Έντυπη Έκδοση

Χωρίς ελπίδα διαφυγής

Πρόσωπα παγιδευμένα ανάμεσα στην τρέλα και την καταστροφή: έρμαια μιας υπαρξιακής δίνης και καταδικασμένα σ' έναν κόσμο χωρίς προοπτική. Λεονίντ Αντρέγεφ, «Η σκέψη και Ο κυβερνήτης».

Μεγαλωμένος στο πνεύμα της προεπαναστατικής Ρωσίας και μάρτυρας της μεγάλης σοβιετικής αλλαγής, ο Λεονίντ Αντρέγεφ (1871-1919) δεν συμπάθησε ποτέ τον τσαρικό θρόνο, αλλά και δεν κατόρθωσε ούτε μία φορά να ταυτιστεί με την κομμουνιστική αισιοδοξία.

Καταθλιπτικός, με έντονες τάσεις αλκοολισμού και ισχυρές καλλιτεχνικές φιλοδοξίες, ο Αντρέγεφ μάγεψε κάποια στιγμή με τα γραπτά του τον Γκόργκι και κατάφερε λίγο αργότερα να γίνει ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους συγγραφείς της Ρωσίας και της Ευρώπης. Ο κόσμος του, παρά την αδιαμφισβήτητη επαγγελματική επιτυχία και τις κοσμογονικές μεταβολές που σημάδεψαν την εποχή του, έμεινε πάντα βαρύς και σκοτεινός: χωρίς αναπνευστικούς πόρους και μακριά από την οποιαδήποτε ελπίδα διαφυγής.

Ενας τέτοιος κόσμος ζωντανεύει, με όλη την παγωνιά και την καταστροφική ορμή του, στις δύο νουβέλες οι οποίες φιλοξενούνται στον φροντισμένο τόμο «Η σκέψη και Ο κυβερνήτης», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Αγρα», σε χυμώδη μετάφραση από τα ρωσικά της Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ (το δίκην προλογικού σημειώματος κείμενο του Richard Davies έχει μεταφράσει από τα γαλλικά ο Σταύρος Παπασταύρου).

Στη «Σκέψη» (1902) ένας γιατρός τρελαμένος από τη μοναξιά του προσπαθεί να πείσει τους δικαστές του πως σκότωσε τον καλύτερό του φίλο, έχοντας απολύτως σώας τας φρένας. Παρ' όλα αυτά, η απολογία του εξελίσσεται σύντομα σε βαθύ παραλήρημα, όπου τα όρια ανάμεσα στη λογική και την τρέλα δοκιμάζονται οικτρά μέχρι να επικρατήσουν ο ανεξέλεγκτος πανικός και η πλήρης κατάρρευση. Στον «Κυβερνήτη» (1905), που ξεπερνά με διαφορά φάσης τη «Σκέψη», ένας τοπικός ηγέτης διατάσσει πυρ εναντίον των ξενηστικωμένων απεργών του λαού του και καταδικάζεται αυτομάτως σε θάνατο: από τον λαό, αλλά και από τον εαυτό του. Για το λιγοστό του υπόλοιπου βίου του, μέχρι την προαναγγελθείσα εκτέλεσή του, ο Πιοτρ Ιλιτς θα παραδοθεί στην ενοχή και τον αφόρητο πόνο, πιασμένος στο δόκανο της ερημικής του περιπλάνησης.

Περισσότερο από αλληγορία της ατομικής ή της πολιτικής εξουσίας, οι δύο νουβέλες του Αντρέγιεφ αποκαλύπτουν μια σπαρακτική, υπαρξιακής βάσης ανθρωπολογία: έρμαια της εσωτερικής τους διάλυσης, οι πρωταγωνιστές του συγκρούονται σκληρά με την πραγματικότητα για να αδειάσουν στην επαφή τους μαζί της όλα τα αποθέματα της αντοχής τους. Κι αυτό μέσα από μια ξηρή, αυστηρά περιγραφική γλώσσα, που βάζει φωτιά με τις ανύποπτες (κάποτε έως και λυρικές) διατυπώσεις της στο δράμα τους και προετοιμάζει ανατριχιαστικά τη συντριβή τους.

Σε κλίμα ονειρικό

Ενας τούρκος κρυπτοχριστιανός και δύο πεπειραμένοι βυζαντινολόγοι, από τα Πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης και της Σόφιας, ανακαλύπτουν στο κτήμα του πρώτου κάποια περίεργα ερείπια.

Τα ερείπια, όπως θα έχουν την ευκαιρία να πιστοποιήσουν, είναι ο τάφος του Βασιλείου Διγενή Ακρίτα.

Οπαδοί του ορθού λόγου και της επιστημονικής απόδειξης, οι τρεις φίλοι δεν οδηγούνται τυφλά στην ανακάλυψή τους και την περνούν από κόσκινο μέχρι να την κάνουν αποδεκτή. Γρήγορα, ωστόσο, θα χρειαστεί να παραδεχτούν και κάτι ακόμη: πως ο Βασίλειος Διγενής Ακρίτας είναι μια μορφή ανάμεσα στην υλική πραγματικότητα και το μεταφυσικό της αποτύπωμα, ικανός να επικοινωνεί με το παρελθόν, αλλά και το μέλλον.

Συγγραφέας που υπηρετεί εδώ και πολλά χρόνια τη λογοτεχνία του φανταστικού, ο Τάσος Ρούσσος επινοεί στο καινούριο του βιβλίο, το σύντομο αφήγημα «Ο Τάφος του Διγενή», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Πύλη», μιαν ιστορία στην οποία ανακατεύει τη βυζαντινή δημώδη παράδοση με τον μουσουλμανικό μυστικισμό.

Ο Ρούσσος δεν επιτρέπει την παραμικρή αμφιβολία για τον υπερβατικό χαρακτήρα των γεγονότων που στοιχειώνουν τη δράση, κάμπτοντας έτσι σαφώς την αναγνωστική μας προσδοκία, αλλά το πιο σημαντικό στοιχείο της δουλειάς του είναι άλλο: το ονειρικό κλίμα και η ατμόσφαιρα αναχωρητισμού μέσα στην οποία κινούνται οι ήρωές του ενόσω προσπαθούν να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους και τον κόσμο.

Νέες εκδόσεις

«Ο μαθηματικός  και ο παραχαράκτης»

THOMAS LEVENSON

Μετάφραση: Νίκος Αποστολόπουλος.

Επιστημονική επιμέλεια: Θεοφάνης Γραμμένος.

Εκδοτικός οίκος «Τραυλός».

Ο Ισαάκ Νεύτων αναλαμβάνει να εξαρθρώσει, με βάση τις μαθηματικές του ικανότητες, μια συμμορία παραχαρακτών που έχει οδηγήσει την Αγγλία των αρχών του 18ου στο χείλος της χρεοκοπίας. Ευφάνταστο μυθιστόρημα γύρω από την επιστήμη των μαθηματικών.

«Θεοφανώ. Η Μεσσαλίνα του Βυζαντίου»

ΠΕΤΡΟΣ ΠΙΚΡΟΣ

Επιμέλεια κειμένου, γλωσσική προσαρμογή: Γιάννης Δ. Μπάρτζης. Εκδοτικός οίκος «Αντ. Σταμούλης».

Λαϊκό ιστορικό μυθιστόρημα του Π. Πικρού, το οποίο δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό «Εβδομάς» τη δεκαετία του 1930. Πρωτοκλασάτο στέλεχος του ΚΚΕ και νατουραλιστής διηγηματογράφος, ο Πικρός δείχνει εδώ τον άλλο εαυτό του.

«Αρχαίοι έλληνες συγγραφείς»

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΡΔΑΤΟΣ

Προλογίζει ο Δημήτριος Δρακόπουλος.

Εκδόσεις «Συλλογή».

Τα προλεγόμενα που έγραψε ο Γιάννης Κορδάτος στα τέλη της δεκαετίας του 1940, για τους αρχαίους έλληνες συγγραφείς του εκδοτικού οίκου Ζαχαρόπουλου. Ο Κορδάτος δεν θεωρούσε προγονοπληξία τη μελέτη της αρχαιοελληνικής γραμματείας.

«Στα ίχνη του Πάκουα»

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΑΣΤΑΡΟΥΧΑΣ

Μυθιστόρημα. Εκδόσεις «Γκοβόστη».

Ο Κλάους Χέγκελ κληρονομεί από τον θείο του ένα τεράστιο χρηματικό ποσό και έναν γρίφο. Ο Κλάους θα ψάξει την απάντηση στο γρίφο με μια παρέα φίλων, που θα κινητοποιήσουν θεαματικά τις γνώσεις τους προκειμένου να σπάσουν τους κώδικες της Ανατολής.

«Το νησί κάτω από την ομίχλη»

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΝΤΕΡΠΟΥΛΗΣ

Μυθιστόρημα.

Εκδόσεις «Καστανιώτη».

Τέλη της δεκαετίας του 1920, ο αρχιμανδρίτης Δανιήλ συναντά στη Σαντορίνη, στην οποία έχει καταφτάσει ως απεσταλμένος του αρχιεπισκόπου, ένα δυσοίωνο κλίμα. Ξαφνικοί θάνατοι, τοπικοί θρύλοι και άλυτα μυστήρια φτιάχνουν ένα καλοστημένο θρίλερ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Ραδιόφωνο
Ραδιόφωνο άφωνο, παράφωνο
Συνέντευξη: Ολιβερ Στόουν
«Η απληστία έχει γίνει σικ»
Θέατρο
Bombing and fucking
Το θέατρο που πάει παντού
Κινηματογράφος
Γιμού με χιούμορ και σασπένς
Συνέντευξη: Κώστας Γάκης
Το κρεβάτι στη σκηνή
Δραματικές σχολές
Μάθε παιδί μου δράματα
Συνέντευξη: Μαρίζα
Lady sings the fados
Μουσική
Συνωμοτικές ερμηνείες
Συνέντευξη: Λόλεκ
Σπουδές μηχανικού, ντεμπούτο ρόκερ
Ακρόπολη
Χωρίς πανοπλία για ένα μήνα
Έκθεση
Μια αρχαία πόλη, μαγική
Εικαστικά
Η γλυπτική σε πρώτο πλάνο
Ενας μποέμ αφηγείται
Εκδοτικοί οίκοι
Οι αναγνώστες φτωχαίνουν, οι εκδότες δανείζονται
Βιβλίο
Οι ετερώνυμοι έλκονται
Από το Έψιλον της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας
Η χειρότερη εταιρεία στον κόσμο!
Προσπάθησες. Απέτυχες...