, στην ώρα του. Και ήταν εκείνος που άνοιξε το τριήμερο με το «High Flyin' Bird». «Κάποιοι πίστευαν ότι ήταν απλώς ένα φεστιβάλ. Κάποιοι άλλοι γνωρίζουν όμως πως διασχίσαμε μία γραμμή κερδίζοντας τη μάχη», έλεγε. Την αυλαία έριξε, ξημερώματα Δευτέρας πια, ο Τζίμι Χέντριξ με το «Hey Joe» και το «Message to Love».

Είχε προηγηθεί η βέβηλη ηλεκτρική διασκευή του αμερικανικού εθνικού ύμνου με την ηλεκτρική κιθάρα να μιμείται τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς στο Βιετνάμ. Συνολικά εμφανίστηκαν 32 καλλιτέχνες και συγκροτήματα από τη ροκ και τη φολκ σκηνή της εποχής.

Ελαμψαν διά της απουσίας τους

* Η έγκυος -στον 6ο μήνα- Τζόαν Μπαέζ αφιέρωσε το «Joe Hill» στον σύζυγό της Ντέιβιντ Χάρις, που ήταν φυλακισμένος κι εκείνη ακριβώς την περίοδο βρισκόταν σε απεργία πείνας. Οι Incredible String Band, ο Τιμ Χάρντιν, οι Canned Heat, αλλά και ο μέντορας της ινδικής μουσικής Ραβί Σανκάρ έπαιξαν κάτω από καταρρακτώδη βροχή. Ο Κάρλος Σαντάνα ανέβηκε στη σκηνή το Σάββατο απόγευμα και ήταν εντυπωσιασμένος από το θέαμα. «Εμοιαζε απίστευτο. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το πώς ακουγόταν η μουσική μου. Ο ήχος παλλόταν στα σώματα των ανθρώπων». Επίσης έπαιξαν οι Τζάνις Τζόπλιν, Grateful Dead, Creedence Clearwater Revival, Sly and the Family Stone, οι Jefferson Airplane, που έκλεισαν τη δεύτερη βραδιά με το ψυχεδελικό «White Rabbit», οι Country Joe & the Fish, οι Blood Sweat & Tears.

«Νομίζαμε ότι θα έρχονταν κάποιες χιλιάδες χίπιδων και τίποτε περισσότερο. Οταν αντικρίσαμε τα πλήθη, νιώθαμε σαν να είχαμε προσγειωθεί σε άλλον πλανήτη», έλεγε ο Ντέιβιντ Κρόσμπι. Επαιξαν και οι Who, στη διάρκεια της εμφάνισης των οποίων ο ακτιβιστής Αμπι Χόφμαν άρπαξε το μικρόφωνο ώστε να εκφράσει τη διαμαρτυρία του για τη φυλάκιση του συντρόφου του Τζον Σινκλέρ.

* Υπήρχαν, όμως, και κάποιοι που αρνήθηκαν να τραγουδήσουν στο φεστιβάλ, όπως ο Μπομπ Ντίλαν. Κι ας κατοικούσε εκείνη την περίοδο στην περιοχή του Γούντστοκ. Στην αυτοβιογραφία του αποκάλυπτε ό,τι δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος που όλοι εκείνοι οι χίπις έφτασαν λίγα μέτρα έξω από την πόρτα του σπιτιού του! Ο μάναντζέρ του επικαλέστηκε ως δικαιολογία, για την άρνηση, μία υποτιθέμενη αρρώστια του γιου του τροβαδούρου. Εκείνη τη χρονιά, πάντως, ο Ντίλαν κυκλοφόρησε το περίφημο κάντρι άλμπουμ του «Nashville Skyline» και συμμετείχε στο εγγλέζικο φεστιβάλ της νήσου Γουάιτ.

Ενα ακόμα μεγάλο όνομα της εποχής αρνήθηκε να συμμετάσχει στο φεστιβάλ.

* Οι Led Zeppelin, με δύο καταπληκτικά άλμπουμ μέσα στο 1969, ήθελαν ξεχωριστή αντιμετώπιση από τους διοργανωτές. Οπότε είπαν όχι στην πρόσκληση, γιατί δεν ήθελαν το όνομά τους να μπει απλώς στη λίστα με τους άλλους καλλιτέχνες. Οσο για τους Rolling Stones, είχαν προλάβει ήδη να δώσουν τη δική τους μεγάλη συναυλία για το θάνατο του Μπράιαν Τζόουνς στο Χάιντ Παρκ. Ούτε οι Doors πήγαν στο Γούντστοκ αλλά, όπως δήλωναν αργότερα, μετάνιωσαν γι' αυτό.

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται

* Τα επόμενα χρόνια διοργανώθηκαν κι άλλα φεστιβάλ Γούντστοκ, κανένα όμως δεν κατάφερε να επαναλάβει το μύθο του πρώτου. Το τελευταίο πραγματοποιήθηκε το 1999 σε μία περιοχή κοντά στις πλαγιές του Μπέθελ. Μάζεψε επίσης πολύ κόσμο και συμμετείχαν πολλά μεγάλα ονόματα του τέλους της δεκαετίας τού 1990. Οι Rage Against the Machine έκαψαν την αμερικανική σημαία παίζοντας το «Killing in the Name», αλλ' αυτή τη φορά με χορηγό το MTV. Οι συναυλίες κατέληξαν σε άγρια επεισόδια με φωτιές και τραυματισμούς.

*Στο περίφημο ντοκιμαντέρ «Woodstock» του Μάικλ Γουόντλι παίρνουμε μια ιδέα από το κλίμα του 1969. Και στο άλμπουμ-σάουντρακ «Woodstock: Music from the Original Soundtrack and More» περιέχονται τραγούδια από όλους σχεδόν τους καλλιτέχνες που παρέλασαν από τη σκηνή του. Σημειώστε ακόμη το βιβλίο «The Road Το Woodstock: Α Definitive Look Back» με ημερομηνία κυκλοφορίας σύμφωνα με το Amazon την 1η Αυγούστου. Ενα αφήγημα του (διοργανωτή) Μάικλ Λανγκ στο οποίο καταγράφει τις εμπειρίες του. Από κάποια αποσπάσματα που προδημοσιεύθηκαν μαθαίνουμε ότι η αμοιβή των μεγάλων ονομάτων έφτανε περίπου τις 15.000 δολάρια.

Μόνο ο Τζίμι Χέντριξ διαφοροποιήθηκε. Ζήτησε τα τριπλάσια... *

«Ηταν μόνο ο παράξενος καιρός ή όλοι μας γινόμαστε μάρτυρες της ιστορίας στη γέννησή της;»

Να πώς έζησε το Γούντστοκ η Τζόαν Μπαέζ, όπως το κατέγραψε στην αυτοβιογραφία της («Και μια φωνή να τραγουδάω», μετ. Α. Ανδρεοπούλου, εκδ. Καστανιώτη):

«Το Γούντστοκ ήταν ναρκωτικά, σεξ και ροκ εν ρολ. Το Γούντστοκ ήταν ο genius Χέντριξ και το υπέροχο ιδρωμένο στήθος του Ρότζερ Ντάλτρι των Χου. Το Γούντστοκ ήταν ο Κάντρι Τζο Μακ Ντόναλντ που ήταν όμορφος σαν άγριος Ινδιάνος. (...)

Το Γούντστοκ ήταν ο εκκεντρικός Τζο Κόκερ που καμπούριαζε σαν κανένας αλλόκοτος παραλυμένος του δρόμου, αλλά τραγουδούσε όπως ο Ρέι Τσαρλς. Το Γούντστοκ ήταν βροχή και λάσπη, μεταμφιεσμένοι φαντάροι και μπάτσοι, που βάζαν στην άκρη τα όπλα τους κι έψηναν χοτντόγκ για πεινασμένους χίπις. Το Γούντστοκ ήταν οι λευκές κυρίες της λίμνης -εμψυχωμένες απ' τα οδοφράγματα που ήταν στημένα ανάμεσα στη χρυσαφένια πόλη και τους φοιτητικούς συλλόγους τους που σήκωναν τα μουσκεμένα, σαν ποταμίσιοι ποντικοί, μαλλιά τους με τη λίμνη να στάζει απ' τους όμορφους αγκώνες τους, όχι και πολύ ανίδεες για τις κάμερες που "γύριζαν" μακριά τους, στην ακτή, στραμμένες πάνω στα ωραία στήθια τους. (...)»

Ομως το Γούντστοκ ήταν επίσης κι η Τζόαν Μπαέζ, έξι μηνών έγκυος, γυναίκα ενός αρνητή της στράτευσης, που αδιάκοπα προπαγάνδιζε εναντίον του πολέμου. (...) Πέταξα απ' τη Νέα Υόρκη. Εχωσα τη μαμά σ' ένα ελικόπτερο, πίσω απ' την Τζάνις Τζόπλιν, και κόψαμε δρόμο πάνω απ' τα πολύχρωμα σαν πάτσγουορκ χωράφια και τις ορδές των περιφερομένων που έκαναν οτοστόπ. Η Τζάνις άρπαξε το πανταχού παρόν μπουκάλι για το μεθύσι της κι όλοι έσκυψαν προς την πόρτα και βγήκαν έξω, ενώ ο αέρας μάς έσπρωχνε ανάμεσα στο έξαλλο πλήθος και τα μελανά σύννεφα αιωρούνταν πάνω απ' το κεφάλι μας κι ολόγυρά μας. Ηταν μόνο ο παράξενος καιρός ή όλοι μας γινόμαστε μάρτυρες της ιστορίας στη γέννηση της; (...)

Ναι, ήταν τρεις εκπληκτικές μέρες βροχής και μουσικής. (...) Ηταν μια τεχνικολόρ, λασποπιτσιλισμένη αντανάκλαση του '60. Τραγούδησα μέσα στη νύχτα. Στάθηκα εκεί, μπροστά στους "κατοίκους" της χρυσαφένιας πολιτείας, που κοιμόντουσαν πάνω στη λάσπη, ο ένας στην αγκαλιά του άλλου, και τους έδωσα ό,τι μπορούσα εκείνη τη στιγμή. Κι εκείνοι δέχτηκαν τα τραγούδια μου. (...)

Ξέρετε τι έκανε το Live Aid; Απέδειξε αυτό που έλεγα στον τύπο σε κάθε επέτειο του Γούντστοκ τα τελευταία δέκα χρόνια. Δεν μπορεί να υπάρξει άλλο Γούντστοκ. Το Γούντστοκ, με όλη του τη λάσπη και τη δόξα, ανήκει στη δεκαετία του '60, αυτή την εξωφρενική, ποθητή, μυθιστορηματική, παθιασμένη, τραγική, παράλογη, "γενειοφόρο" και πολύτιμη εποχή».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Αφιέρωμα
1969: η χρονιά που θ' άλλαζε τον κόσμο
«Πώς έζησα το '69»
Οι συνταξιούχοι του Γούντστοκ
Ο Ανγκ Λι στα χωράφια του φεστιβάλ
«Να σταματήσει η ανωμαλία»
Σπασμένα πιάτα, κομμένα τραγούδια
Ο ήχος της ρήξης
Μια ταινία που άνοιξε δρόμους
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα
1969: η χρονιά που θ' άλλαζε τον κόσμο
Love, drugs and rock and roll
«Πώς έζησα το '69»
Οι συνταξιούχοι του Γούντστοκ
Ο Ανγκ Λι στα χωράφια του φεστιβάλ
«Να σταματήσει η ανωμαλία»
Σπασμένα πιάτα, κομμένα τραγούδια
Ο ήχος της ρήξης
Μια ταινία που άνοιξε δρόμους
Μουσική
Και του χρόνου στην Αθήνα;
Συνέντευξη: Βιμ Βέντερς
«Σεβόμαστε υπερβολικά τον θάνατο»
Κινηματογράφος
Πρώτη προβολή σε DVD
Θέατρο
Κάθε Πέρσες και καλύτερα
Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών
Το γεφύρι της Πάτρας
Βιβλίο
Πάρε τα λεφτά και τρέχα...
Γυναίκες μυστήριο
Εικαστικά
Ζωγραφίζοντας τη δημοκρατία
Εκθεση φωτογραφίας
Στην μπανιέρα του Χίτλερ
Τυπογραφία
Η εικόνα των λέξεων