Έντυπη Έκδοση

Ελλάδα

Αρθρο

  • Ο Ιουλιανός και οι μεταρρυθμίσεις

    Κάποιοι θέλουν να μας υποβάλουν μαζικά την ιδέα μιας νέας Σωτηρίας, μέσω των διαβόητων μεταρρυθμίσεων.

    Οι μεταρρυθμίσεις αυτές εμφανίζονται περίπου ως πανάκεια, σαν μυστήριο που σε οδηγεί στον Παράδεισο. Οι σημερινοί προφήτες των μεταρρυθμίσεων έχουν αναγάγει το ζήτημα σε αυτονόητο αίτημα: να κάνουμε μεταρρυθμίσεις παντού! Παντού; Για ποιο λόγο; Ο πολιτικός μεταρρυθμιστικός λόγος δεν αναλύει, απλώς προϋποθέτει την πίστη στο σκοπό, όπως ακριβώς η εκκλησία. Τον θεωρεί αυτονοήτως σωστό. Αυτή η σημερινή σωτηρία που μας ετοιμάζουν οι μεταρρυθμιστές πολιτικοί είναι λοιπόν θεολογικού τύπου, όπως η μεσαιωνική. Αλλά η χριστιανική σωτηρία είχε τουλάχιστον μια ψυχική παρηγοριά - η σημερινή περιορίζεται σε κάποιο επίδομα.

    Οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι εν γένει σωστές. Ολα μεταρρυθμίσεις είναι. Από την αλλαγή ενός νόμου, μέχρι την αλλαγή ενός πολιτεύματος. Και το καθεστώς της 4ης Αυγούστου μεταρρυθμίσεις έκανε και μάλιστα μπόλικες. Και ο Στάλιν το ίδιο. Και ο Κένεντι. Και όλοι μεταρρυθμίσεις κάνουν, από Ομπάμα μέχρι Ρόμνεϊ. Το ζήτημα είναι η κατεύθυνση. Εάν κόβεις μια σύνταξη ή εάν φτιάχνεις αγορά χωρίς κανόνες, κάνεις μεταρρύθμιση. Το θέμα είναι ότι αυτή η μεταρρύθμιση δεν συνιστά πρόοδο, αλλά οπισθοδρόμηση, διότι καταργεί δικαιώματα. Επομένως, οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι πάντα για καλό. Μπορεί και να είναι για κακό.

    Ποιο είναι το κριτήριο για την ορθότητα μιας μεταρρύθμισης; Η κοινωνική συμφωνία. Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να γίνονται «κατ' οικονομίαν», δηλαδή με την προσοχή να δίνεται στη συνοχή, στη συνέχεια ενός κόσμου πραγμάτων και σχέσεων. Οι νομοθετήσεις πρέπει να γίνονται πάνω στο έδαφος, πρώτον, της παράδοσης, της ιδιομορφίας ενός λαού και, δεύτερον, της συμφωνίας. Αλλιώς δεν μιλάμε για μεταρρύθμιση, μιλάμε για επιβολή.

    Το μέγιστο ιστορικό μάθημα των κατ' οικονομίαν αλλαγών μάς το έχει δώσει το Βυζάντιο, αλλά και η Αγγλία, όπου οι μεταρρυθμίσεις γίνονταν συνήθως στο έδαφος μιας συνεκτικής λογικής. Ενας από τους λόγους της μακροημέρευσης του Βυζαντίου και του αγγλικού κράτους ήταν κι αυτός: οι κατ' οικονομίαν μεταρρυθμίσεις. Για το Βυζάντιο, η περίπτωση του Ιουλιανού του Παραβάτη είναι χαρακτηριστική: προσπάθησε να περάσει από το χριστιανισμό στον παγανισμό. Και έχασε. Διότι δεν έλαβε υπόψη του τη λαϊκή θέληση, την κοινότητα πάνω στην οποία ήθελε να νομοθετήσει.

    Αφορμή για αυτές τις σκέψεις μάς έδωσε το κείμενο για τον Ιουλιανό του Θεοδόση Πελεγρίνη, το οποίο θεατροποιημένο μάς το παρουσιάζει ως διπλό εντυπωσιακό μονόλογο πάνω στη σκηνή ο ίδιος και ο Κώστας Καζάκος. Η ωραία θεατρική μονομαχία, στο Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, μας πάει κατευθείαν στην καρδιά του ζητήματος: «Πήγες εκεί στην Αντιόχεια απροετοίμαστος, να εφαρμόσεις το μεγαλεπήβολο σχέδιό σου... να εισαγάγεις έναν τρόπο φορολόγησης... να θεσπίσεις νόμους... χωρίς δυστυχώς να βρεις ανταπόκριση από το λαό. Απεναντίας συνάντησες αχαριστία και χλεύη... τους άρεσε το τραγούδι και ο χορός... και εσύ εμφανίστηκες με τη μίζερη στολή του στρατιώτη. Δεν πήρες μυρωδιά τι ακριβώς γινόταν στην κοινωνία. Τι περίμενες; Να παρατούσαν άρον άρον οι χριστιανοί τις εκκλησίες τους και να σπεύσουν στις μυστικιστικές τελετές των δικών σου θεών;»

    Τι περιμένουν λοιπόν οι πούροι μεταρρυθμιστές; Να τους παραδώσουμε χαρούμενοι τα πάντα; Να ανοίγουμε και τις Κυριακές; Να καταργήσουμε τους δήμους, τις κοινότητες, τα ταξί, τα πανεπιστήμια, τα φαρμακεία και τα μαγαζάκια μας, ενώ οι ίδιοι θα απολαμβάνουν τα οφέλη της εξουσίας; Αυτά δεν γίνονται. Μεταρρυθμίσεις νομοθετούνται μόνον κατόπιν συμφωνίας, κατ' οικονομίαν. Διότι κάθε πολίτευμα για να μακροημερεύσει πρέπει να θεμελιώνεται και να νομιμοποιείται πάνω στην εθνική και λαϊκή ιδιαιτερότητα.

    Αλλιώς θα καταρρεύσει μέσα στη λαϊκή αποδοκιμασία, σαν κι αυτή που έπνιξε κάποτε και τον Ιουλιανό.

  • Κύριε δήμαρχε, πλανάστε πλάνην οικτράν...

    Κάθε φορά που βλέπω ή διαβάζω τον αξιότιμο Δήμαρχο, Γιώργο Καμίνη, κάθε φορά -δεν ξέρω πώς να σας το πω- οπτασιάζομαι το αλλόκοτο τέρας του Γούντι Αλεν: «Είχε κεφάλι λιονταριού και σώμα λιονταριού, αλλά δεν ήταν απ' το ίδιο λιοντάρι».

    Τα λόγια του μετεωρίζουν, πάντα, μεταξύ μιας άκρατης μα εναργούς, σοβαροφανούς καθεστηκυίας λογικής και ηθικής, αλλά και ενός μουντού επιτηδευμένου προοδευτισμού στους δεκτικούς λειμώνες του λαϊκισμού και της «νοικοκυροσύνης». Είναι από τις κύριες αιτίες, ίσως, που τούτος ο πρώτος πολίτης αδυνατεί να απαυγάσει «ηγετικά».

    Αφορμή όλων αυτών η τελευταία του βαρύγδουπη δήλωση-διαπίστωση -σε τηλεοπτικό πάνελ του «Σκάι»- πως «η βία είναι καταδικαστέα απ' όπου κι αν προέρχεται». Το επανέλαβε αυτάρεσκα και πολλαπλώς, δίκην θεσφάτου, για να προκαλέσει την άμεση αποστροφή του πρύτανη, Θεοδοσίου Πελεγρίνη, ότι «η γενίκευση του κ. Δημάρχου κάνει κακό». Και πολύ μάλιστα, θα πρόσθετα.

    Πλανάσθε πλάνην οικτράν, κύριε Δήμαρχε, όταν αδυνατείτε να ξεχωρίσετε και να αντιδιαστείλετε την ειδοποιό διαφορά του πειρασμού της βίας που προέρχεται απ' το λαό απ' τον αντίστοιχο που αφορά το σύστημα. Ενα λαό που αθροίζει μακρόσυρτους θανάτους και τις εκφάνσεις τους, που ξεκινούν από την οικονομική και κατ' επέκταση ηθική, κοινωνική, βιολογική εξόντωση (υπερβαίνουν τις 3.000 οι αυτόχειρες σήμερα).

    Πλανάσθε πλάνην οικτράν, κύριε Δήμαρχε, πιστεύοντας πως η Δημοκρατία μπορεί να λειτουργήσει όταν το 80% του λαού βρίσκεται σε κατολίσθηση. Οταν ένα και πλέον εκατομμύριο συνάνθρωποι ζουν τον αβάσταχτο βραχνά της ανεργίας. Οταν το κοινωνικό περί δικαίου αίσθημα δοκιμάζεται και προκαλείται βάναυσα. Οταν το δίκαιο του δυνατού αποτελεί νόμο. Οταν αλογάριαστοι συνάνθρωποι ταπεινώνονται ασύστολα απ' τη συστημική ισχύ κι αλαζονεία. Οταν η στυγερή μάσκα της εξουσίας ανερυθρίαστα βαπτίζει τη βία της νόμο και την αντίστασή μας έγκλημα. Οταν η υποτίμηση κι ο βιασμός της ανθρώπινης νοημοσύνης και γλώσσας γίνονται άθυρμα των κρατούντων. Οταν η φτώχεια -η χειρότερη μορφή τρομοκρατίας- είναι αυτεξούσια επαναστατική δύναμη. Οταν τα κοινωνικά δικαιώματα αντιμετωπίζονται κυνικά σαν κόστος κι όχι αξία. Οταν εκείνος που δεν ελπίζει τίποτε δεν φοβάται τίποτε. Οταν καταρρακώνεται η μεσαία τάξη κι επελαύνει φονικά η ανακατανομή εισοδήματος που σωρεύει πλούτο στον πλούτο, εξαερώνοντας τη συνταγματική αρχή όπου οι πολίτες «συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους». Οταν... και μύρια τόσα «όταν», όσες και οι αιτίες εκδίκησης της Δημοκρατίας.

    Πλανάσθε, τέλος, πλάνην οικτράν, κύριε Δήμαρχε, αγνοώντας πως το πολιτικό σύστημα καταρρέει επειδή έχασε κάθε ηθική υπόσταση, κάθε εμπιστοσύνη απ' το ιστορικό υποκείμενο, δηλαδή το λαό. Κράτος και πολιτεία -ακραιφνείς εγγυητές της κοινωνικής συνοχής- αγνόησαν παντελώς την αξιωματική ιστορική αρχή πως τίποτε δεν θεμελιώνει ενότητα και συνοχή χωρίς δικαιοσύνη κι ελευθερία.

    Μια εξέγερση, αξιότιμε κύριε Δήμαρχε, για να λειτουργήσει τελεσφόρα και συναρπαστικά, πρέπει να έχει ηθική υποστήριξη, να διαθέτει «γιατί», να αφηγείται και να διευκρινίζει αναφανδόν «εν ονόματι» ποίας αρχής, αξίας, ιδέας, σκοπιμότητας ομνύει.

    Αν πρόκειται, δηλαδή, για την πατρίδα, τη δημοκρατία, τη θρησκεία, το σοσιαλισμό, τον πόλεμο κατά της διαφθοράς κ.ά. Οταν η αντίδραση φορέσει τον όποιο ιδεολογικό μανδύα, τότε νομιμοποιείται το μίσος, ο διχασμός, η σχιζοφρένεια κ.λπ. -ιστορικό παράδειγμα ο Εμφύλιος-, τότε βρίσκουν εκδίκηση τα μυριάδες «αχ» και «βαχ» και «γιατί» σ' ένα αποφασισμένο, τυφλό «όχι» με ώσμωση πυρηνική.

    Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Πυρκαγιές
Πόρισμα-βόμβα για τις καταπατήσεις στην Ηλεία
Το όργιο της παρανομίας
«Καμπάνες» σε αιρετούς τοπικούς παράγοντες
ΔΕΗ
Επανασύνδεση με τη ζωή και την αξιοπρέπεια
Διαχείριση απορριμμάτων
Στα σκουπίδια και ο νόμος
Δικαστικό ρεπορτάζ
Γενναιόδωρος με το αζημίωτο
Εκπαίδευση
Βάλλονται και εκ των έσω οι συγχωνεύσεις ΑΕΙ - ΤΕΙ
Δημόσιος Τομέας
Ο δεκάλογος του «μόνιμου»
ΑΔΕΔΥ
«Λάφυρο και εργαλείο για κάθε εξουσία»
«Διαχρονικά υπεύθυνες οι κυβερνήσεις, όχι οι υπάλληλοι»
Φτώχεια
«Πρέπει να ντρέπονται αυτοί που μας εξαθλίωσαν»
Οι Αθέατοι
Στη γωνιά του κόσμου
Το έσχατο έλεος!
«Πες μου, τι λάθος έκανα;»
Άλλες ειδήσεις
Οκτώ οι παίκτες
Παρατηρητήριο τιμών... μειωμένης επαγρύπνησης