Έντυπη Έκδοση

Ο ήχος της ρήξης

Η ηλεκτρική έκρηξη και οι στίχοι της αμφισβήτησης μέσα από δεκάδες ιστορικούς δίσκους που κυκλοφόρησαν όλοι μέσα στην ίδια χρονιά

Μας ξαφνιάζει το δημόσιο «κρεβάτωμα για την ειρήνη» του Τζον Λένον με τη Γιόκο Ονο στο Αμστερνταμ και στο Μόντρεαλ που αντιμετωπίζεται με χλευασμό από τον τύπο. Γεννάει, όμως, το «Give piece a chance», ύμνο των αντιπολεμικών κινητοποιήσεων σε όλο τον κόσμο, ενώ το «Τραγούδι για την ειρήνη», του κινήματος ειρήνης στο Ισραήλ με τη φωνή της Miri Aloni, κόβεται από το ισραηλινό ραδιόφωνο, ενώ η χώρα βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με όλους τους γειτονές της. Οπως κομμένοι εκείνη την εποχή είναι και οι Τζιλμπέρτο Τζιλ και Καετάνο Βελόζο που διαφεύγουν στο εξωτερικό για να γλιτώσουν από τη χούντα της Βραζιλίας.

Είναι χρονιά γεμάτη ήχους. Η μουσική ποικιλία είναι το σάουντρακ ενός πολύχρωμου φαντασμαγορικού κινήματος που γράφεται και παίζεται από τους συντελεστές του και όχι από τρίτους επαγγελματίες.

Οχι μόνο τα πολιτικά τραγούδια των Τζέφερσον Ειρπλεϊν, Κρίντενς Κλίαρ Γουότερ Ριβάιβαλ, Κάντρι Τζο και Αρλο Γκάθρι, αλλά και εκατοντάδες άλλα παράγωγα της αντικουλτούρας. Οι δίσκοι 45 και 33 στροφών απορροφούν όλο το καχεκτικό μας εισόδημα, παρ' όλο που εκδίδονται με μεγάλη καθυστέρηση και με το σταγονόμετρο στην ελληνική αγορά.

Κορυφαίες δημιουργίες

Για τους πιο ψαγμένους, μερικά βινύλια, αν και απλησίαστα στις τιμές εισαγωγής, αποτελούν σταθμό στην εξέλιξη της μουσικής. Στην Αθήνα, ο Τάσος Φαληρέας μάς ρίχνει στα βαθιά με το «Hot Rats» και το «Trout Mask Replica» του Φρανκ Ζάπα και του Κάπτεν Μπίφχαρτ, που αμφισβητούν όχι μόνο τον χιπισμό, αλλά και το στρογγύλεμα του ροκ.

Αλλά και ο Μάιλς Ντέιβις προκαλεί ρίγη στους «καθαρόαιμους» της τζαζ, συμμετέχοντας με το «Bitches Brew» στην τάση ώσμωσης των «θεμελιακών» μουσικών ρευμάτων που επιχειρούν και οι Blood Sweat and Tears, οι Blind Faith κ.ά., ενώ παραμένουν σταθεροί στη βάση του ρυθμ εντ μπλούζ οι Stones με το «Let it bleed» και η Τζάνις Τζόπλιν με το «Work me Lord» του συμπατριώτη μας Νικ Γκραβενίτη.

Χρειάζεται μεγάλος κατάλογος για να απαριθμήσεις τα σημαντικά ονόματα που παρουσιάζουν κορυφαίες δημιουργίες ή πρωτοεμφανίζονται το 1969. Ενδεικτικά: Φιλ Οκς, Μπομπ Ντίλαν, Νιλ Γιανγκ, Μπράιαν Ινο, Αλις Κούπερ, Μέλανι, Σαντάνα, Στούτζες, Κινκς, Χόλις, Γκρέιτφουλ Ντεντ, Γες, Πινκ Φλόιντ, Αϊρον Μπάτερφλαϊ, Μπιτλς με «Abbey road», Χου με τη «ροκ-όπερα» «Τόμι» και Μπερντς με την μπαλάντα του «Easy rider»! Ακόμα κι ο Φρανκ Σινάτρα, στο αντίπαλο στρατόπεδο, φίλος όλων των κακών, αλλά σπουδαίος ερμηνευτής, επιστρέφει με το κλασικό πλέον «My way». Τι χρονιά!

Ενα σαρωτικό κίνημα λευκών πολιτισμικών αντιρρησιών από διαφορετικές «σχολές» που συμβαδίζει με τους μαύρους που τραγουδούν «Είμαι μαύρος και είμαι περήφανος»: Τζέιμς Μπράουν, Μάρβιν Γκέι, Στίβι Γουόντερ, Αϊσλι Μπράδερς, Οτις Ρέντινγκ, Ρομπέρτα Φλακ και ο νιόφερτος Μπομπ Μάρλεϊ.

Ο Τζόνι Κας τραγουδάει στις φυλακές του Σαν Κουέντιν, οι Σάιμον και Γκαρφάνκελ προβάλλουν ένα τηλεοπτικό πρόγραμμα με μπαλάντες ενάντια στον πόλεμο και τη φτώχεια και ο Τσάρλι Χέιντεν με τη συμβολή της Κάρλα Μπλέι δημιουργεί έναν από τους πιο πολιτικούς δίσκους στην ιστορία της τζαζ. Και στο Μόναχο ιδρύεται η ECM, που αναδεικνύει την τζαζ σκηνή της Ευρώπης.

Σε αντίθεση με τους νεοεμφανιζόμενους Λεντ Ζέπελιν, που παίζοντας σκληρό ροκ στοχεύουν σε ένα ευρύτερο ακροατήριο, οι MC5, κάτω από την επιρροή του Τζον Σίνκλερ των Λευκών Πανθήρων, με το «Kick out the jams, motherfuckers!», χρησιμοποιούν τον λόγο και τις κιθάρες σαν βέλη ακολουθώντας μοιραία την τύχη του ριζοσπαστικού κινήματος.

Αλλά το ροκ υφίσταται απώλειες και από την κατάχρηση ουσιών: ο Τζίμι Χέντριξ συλλαμβάνεται στον Καναδά και ο Τζορτζ Χάρισον στο Λονδίνο με ναρκωτικά, ο Τζιμ Μόρισον μεθυσμένος δείχνει τα γεννητικά του όργανα στους θεατές της συναυλίας των Ντορς στο Μαϊάμι, η Τζάνις Τζόπλιν μετά βίας τραγουδάει φάλτσα στο Γούντστοκ, ο Ελβις επιστρέφει θριαμβευτικά στη σκηνή με 57 σολντ-άουτ συναυλίες στο Λας Βέγκας, παχύς και στομωμένος από χάπια και αλκοόλ, η Μάριαν Φέιθφουλ πέφτει σε κώμα, ο Μπράιαν Τζόουνς πνίγεται στην πισίνα του από υπερβολική δόση και ο ποιητής της «γενιάς των μπιτ» Τζακ Κέρουακ αφήνει την τελευταία του πνοή σε ηλικία 57 ετών από κίρρωση του ήπατος!

Αισιόδοξα μηνύματα

Ομως, γενικά, ο ενθουσιασμός και η μαζικότητα των συμμετεχόντων με την ποιότητα και πρωτοτυπία της μουσικής και των τεχνών δημιουργούν μια διάχυτη αισιοδοξία. Τα κοινωνικά και πολιτισμικά κινήματα δείχνουν ότι μπορούν να διαμορφώσουν μια εναλλακτική και ευφάνταστη πολιτική, ικανή να διαπεράσει τα στεγανά μιας δημοκρατίας που αφήνει τους πολίτες έξω από τα κέντρα λήψεως των αποφάσεων. Οι 5th Dimension, το 1969, με ένα τραγούδι από το ροκ-μιούζικαλ «Hair» που τραγουδήθηκε όσο κανένα άλλο στον κόσμο, έδωσαν εύγλωττα το στίγμα της ευφορίας!

Ερχεται η εποχή του Υδροχόου... Η ειρήνη και η αγάπη θα κατευθύνουν τους πλανήτες και τ' αστέρια... Αφήστε τον ήλιο να μπει μέσα! *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Αφιέρωμα
1969: η χρονιά που θ' άλλαζε τον κόσμο
Love, drugs and rock and roll
«Πώς έζησα το '69»
Οι συνταξιούχοι του Γούντστοκ
Ο Ανγκ Λι στα χωράφια του φεστιβάλ
«Να σταματήσει η ανωμαλία»
Σπασμένα πιάτα, κομμένα τραγούδια
Μια ταινία που άνοιξε δρόμους
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα
1969: η χρονιά που θ' άλλαζε τον κόσμο
Love, drugs and rock and roll
«Πώς έζησα το '69»
Οι συνταξιούχοι του Γούντστοκ
Ο Ανγκ Λι στα χωράφια του φεστιβάλ
«Να σταματήσει η ανωμαλία»
Σπασμένα πιάτα, κομμένα τραγούδια
Ο ήχος της ρήξης
Μια ταινία που άνοιξε δρόμους
Μουσική
Και του χρόνου στην Αθήνα;
Συνέντευξη: Βιμ Βέντερς
«Σεβόμαστε υπερβολικά τον θάνατο»
Κινηματογράφος
Πρώτη προβολή σε DVD
Θέατρο
Κάθε Πέρσες και καλύτερα
Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών
Το γεφύρι της Πάτρας
Βιβλίο
Πάρε τα λεφτά και τρέχα...
Γυναίκες μυστήριο
Εικαστικά
Ζωγραφίζοντας τη δημοκρατία
Εκθεση φωτογραφίας
Στην μπανιέρα του Χίτλερ
Τυπογραφία
Η εικόνα των λέξεων