Έντυπη Έκδοση

Ετσι κάνουν όλες

Η παράσταση του αριστουργήματος του Μότσαρτ «Ετσι κάνουν όλες» επανήλθε πρόσφατα στο πρόγραμμα της Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης και εντάχθηκε στη σειρά των απ' ευθείας μεταδόσεων σε όλο τον κόσμο. Η παράσταση μεταδόθηκε χθες και στην Ελλάδα, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και άλλους επιλεγμένους χώρους. Το εξαιρετικό καστ διηύθυνε, όπως και στην πρεμιέρα του Οκτωβρίου, ο James Levine.

Η Ιζαμπέλ Λέοναρντ, η Ντανιέλε Ντε Νιζ και η Σουζάνα Φίλιπς, οι οποίες αποδεικνύουν ότι «έτσι κάνουν όλες» Η Ιζαμπέλ Λέοναρντ, η Ντανιέλε Ντε Νιζ και η Σουζάνα Φίλιπς, οι οποίες αποδεικνύουν ότι «έτσι κάνουν όλες» Το Cosi fan tutte είναι ο καρπός μιας από τις πιο ευτυχείς συναντήσεις και συνεργασίες της παγκόσμιας τέχνης: του Wolfgang Amadeus Mozart, της απόλυτης μουσικής ευφυΐας από το Salzburg, και του λιμπρετίστα Lorenzo Da Ponte από την περιοχή της Βενετίας. Αυτό το drama giocoso είναι το τελευταίο από τα τρία αριστουργήματα που δημιούργησαν από κοινού.

Ο Mozart πέθανε περίπου ένα χρόνο μετά την ολοκλήρωση αυτής της όπερας, έχοντας προλάβει στη σύντομη ζωή του να εμπλουτίσει όσο ελάχιστοι τον ανθρώπινο πολιτισμό, ενώ ο δαιμόνιος Βενετός θα συνεχίσει για πολλά ακόμη χρόνια την περιπετειώδη ζωή του, την οποία περιγράφει στα πραγματικά εξαιρετικού ενδιαφέροντος απομνημονεύματά του, και θα ολοκληρώσει τον πολύπλευρο, πολυτάραχο και πολυσχιδή επαγγελματικό του βίο ως ο πρώτος καθηγητής Ιταλικής Φιλολογίας στο King's College της Νέας Υόρκης, που δεν είναι άλλο από τον πρόδρομο του διάσημου Columbia University, και βρισκόταν τότε στην ίδια με σήμερα τοποθεσία στο Μανχάταν, τρία μόλις χιλιόμετρα βορειότερα από τη Μητροπολιτική Οπερα.

Η υπόθεση του έργου παραλλάσσει με μοναδικό τρόπο το μοτίβο της δοκιμασίας της πίστης στις σχέσεις, το οποίο κυριαρχεί στην ευρωπαϊκή λογοτεχνική παράδοση. Δύο φίλοι αξιωματικοί (Guglielmo και Ferrando), ερωτευμένοι και αρραβωνιασμένοι με δύο νεαρές όμορφες και λεπτεπίλεπτες αριστοκράτισσες (Fiordiligi και Dorabella, αντίστοιχα), στοιχηματίζουν με τον ηλικιωμένο Don Alfonso, ο οποίος τους προκαλεί και διακηρύσσει ότι όλες οι γυναίκες είναι ίδιες, εν δυνάμει άπιστες, και οι συγκεκριμένες δεν μπορεί να αποτελούν εξαίρεση.

Οι δύο νεαροί δέχονται να προσποιηθούν ότι θα φύγουν για τον πόλεμο και επιστρέφουν μεταμφιεσμένοι για να διεκδικήσουν ο ένας τη φίλη του άλλου.

Για να μπορέσει να οργανώσει τη μηχανορραφία του ο Don Alfonso, αλλά και για να κάνει πιστευτά τα όσα θα επακολουθήσουν, χρειάζεται να δεσμεύσει τους δύο αξιωματικούς με το λόγο της στρατιωτικής τους τιμής, ότι όχι μόνο δεν θα αποκαλύψουν το σχέδιο, αλλά θα διεκδικήσουν με όλες τους τις δυνάμεις τις νεαρές. Επιπλέον θέλει να διασφαλίσει τη συνεργασία της πανέξυπνης υπηρέτριας Despina, προσφέροντάς της χρήματα. Αυτή στην αρχή υποπτεύεται ότι πρόκειται απλώς για μια «κανονική» ανήθικη πρόταση του κατά πολύ γηραιότερού της Don Alfonso, αλλά τελικά δέχεται και γίνεται φερέφωνό του, προσπαθώντας να πείσει τις κοπέλες να αφήσουν τους ρομαντισμούς και να ενδώσουν στο «ρεαλισμό».

Και οι Ροντρόν Λογκόσοβ, Μάθιου Πολεντζάνι, οι ατυχείς αρραβωνιαστικοί Και οι Ροντρόν Λογκόσοβ, Μάθιου Πολεντζάνι, οι ατυχείς αρραβωνιαστικοί Μέσα από μια αλληλουχία εύθυμων τεχνασμάτων και τρυφερού φλερτ και οι δύο κοπέλες θα ενδώσουν τελικά στη γοητεία των νεοφερμένων «Αλβανών πριγκίπων» και ο Don Alfonso θα κερδίσει το στοίχημα, αλλά θα συμβουλέψει πια τους πληγωμένους και εκτός εαυτού εραστές να παντρευτούν τις κοπέλες που αγαπούν, αφού και οι πιθανές επόμενες δεν εξαιρούνται από τη «θεωρία» του. Οι άνθρωποι, φιλοσοφεί ex cathedra πλέον ο Don Alfonso, ως νικητής και κατ' εξοχήν γνώστης της ανθρώπινης φύσης, πρέπει να αποδέχονται και να χαίρονται τη ζωή όπως είναι χωρίς εξιδανικεύσεις. Ετσι η όπερα οδηγείται, όπως και οι Γάμοι του Φίγκαρο αλλά σε αντίθεση με τον Don Giovanni, σε Happy End.

Το δίδυμο Mozart-Da Ponte, το οποίο θα μπορούσε εδώ να κατηγορηθεί ότι δεν έχει και τις πιο φεμινιστικές απόψεις, έχει μάλλον απολογηθεί εκ των προτέρων στους Γάμους του Φίγκαρο με τη μεγαλοπρεπή γονυπετή αίτηση συγγνώμης του κόμη όχι μόνο απέναντι στην αριστοκράτισσα γυναίκα του, αλλά ακόμα και στην υπηρέτριά του, πράγμα που μάλλον θα σόκαρε την εποχή εκείνη το κυρίως αντρικό και αμιγώς αριστοκρατικό κοινό των πρώτων παραστάσεων της όπερας. Ισως να ήταν σκανδαλώδες ακόμη και για ένα από τα πιο προοδευτικά πνεύματα της εποχής, τον προστάτη του Mozart και εκφραστή της Πεφωτισμένης Δεσποτείας, Αυστριακό αυτοκράτορα Ιωσήφ Β'.

Αρα στα τρία αριστουργήματα του μαγικού διδύμου, αν τα δει κανείς συνολικά, μάλλον σημειώνεται ισοπαλία στην πάλη μεταξύ των δύο φύλων, με το Cosί να δείχνει κυρίως τις αδυναμίες και την αστάθεια της γυναικείας φύσης, τον Don Giovanni της αντρικής και το Φίγκαρο να επιτυγχάνει έναν έντιμο συμβιβασμό.

Τόσο ο Mozart όσο και ο Da Ponte θα πρέπει να έβαλαν ή τουλάχιστον σίγουρα θα αναγνώριζαν κάτι από τον εαυτό τους στην εύθυμη ιστορία του πνευματικού τους τέκνου.

Ο Mozart είχε, προτού παντρευτεί τη γυναίκα του Constanze, σχέση με την αδερφή της, ενώ το θέμα των σχέσεων των δύο φύλων τον είχε απασχολήσει ιδιαίτερα από την ώρα που έφτασε πρώτη φορά στη Βιέννη, την οποία οι συγγραφείς της εποχής της απέδιδαν όλοι να έχει μια μοντέρνα για την εποχή ερωτική ζωή.

Ο δε Da Ponte, ο οποίος έφυγε από το μικρό χωριό του μικρός, εγκαταλείποντας την εβραϊκή του πίστη για χάρη του καθολικισμού και έμεινε για ένα μεγάλο διάστημα στην πόλη της Βενετίας, έζησε μια σκανδαλώδη ζωή που μοιάζει με αυτή του διάσημου συμπατριώτη του Καζανόβα. Δεν μπορεί κανείς να πει αν αυτή η βαθιά και λεπτή γνώση της ψυχολογίας των δύο φύλων και των ανθρώπινων σχέσεων, η οποία είναι τουλάχιστον τόσο σοβαρή όσο κωμικός είναι ο τρόπος με τον οποίο αναπτύσσεται στα κείμενά του, και την οποία θα ζήλευαν οι μεγαλύτεροι ψυχολόγοι, ήταν η αιτία ή το αποτέλεσμα των αναρίθμητων κατακτήσεών του.

Θα επανέλθουμε με επόμενο κείμενο για να αναφερθούμε στην παράσταση καθαυτή και τους συντελεστές της. 

INFO: Οι φωτογραφίες του Marty Sohl είναι μια ευγενική προσφορά της Metropolitan Opera.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κλασική μουσική
Οπερα
Μουσική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα
Η γέννηση ενός αριστουργήματος
Σινεμά
Με περνάνε για άντρα
Ατζέντα Σινεμά
Κωνσταντίνος Κοντοβρακης, παραγωγός
Οπερα
Ετσι κάνουν όλες
Εικαστικά
Ατζέντα Εικαστικών
Μουσική
Ατζέντα Μουσική
Θέατρο
Ατζέντα Θεάτρου
ΚΟΑ
Ενα γερμανικό Ρέκβιεμ
Ποίηση
Στο αρχιπέλαγος της ποίησής του
Άλλες ειδήσεις
ΑΕΠ: η ιστορία ενός αμφισβητούμενου οικονομικού όρου