Έντυπη Έκδοση

«ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΗ» Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ

Ο Ομπάμα φοβάται ένα στραβοπάτημα στη Λιβύη

Ο ένοικος του Λευκού Οίκου κρατάει αποστάσεις, ενώ από το περιβάλλον του ξεκαθαρίζουν ότι δεν βλέπει στρατιωτικές επεμβάσεις σε Μπαχρέιν και Υεμένη

Ενα φάντασμα περιτριγύριζε τον Μπαράκ Ομπάμα όταν βρισκόταν στο πόντιουμ στο East Room του Λευκού Οίκου τη στιγμή που επιχειρούσε να δικαιολογήσει την «ανθρωπιστική επέμβαση» στην Λιβύη: Το φάντασμα του Τζορτζ Μπους. Μέχρι προ τινος, η αμερικανική διπλωματία εμφανιζόταν ανήμπορη να ξορκίσει ένα τέτοιο φάντασμα. Προς επίρρωσιν των παραπάνω, η Σαμάνθα Πάουερ, η «ιέρεια» τέτοιου είδους επεμβάσεων και μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, είχε σε ανύποπτο χρόνο αποτυπώσει μια ωμή αλήθεια: «Για μια ολόκληρη γενιά, η ιδέα της διεθνούς ανθρωπιστικής επέμβασης είχε δολοφονηθεί από την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ».

Η εξέγερση των λίβυων πολιτών ήταν για τους υπέρμαχους των «ανθρωπιστικών επεμβάσεων» στην Ουάσιγκτον μια αναπάντεχη ευκαιρία. Το μίσος για τον Καντάφι, τα ενεργειακά συμφέροντα της Ε.Ε. και ο φόβος για αστάθεια στην περιοχή έδωσαν στην Πάουερ και στους ομοϊδεάτες της μέσα στον Λευκό Οίκο -ανάμεσά της και η πρέσβειρα των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Σούζαν Ράις- την ευκαιρία να «στρώσουν το χαλί» για τη στρατιωτική επέμβαση στη χώρα.

Στο παρελθόν, ο Μπαράκ Ομπάμα είχε ενστερνιστεί τις θέσεις τους. Γι' αυτό και η διαχείριση της κρίσης με τη Λιβύη είχε μια διαφορετική ρητορική και σχεδιασμό. Δεν επιχείρησε να μεγαλοποιήσει τον κίνδυνο ή να κατασκευάσει μη ρεαλιστικές προσδοκίες για το αποτέλεσμα των επιχειρήσεων. Δεν συνέκρινε τον συνταγματάρχη Καντάφι με τον Ιωσήφ Στάλιν και τον Αδόλφο Χίτλερ, όπως έπραξε ο Μπους στο Ιράκ. Κατά έναν περίεργο τρόπο, η στρατηγική Ομπάμα έμοιαζε να ακολουθεί κατά πόδας εκείνη που υιοθέτησε ο Τζορτζ Μπους ο πρεσβύτερος το 1990 κατά τη διάρκεια του Πολέμου στον Κόλπο. Η κυβέρνηση Μπους τότε είχε ζητήσει ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών, συγκεκριμένη στρατιωτική συμβολή από άλλες χώρες -ανάμεσά τους και αραβικές χώρες όπως η Αίγυπτος και η Συρία- καθώς και σημαντική οικονομική βοήθεια από την Ιαπωνία. Εξίσου σημαντικό είναι ότι άφησε τελικά τον Σαντάμ Χουσέιν στην εξουσία...

Η προσέγγιση του αμερικανού προέδρου στο θέμα της Λιβύης αντικατοπτρίζει εν μέρει και τη φιλοσοφία του στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής: μια προσπάθεια να περιορίσει την αμερικανική ισχύ παρά να την επεκτείνει. Οι μέχρι σήμερα πράξεις του το ομολογούν: απέσυρε μεγάλο μέρος των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ, διακήρυξε την επιθυμία να αποσυρθεί από το Αφγανιστάν μέχρι το 2014, προσπάθησε να εξομαλύνει τις σχέσεις με την Κίνα και τη Ρωσία παρά να αντιπαρατεθεί μαζί τους, ενώ έκλεισε τα αφτιά του στα τύμπανα του πολέμου που κτυπούσαν τα γεράκια της Ουάσιγκτον για το Ιράν.

Από την εποχή που ήταν προεδρικός υποψήφιος, το 2008, ο Ομπάμα είχε μιλήσει για «επιθετικές διεθνείς ενέργειες» με σκοπό να ανακουφιστούν χώρες που πλήττονται «από φτώχεια, γενοκτονία και ασθένειες». Αν και μια σειρά από πολιτικές και ένοπλες συγκρούσεις έχουν προκαλέσει αιματοχυσίες και πλήγματα στον άμαχο πληθυσμό σε μια σειρά από χώρες όπως Σουδάν, Σρι Λάνκα, Ζιμπάμπουε και Ακτή Ελεφαντοστού, η κυβέρνηση Ομπάμα έχει κρατήσει από ουδέτερη έως αδιάφορη στάση.

Κατά τους αναλυτές, μια τέτοια «αυτοπεριοριστική» πολιτική εξηγείται λόγω της πολύπλοκης προσωπικότητας του Ομπάμα. «Είναι από τη φύση του ένα προσεκτικό και μετρημένο άτομο» σχολίασε στο περιοδικό «Time» ο ιστορικός Ντέιβιντ Κένεντι. «Το ανησυχητικό του ελλάτωμα είναι η παθητικότητά του» αντιπαρέβαλε ο Ντέιβιντ Μπρουκς στην «Νιου Γιορκ Τάιμς». Ομως η όλη του στάση εκπορεύεται και από τις επιθυμίες της κοινής γνώμης. Μια δημοσκόπηση από το Ινστιτούτο Pew πριν το Συμβούλιο Ασφαλείας εγκρίνει την επιβολή ζώνης αεροπορικού αποκλεισμού έδειξε ότι μόνο το 27% πιστεύει ότι οι ΗΠΑ έχουν την ευθύνη να δράσουν εκεί, ένα ποσοστό πολύ μικρότερο από εκείνα που είχαν καταγραφεί για επέμβαση σε Νταρφούρ (51%), Κόσοβο (47%), Βοσνία (30%).

Το ψήφισμα 1973 του Συμβουλίου Ασφαλείας, κατά την «Ουάσιγκτον Ποστ», είναι ένα σημείο καμπής γι' αυτό που αποκαλούν οι σύμβουλοι του «μετριοπαθή, πολυμερή εξωτερική πολιτική». Βέβαια, η συμμαχία που στήθηκε για τη Λιβύη δεν έχει προϊδεάσει -γιατί τα συμφέροντα είναι εντελώς διαφορετικά- ότι θα επέμβουν στο Μπαχρέιν ή στην Υεμένη όπως ανάλογα έπραξαν στη Λιβύη. Υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης Ομπάμα μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας στην εφημερίδα «Γουόλ Στριτ Τζέρναλ» είπε ότι ο τελευταίος μήνας ήταν ιδιαίτερα διδακτικός για όσους χαράσσουν πολιτική στην Ουάσιγκτον. «Ολοι στον Λευκό Οίκο συμφώνησαν ότι υπάρχει ανάγκη για πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές. Η προσέγγιση, όμως, πρέπει να να γίνεται σε κάθε χώρα ξεχωριστά».

Ο Ομπάμα δεν έχει ακόμα εξηγήσει στην κοινή γνώμη, ως ώφειλε, τι διακυβεύεται για τις ΗΠΑ από την «αραβική άνοιξη» που συγκλονίζει τη Μέση Ανατολή και πώς η κυβέρνησή του προτίθεται να υποστηρίξει τους εξεγερμένους λαούς. Μέχρι στιγμής, η «ανθρωπιστική επέμβαση» για να προστατευτούν οι άμαχοι στη Λιβύη τον διευκολύνει να προβάλλει προς το εσωτερικό ότι ακόμα και μια «παθητική» προσέγγιση ή μια πολυμέρεια στις αποφάσεις μπορεί να εξυπηρετήσει τα αμερικανικά συμφέροντα και να υπενθυμίσει ότι η Αμερική μπορεί να ηγείται και από το παρασκήνιο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Διεθνή
Με λέξεις-κλειδιά
ΗΠΑ
Λιβύη
Μέση Ανατολή και αραβικός κόσμος
Σχετικά θέματα: Λιβύη
Ζητείται λύση εξ Αφρικής
Αυτή η αυγή είναι ... αξημέρωτη
Το ΝΑΤΟ επεμβαίνει και η Ελλάδα... διευκολύνει
«Οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα ζωτικό εθνικό συμφέρον στη Λιβύη»
Πλησιάζει η ώρα της αραβικής μεσολάβησης
Οι Γάλλοι αφήνουν μόνο τον «στρατηγό» Σαρκοζί
Η Λιβύη διχάζει τους Γερμανούς
Ο «αντιδυτικός» Πούτιν και ο «αντικανταφικός» Μεντβέντεφ
Τα πετροδολάρια πίσω από τους βομβαρδισμούς
«Αν κλείσουν όλα τα σουπερμάρκετ θα κάνουμε αναγκαστικά... δίαιτα»
«Να φύγει ο Καντάφι»
Για το ίδιο θέμα
Ζητείται λύση εξ Αφρικής
Άλλα θέματα στην κατηγορία Διεθνή της έντυπης έκδοσης
Λιβύη
Ζητείται λύση εξ Αφρικής
Αυτή η αυγή είναι ... αξημέρωτη
Το ΝΑΤΟ επεμβαίνει και η Ελλάδα... διευκολύνει
«Οι ΗΠΑ δεν έχουν κανένα ζωτικό εθνικό συμφέρον στη Λιβύη»
Ο Ομπάμα φοβάται ένα στραβοπάτημα στη Λιβύη
Πλησιάζει η ώρα της αραβικής μεσολάβησης
Οι Γάλλοι αφήνουν μόνο τον «στρατηγό» Σαρκοζί
Η Λιβύη διχάζει τους Γερμανούς
Ο «αντιδυτικός» Πούτιν και ο «αντικανταφικός» Μεντβέντεφ
Τα πετροδολάρια πίσω από τους βομβαρδισμούς
«Αν κλείσουν όλα τα σουπερμάρκετ θα κάνουμε αναγκαστικά... δίαιτα»
«Να φύγει ο Καντάφι»
Συρία
Η ανυπακοή έφθασε μέχρι τη Δαμασκό
Παλαιστίνη
Μήνυμα απ' τη Γάζα
Ιαπωνία
Εφιάλτης στον αντιδραστήρα Νο3
Εθελοντές εργάτες στη Φουκουσίμα
Γερμανία
Σεισμός στην Ιαπωνία, τσουνάμι στη Γερμανία
Πυρηνικά
Τα 14 παραλίγο ατυχήματα στις ΗΠΑ
ΗΠΑ
Επαιξε μπάλα για νέες συμφωνίες
Ακτή Ελεφαντοστού
Η πικρή γεύση της σοκολάτας
Le Monde diplomatique
Αύριο είναι η σειρά της Τεχεράνης
Αναπάντεχες συμμαχίες