Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

ΟΙ ΜΥΘΟΙ  ΤΟΥ ΣΕΝΤΑΡΙΣ

ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΣΕΝΤΑΡΙΣ

«Σκίουρος ζητεί βερβερίτσα»

(εκδ. Μελάνι).

ΚΟΥΡΑΣΤΗΚΕ ο Ντέιβιντ Σεντάρις να αποδομεί την οικογένειά του, να σαρκάζει τις πιο προσωπικές του καταστάσεις και αποφάσισε να γίνει σύγχρονος Αίσωπος; Το νέο του βιβλίο «Σκίουρος ζητεί βερβερίτσα» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Μελάνι» (μετάφρ. Μυρσίνη Γκανά) αποτελείται από σύντομες ιστορίες «καθημερινής τρέλας», με πρωταγωνιστές όχι ανθρώπους αλλά ζώα. Κι εδώ δεν λείπουν το χιούμορ, τα παράδοξα, οι ανατροπές, η γνωστή «λοξή» ματιά του συγγραφέα στο φαινομενικά οικείο.

Ετσι στον πρώτο του «μύθο» στήνει ένα φλερτ ανάμεσα σε μια γάτα και έναν μπαμπουίνο, ο οποίος για να τη ρίξει της λέει ότι τη βρίσκει γοητευτική, ακόμα και όταν γλείφει τα πιο... απόκρυφα σημεία της. Στο ομότιτλο του βιβλίου διήγημα μια βερβερίτσα χωρίζει τον αγαπημένο της σκίουρο με τις ευλογίες της οικογένειάς της καθώς δεν τον εμπιστεύεται, επειδή ανήκει σε διαφορετικό είδος. Και στα ζώα υφέρπει... ρατσισμός.

Ο ελληνοαμερικανός συγγραφέας που ζει ανάμεσα στο Παρίσι, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, σε αντίθεση με τους παλιούς παραμυθάδες δεν γίνεται διδακτικός. Ωστόσο, οι ιστορίες του, που είναι εμπνευσμένες από ανθρώπινες καταστάσεις, κάτι έχουν να πουν για αιώνια ελαττώματα, κοινωνικά χαρακτηριστικά και παγιωμένες αντιλήψεις. Αναπόφευκτα, οι προσωπικές περιπέτειές του δίνουν αφορμή. Οπως μια φορά, ενώ βρισκόταν στο αεροδρόμιο του Γουισκόνσιν μια γυναίκα της ασφάλειας του ζήτησε με επίμονο και άκομψο τρόπο να ξεντυθεί για να τον ελέγξει. «Σκέφτηκα τότε να τη μεταμορφώσω σε κουνέλι» έχει πει ο Σεντάρις σε συνέντευξή του και έτσι έγραψε το «Κουνέλι σε επιφυλακή», που ως υπεύθυνο ασφαλείας στο δάσος δείχνει τον αυταρχισμό του γεμίζοντας τον τόπο με απαγορεύσεις.

Ο Σεντάρις μερικές φορές γίνεται σκοτεινός στις ιστορίες του: Μια ορφανή από μητέρα αρκούδα κλαίγεται στα ζώα του δάσους προσπαθώντας να εξασφαλίσει οίκτο και τροφή, ώσπου την αιχμαλωτίζουν οι άνθρωποι και γίνεται ένα δυστυχισμένο, αλυσοδεμένο πλάσμα. Αλλού, ένα πονηρό και ζηλιάρικο κοράκι ξεγελάει μια αθώα προβατίνα και βγάζει τα μάτια από τα νεογέννητα παιδιά της. Αλλοτε ο συγγραφέας υπογραμμίζει το γονίδιο της αχαριστίας βάζοντας ένα φίδι να καταπίνει την ποντικίνα που το αγαπάει και το φροντίζει. Αφάνταστα ειρωνικός, περιγράφει έναν υγιή αρουραίο που προσπαθεί να δώσει θάρρος στον άρρωστο αρουραίο, μέχρι που και ο πρώτος γίνεται πειραματόζωο. Εν τέλει αφάνταστα αστείος, βάζοντας τον πελαργό να προσπαθεί να εξηγήσει στα παιδιά του πώς έρχονται τα μωρά...

Το βιβλίο διανθίζεται με εικόνες του Ιαν Φάλκονερ, δημιουργού της επιτυχημένης σειράς παιδικών βιβλίων «Ολίβια». Ωστόσο μην σκεφτείτε πως το «Σκίουρος ζητεί βερβερίτσα» αποτελείται από ιστορίες για παιδιά. «Σε αυτή την περίπτωση», όπως ανέφερε ο Σεντάρις, «πρόκειται για παιδάκια που τα τσούζουν!».

ΜΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ

* Ο ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ Καρέλος παρουσιάζει την Τετάρτη στις 7.00 μ.μ. στο «Floral» το μυθιστόρημά του «Η φθινοπωρινή μελαγχολία των ονείρων» (εκδ. Εμπειρία Εκδοτική) πλαισιωμένος από τους δημοσιογράφους Σ. Βούλτεψη και Β. Καλαμαρά, τον μαραθωνοδρόμο Γ. Χατζηαγγέλου και τον κυβερνήτη αεροσκαφών Χρ. Φακίνο.

* ΟΙ ψυχοθεραπεύτριες Δάφνη Φιλίππου και Πόλα Καραντάνα μιλούν για το βιβλίο τους «Ιστορίες για να ονειρεύεσαι... Παιχνίδια για να μεγαλώνεις» (εκδ. Καστανιώτη), την Πέμπτη στις 7.00 μ.μ. στον «Ιανό» της Θεσσαλονίκης. Την εκδήλωση προλογίζουν ο καθηγητής του ΑΠΘ Κώστας Μπακιρτζής και το ιδρυτικό μέλος τη Gestalt Κάτια Χατζηλάκου.

* ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ για τη δημιουργία δικτύου υποστηρικτών της Ελληνικής Wikipedia απευθύνει το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης σε προσωπικότητες και φορείς από το χώρο της επιστήμης, των γραμμάτων και των τεχνών, με στόχο τον διπλασιασμό ώς το τέλος της χρονιάς των 58.000 λημμάτων που διαθέτει ώς τώρα η εγκυκλοπαίδεια. Δηλώσεις στο www.mywikipedia.gr

* ΝΕΟ ΚΥΚΛΟ σεμιναρίων οργανώνει ο πολυχώρος «Μεταίχμιο» με τους Αννα Ιορδανίδου (επιμέλεια-διόρθωση λογοτεχνικών κειμένων), Σπύρο Μοσχονά (ανάλυση-συγγραφή δημοσιογραφικών κειμένων), Νίκο Παναγιωτόπουλο (σενάριο), Ελένη Σβορώνου (κείμενα και δρώμενα για παιδιά και νέους) και Ελενα Μαρούτσου (δημιουργική γραφή για παιδιά). Τηλ.: 211-3003580.

ΘΡΙΛΕΡ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤ. ΚΙΝΓΚ

ΣΤΙΒΕΝ ΚΙΝΓΚ

«Ο θόλος»

(εκδ. Bell).

ΓΕΝΝΗΜΕΝΟΣ το 1947 στο Πόρτλαντ του Μέιν και με δεκάδες διεθνή μπεστ-σέλερ στο ενεργητικό του, ο δεξιοτέχνης των ιστοριών τρόμου Στίβεν Κινγκ, από επίδοξος συγγραφέας ακόμη, δεχόταν αυστηρότατες έως κατεδαφιστικές κριτικές. Οπως αναφέρει ο ίδιος στο «Περί συγγραφής», την εποχή που φωτοτυπούσε αντίγραφα των πρωτολείων του και τα διέθετε έναντι 25 σεντς στους συμμαθητές του, η δασκάλα του απορούσε: «Γιατί γράφεις τέτοια σκουπίδια, Στιβ; Γιατί να σπαταλάς τις ικανότητές σου;». Αντίστοιχα αυστηρός ήταν κι ο Νόρμαν Μέιλερ, χαρακτηρίζοντάς τον «απελπιστικά αδέξιο κι επαναλαμβανόμενο συγγραφέα στο ξεκίνημά του», μολονότι παραδεχόταν πως το ύφος του έκτοτε είχε βελτιωθεί.

Γεγονός είναι ότι ο τόσο περιφρονημένος και τόσο λατρεμένος ταυτόχρονα συγγραφέας του «Κάρι», της «Λάμψης», του «Κριστίν», του «Στάσου πλάι μου», του «Μίζερι» και της «Ονειροπαγίδας», τιμήθηκε το 2003 για τη συνεισφορά του στ' αμερικανικά γράμματα από το Εθνικό Ιδρυμα Βιβλίου των ΗΠΑ, κι εξακολουθεί να δηλώνει «παρών» με θρίλερ όπως «Ο θόλος», των χιλίων και βάλε σελίδων, που μόλις κυκλοφόρησε από τα Bell (μετάφρ. Ν. Σπυριδάκης).

Μυθιστόρημα τρόμου που φλερτάρει με την πολιτική αλληγορία και τον οικολογικό προβληματισμό, «Ο θόλος» εκτυλίσσεται στο κοντινό μέλλον, σε μια κωμόπολη του Μέιν η οποία, ένα ήσυχο φθινοπωρινό πρωινό, αποκόπτεται ξαφνικά από τον υπόλοιπο κόσμο, μ' ό,τι συνεπάγεται αυτό σε ανθρώπινες απώλειες, και τυλίγεται σ' ένα αόρατο φράγμα αγνώστου προελεύσεως. Κι ενώ όλες οι απόπειρες να σπάσει το φράγμα μένουν ατελέσφορες, ένας φανατικός κι αδίστακτος τύπος το αντιμετωπίζει σαν την ιδανική ευκαιρία για να υποτάξει την πόλη στην εξουσία του. Κάποιοι, έστω και μετρημένοι, θα του αντιταχθούν. Τι περιθώρια έχουν όμως ν' απαλλαγούν από την τυραννία του; Οσο περνούν οι μέρες, τ' αποθέματα αέρα, νερού και τροφίμων εξαντλούνται. Μέχρι πού μπορεί να οδηγήσει ο εφιάλτης αυτός; Περιττό ίσως να πούμε ότι και αυτό το βιβλίο του Κινγκ οδεύει προς την οθόνη, καθώς η Dream Works του Στίβεν Σπίλμπεργκ εξασφάλισε τα δικαιώματα για την τηλεοπτική του διασκευή.

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΦΑΝΤΑΣΙΑ

ΓΑΛΑΤΕΙΑ ΡΙΖΙΩΤΗ «ΜΠΑΡ ΤΑΡ» (Εκδ. «Κέδρος»).

Η ΓΑΛΑΤΕΙΑ ΡΙΖΙΩΤΗ, με δύο συλλογές διηγημάτων στο ενεργητικό της, το «Ροζ της Ταϊλάνδης» (1998) και το «Ντραμς» (2002), επιστρέφει φέτος με μία ακόμη, πάντα από τον «Κέδρο», το «Μπαρ Ταρ». Τι την κρατά αφοσιωμένη στη μικρή φόρμα; Και γιατί επιμένει να εστιάζει σε άλλοτε οικείες κι άλλοτε παράξενες όψεις της καθημερινότητάς μας, φωτίζοντάς τες με τη δική της, ανάλαφρη κι ενίοτε σπαρακτική, μες την αφέλειά της, ματιά; Ισως επειδή συμμερίζεται την άποψη της επίδοξης συγγραφέως που ζωντανεύει σ' ένα από τα δεκάξι νέα διηγήματά της, αυτό που δίνει και τον τίτλο στη συλλογή.

«Το κακό με τη μυθιστοριογραφία», διαβάζουμε, «είναι ότι, ενώ θέλεις να δημιουργήσεις μια ιστορία και να ταξιδέψεις νοερά σε έναν φανταστικό χωροχρόνο, έρχεται η πραγματικότητα σαν απρόσκλητη επισκέπτρια και ρωτάει "να μπω;". Η φαντασία εξαφανίζεται, η πραγματικότητα στρογγυλοκάθεται και σαν τους σικελούς μαφιόζους, που σε προειδοποιούν με ήπιο τόνο, ότι, αν δεν κάνεις αυτό που σου λένε, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να βρεθείς νεκρός σε ανύποπτο χρόνο, η πραγματικότητα, ύπουλα ήρεμη, σου ξεκαθαρίζει ότι μυθιστοριογράφος δεν πρόκειται να γίνεις στον αιώνα τον άπαντα. Τι τους θες τους μύθους, σου λέει, όταν έχεις εμπρός σου την αλήθεια;».

Ιδού λοιπόν η «αλήθεια» που εισβάλλει στο οπτικό πεδίο της αφηγήτριας, αποσπώντας την διαρκώς από το γραπτό της: ο μικρόκοσμος που συνθέτουν οι θαμώνες μιας φτηνής συνοικιακής καφετέριας με τους ενοίκους της απέναντι πολυκατοικίας, όπου μένει κι αυτή. Τηλεορασόπληκτοι που ονειρεύονται καριέρα επιδοτούμενου μπίσνεσμαν, ζευγάρια στα πεζούλια που χαρτοπαίζουν πίνοντας σαν νεροφίδες, εριστικοί διαχειριστές, φιλήσυχοι έγχρωμοι μικροπωλητές και ποτισμένοι στην υγρασία ρακοσυλλέκτες, ελληνίδες που γηροκομούν όπως όπως τις μανάδες τους εισπράττοντας τη σύνταξή τους, πολύτεκνες αλλοδαπές που τρώνε το ξύλο της ζωής τους, οικογένειες που βγάζουν τα μάτια τους ή διαλύονται από απανωτούς θανάτους, νεαροί μετανάστες που τσιτώνουν τα νεύρα των γειτόνων τους ακούγοντας στη διαπασών μουσική - «ασήμαντοι κόκκοι» όλοι τους της «άμμου» της Αθήνας...

Μέσα από παρόμοιους μικρόκοσμους φαίνεται να ξεπροβάλλουν κι οι υπόλοιπες ηρωίδες της του βιβλίου, νεαρές γυναίκες στριμωγμένες ανάμεσα στη βαρβαρότητα του σύγχρονου πολιτισμού και την προσωπική τους μιζέρια -συναισθηματική, επαγγελματική, υπαρξιακή. Αλλη αναζητά συγκινήσεις υποδυόμενη για λίγο την πουτάνα, άλλη ζει ουσιαστικά σαν τέτοια χωρίς να το συνειδητοποιεί, άλλη περιθάλπει χαμένα κορμιά λες και είναι η Μητέρα Τερέζα, άλλη εφορμά ακάθεκτη στην «κόλαση» της πουριτανικής και ξενοφοβικής δικαιοσύνης, κι άλλη απολαμβάνει τις χαρές μιας απρόσμενης εγκυμοσύνης, διαγράφοντας ό,τι επώδυνο έχει προηγηθεί.

Η Γαλάτεια Ριζιώτη στα σαράντα ένα της συνεχίζει να ξορκίζει τον αρνητισμό που δίνει τον τόνο στις μέρες μας, με υπόγειο χιούμορ, «ροζ» φαντασιώσεις, «εξωτικές» αποδράσεις, αποδοχή του διαφορετικού και αρκετές δόσεις αυτοσαρκασμού. Σ' ένα, άλλωστε, από τα ωραιότερα διηγήματα του «Μπαρ Ταρ», την «Επιπλοκή» που αναφέρεται στον θάνατο του πατέρα της, στον οποίο είναι αφιερωμένο το βιβλίο, τ' ομολογεί: «Είναι ωραίο μερικές φορές να παίρνεις τη ζωή σου σαν δεδομένη. Να μην έχεις τύψεις ούτε και παράπονα. Να ελευθερώνεσαι απ' όσα υποτίθεται ότι είσαι υποχρεωμένος να κάνεις. Να ζεις για λίγο αναπνέοντας το οξυγόνο που σου αναλογεί, όσο μολυσμένη κι αν είναι η ατμόσφαιρα. Αξίζει κάποιες φορές να είσαι απλώς γαλήνιος και να ελπίζεις σε κάτι... Να ελπίζεις σε οτιδήποτε».

* ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΣ στο προηγούμενο τεύχος το βιβλίο του Βαγγέλη Σακκάτου «Παντελής Πουλιόπουλος» (εκδ. «Δρόμων») και αναφερόμενοι σ' ένα από τα ντοκουμέντα που περιλαμβάνονται σ' αυτό, τα «Τετράδια της Ακροναυπλίας», δημιουργήσαμε τη λανθασμένη εντύπωση ότι στις συζητήσεις που έγιναν στο στρατόπεδο μεταξύ 1939 και 1942 ετέθη και το ερώτημα περί της δημοκρατικής ή μη φύσης του σοβιετικού κράτους. Στην πραγματικότητα, θέμα συζήτησης υπήρξε ο χαρακτήρας του σοβιετικού κράτους και η υποχρέωση της υπεράσπισής του στον πόλεμο απέναντι στον ιμπεριαλισμό,

«δημοκρατικό» ή «φασιστικό».

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ΤΕΝΤ

«Το μαθηματικό γονίδιο»

(μετ. Κ. Σίμος, εκδ. Τραυλός)

Μυθιστορηματική βιογραφία των πρωτοπόρων μαθηματικών που αναδείχτηκαν μέσα από τους κόλπους των οικογενειών Οϊλερ και Μπερνούλι την περίοδο 1650-1800 και οι οποίοι δραστηριοποιήθηκαν στη Βασιλεία της Ελβετίας, την Αγία Πετρούπολη και το Βερολίνο, καθορίζοντας με τις εντυπωσιακές τους ανακαλύψεις την πορεία των θετικών επιστημών. Από την αμερικανίδα μαθηματικό και συγγραφέα του, επίσης μεταφρασμένου στα ελληνικά, «Καρλ Φρίντριχ Γκάους, ο πρίγκιπας των μαθηματικών».

ΚΕΪΤ ΜΟΣ

«Τα φαντάσματα του χειμώνα»

(μετ. Χ. Καψάλης, εκδ. Λιβάνη)

Το καινούριο μυθιστόρημα της Κ. Μος, γνωστής από τα μπεστ-σέλερ «Κρύπτη» και «Λαβύρινθος», εμπνευσμένο από την ιστορία της μεσαιωνικής χριστιανικής αίρεσης των Καθαρών. Για την ακρίβεια, από τις διώξεις των μελών της στις αρχές του 14ου αιώνα από τους στρατιώτες της Ιεράς Εξέτασης στη νότια Γαλλία, όπου διακόσια πενήντα χρόνια αργότερα ανακαλύφθηκαν ομαδικοί τάφοι ανθρώπων που θάφτηκαν ζωντανοί.

ΜΑΡΙΑ ΣΟΥΜΠΕΡΤ

«Η συμμορία της Τήλας»

(εκδ. Πάπυρος)

Τι είδους συμμορία θα μπορούσαν να συστήσουν έξι ηλικιωμένες γυναίκες, και γιατί; Περιπέτεια με κωμικά σουρεαλιστικές καταστάσεις, όπου έξι γιαγιάδες, αντί να το βάλουν κάτω, διεκδικούν από την αυτονομία τους ώς τη σεξουαλική ταυτότητά τους, επιμένοντας ν' αντλούν από τις χαρές της ζωής. Η ελληνογερμανίδα θεατρολόγος που πρωτοεμφανίστηκε το '98, στα 19 της, με το τρυφερό παραμύθι για μεγάλους «Τα πράσινα, τα καστανά και τα μαύρα μάτια», υπογράφει μια γλυκόπικρη κωμωδία με φόντο τη «σκληρή» νεοελληνική πραγματικότητα.

ΝΑΣΟΣ ΒΑΓΕΝΑΣ

«Κινούμενος στόχος»

(εκδ. Πόλις)

Τόμος που συγκεντρώνει κείμενα δημοσιευμένα με ποικίλες αφορμές στον τύπο, αποσκοπώντας σε μια «προσεκτικότερη προσέγγιση» της λογοτεχνικής μας παράδοσης. Καθηγητής της θεωρίας και της κριτικής της λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο Βαγενάς θίγει μεταξύ άλλων ζητήματα όπως η «παρανάγνωση» του Καβάφη, οι εκλεκτικές συγγένειες Σεφέρη και Παπαδιαμάντη, η σχέση του Κ. Θ. Δημαρά με τη γενιά του '30, η θητεία του Ροΐδη στη λογοτεχνική κριτική, η κληρονομιά του Καρυωτάκη, η θέση του Σολωμού ανάμεσα στην αθηναϊκή και την επτανησιακή σχολή.

ΓΙΟΧΑΝ ΓΙΟΑΚΙΜ ΒΙΝΚΕΛΜΑΝ

«Ιστορία της αρχαίας τέχνης»

(μετ. Λ. Αναγνώστου,

εκδ. Gutenberg)

Εργο ορόσημο στο πεδίο των αρχαιογνωστικών επιστημών, ο θεμέλιος λίθος της ιστορίας της τέχνης ως ξεχωριστού επιστημονικού κλάδου. Πρόκειται για το κορυφαίο επίτευγμα του γερμανού αρχαιολόγου Βίνκελμαν (1717-1768), πρωτοπόρου της κίνησης του νεοκλασικισμού στην Ευρώπη, ο οποίος συνδυάζοντας μια σειρά από μυθικά, θρησκευτικά, κοινωνικοπολιτικά, κλιματολογικά και αισθητικά δεδομένα ερμηνεύει και αξιολογεί την τέχνη των αρχαίων ανατολικών λαών, των Ετρούσκων, των Ελλήνων και των Ρωμαίων. Την έκδοση προλογίζει ο δόκτωρ Κλασικής Φιλολογίας Γεράσιμος Μαρκαντωνάτος.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Ατζέντα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Προδημοσίευση
Ο Αλέξανδρος των λαών
Κινηματογράφος
Ους ο Αλλάχ συνέζευξεν
Ζητείται ρόλος για σεναριογράφο
Το σινεμά ξαναγράφει ιστορία
Μουσική
Η ρίμα του συμβιβασμού
Η χιλιανή φωνή του αγώνα
Θέατρο
Επαναστατική δράση κατά Μίλερ
Ο χαρούμενος κύριος Κάφκα
Η αρχαιολογία του έρωτα και της ζήλιας
Έκθεση
Το βελούδο της ντίβας
Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς
Παγκόσμια μνημεία, ελληνικά προβλήματα
Εικαστικά
Express yourself
Λογοτεχνία
Ισόβιοι δεσμοί
Το ψυχογράφημα ενός εμφυλίου