Έντυπη Έκδοση

Κωμωδία καλπάζουσα

Ο Γιώργος Αρμένης και ο Παύλος Χαϊκάλης, από δύο διαφορετικές σχολές υποκριτικής, πρωταγωνιστούν στους αριστοφανικούς «Ιππής» που θα δούμε στην Επίδαυρο

Είναι πολιτικός κι έχει τις χάρες όλες: χαμερπής, αμαθής, δειλός και φιλοχρήματος. Ετσι περιγράφει τον αθηναίο δημαγωγό Κλέωνα ο Αριστοφάνης με τη δηλητηριώδη πένα του στους «Ιππής». Με αυτό το έργο ανοίγουν τα φετινά Επιδαύρια.

Ο Παύλος Χαϊκάλης και ο Γιώργος Αρμένης ως Αλλαντοπώλης και Παφλαγόνας αντίστοιχα στους «Ιππής» που ανεβαίνουν σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη. Ο Παύλος Χαϊκάλης και ο Γιώργος Αρμένης ως Αλλαντοπώλης και Παφλαγόνας αντίστοιχα στους «Ιππής» που ανεβαίνουν σε σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη. Είναι συμπαραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και του Θεάτρου Διαδρομή, σε μετάφραση Κ. Χ. Μύρη, δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία Βασίλη Νικολαΐδη. Κι επειδή η δημαγωγία, η ρεμούλα και η κατάχρηση του δημόσιου χρήματος έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα, η αριστοφανική κωμωδία εξακολουθεί να είναι... δραματικά επίκαιρη.

Ο Κλέων, βυρσοδέψης το επάγγελμα, μεταπήδησε στον πολιτικό στίβο ως αντίπαλος του Περικλή. Με τη δημαγωγία του απέκτησε επιρροή στις μεσαίες τάξεις της Αθήνας και στη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου ηγήθηκε κόμματος που ήταν αντίθετο με την ειρήνη. Ο Αριστοφάνης τον παραλαμβάνει σε μια «δυνατή» στιγμή του: όταν σπεύδει να καρπωθεί μια νίκη που δεν του ανήκει, στη Σφακτηρία της Πύλου, την οποία είχαν προετοιμάσει οι στρατηγοί Δημοσθένης και Νικίας.

Μηχανισμός λογοκρισίας

Οι «Ιππής», το πρώτο έργο που ο ποιητής υπογράφει με το όνομά του (όχι με ψευδώνυμο όπως έκανε μέχρι τότε), θίγει άμεσα πολιτικά πρόσωπα κι όταν παρουσιάζεται στα Λήναια εξασφαλίζει το πρώτο βραβείο. Ο ίδιος ο Κλέων βρίσκεται στην πρώτη σειρά των καθισμάτων κι ακούει καθαρά δύο φορές το όνομά του. Την επόμενη μέρα θέτει σε λειτουργία το μηχανισμό της λογοκρισίας: Απαγορεύει τα έργα που αναφέρονται σε πολιτικά και δημόσια πρόσωπα.

Με όχημα ένα τάγμα χιλίων Ιππέων, γόνων πλουσίων οικογενειών, ο ολιγαρχικός Αριστοφάνης αποφασίζει να ξεσκεπάσει τους απατεώνες. Επινοεί το εξής ριζοσπαστικό εύρημα: Για να κτυπηθεί η φαυλότητα πρέπει να επιστρατευτεί μια άλλη ακόμα μεγαλύτερη. Απέναντι στον πρώην βυρσοδέψη Παφλαγόνα (Κλέων) τοποθετεί ένα φανταστικό πρόσωπο, τον Αλλαντοπώλη. Ο αγώνας ξεκινά ανάμεσά τους και μετέρχεται δεκάδων τρόπων προκειμένου να αναδειχθεί ο δεινότερος τυχοδιώκτης, ο πιο καπάτσος στην κλεψιά και στην απατεωνιά.

Στην παράσταση οι ρόλοι ερμηνεύονται από δυο διαφορετικές σχολές υποκριτικής. Τον εκ του Θεάτρου Τέχνης προερχόμενο Γιώργο Αρμένη, με μια μεστή σαραντάχρονη εμπειρία στον Αριστοφάνη, στον ρόλο του Παφλαγόνα. Και τον Παύλο Χαϊκάλη, ηθοποιό με αίσθηση του ρυθμού και έμπειρο στην επιθεώρηση, στον ρόλο του Αλλαντοπώλη, που κάνει το ντεμπούτο του στην Επίδαυρο.

«Ο ακάματος Αρμένης, εύγλωττος ενεργειακά και κινησιολογικά, αλωνίζει στη σκηνή», λέει ο Β. Νικολαΐδης. «Ο Χαϊκάλης έχει μια σχεδόν μουσική αίσθηση του ρυθμού, ετοιμόλογος και δεινός στην ατάκα. Δυο ηθοποιοί μεγάλης εμβέλειας που η διαφορετικότητά τους είναι προς όφελος της παράστασης».

Δυο νέοι καλλιτέχνες συνεργάζονται στην παράσταση. Οι χορογραφίες του Χρήστου Παπαδόπουλου απομακρύνονται από το τυπικό, μπουφόνικο στοιχείο με το οποίο αποδίδονται συνήθως στους «Ιππής». Εδώ εμφανίζονται ως εστέτ, φινετσάτοι αριστοκράτες, που όμως διατηρούν τα αδρά στοιχεία των πολεμιστών. Η Αντιγόνη Τσολάκη έγραψε τη μουσική, μπλέκοντας ένα αρχαιοπρεπές ύφος με σύγχρονα ακούσματα. Το σκηνικό (η πρόσοψη ενός παλιού μπαρουτοκαπνισμένου απ' τον πόλεμο νεοκλασικού κι ένα κρεβάτι) και τα κοστούμια (κινούνται στη δεκαετία του '20) ετοίμασε ο Γιάννης Μετζικώφ: Ανάμεσα σε βελάδα, μιούζικ χολ και Σαρλό η εμφάνιση του Παφλαγόνα, μια βράκα μ' ένα μεγάλο ζωνάρι με μαχαίρια και μια αρμαθιά λουκάνικα στον ώμο, του χυδαίου Αλλαντοπώλη. Η Ειρήνη βγαίνει στο τέλος χορεύοντας κάτι ανάμεσα σε μάμπο και τσιφτετέλι. Εκτός από τον 13μελή χορό παίζουν ακόμα ο Σαμψών Φύτρος, ο Θύμιος Κούκιος και ο Γιάννης Κοτσαρίνης, ερμηνεύοντας τον Δήμο, αρχικά ως πορνόγερο και στο τέλος ως Αθανάσιο Διάκο...

Καλύτερες μέρες

Οι «Ιππής» πάντως δεν είναι έργο που προτιμούν οι σκηνοθέτες όταν ανατρέχουν στο ρεπερτόριο του Αριστοφάνη. «Δεν παρουσιάζει ποικιλία, ούτε καινούρια πρόσωπα», σχολιάζει ο σκηνοθέτης. «Ωστόσο, αν βρεις τρόπο να μην το παρουσιάσεις μονόχορδα, αποκτά γοητεία, ποικιλία και ρυθμό. Ο Αριστοφάνης, λιγότερο ποιητικός και ουτοπιστής απ' ό,τι στα άλλα έργα του, τολμά να βγει μπροστά. Μοναδικός σκοπός του είναι να καυτηριάσει τον μεγάλο του εχθρό και πολιτικό αντίπαλο που, εκμεταλλευόμενος τη νίκη άλλων, ανεβάζει τις μετοχές του στην Αθήνα. Αντιπαραθέτει στη βρομιά των δερμάτων του Κλέωνα εκείνη των εντοσθίων με τα οποία ανακατεύεται ένας άνθρωπος που φτιάχνει λουκάνικα. Η αισιόδοξη νότα στο τέλος δεν λείπει. Ο Αλλαντοπώλης γίνεται καλός και αναδομεί το Δήμο κάνοντάς τον καινούργιο, υγιή. Σαν να μας λέει: "Θα 'ρθουν καλύτερες μέρες"». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Θέατρο
Σχετικά θέματα: Θέατρο
Η Κάρμεν, ένα άπιαστο πουλί
Η Ιπέρ και τα κατά
Πολιτική, σεξ και τσικουδιά
Στον μαγικό κόσμο του Μόμπι Ντικ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Θέατρο
Η Κάρμεν, ένα άπιαστο πουλί
Η Ιπέρ και τα κατά
Κωμωδία καλπάζουσα
Πολιτική, σεξ και τσικουδιά
Στον μαγικό κόσμο του Μόμπι Ντικ
Μετά τις παραστάσεις
Τα νέα στέκια της Επιδαύρου
Μουσική
Δύο συνθέτες και οι μούσες τους
«Νιώθω σαν κόμπος σφιχτός»
Νίνα τραγουδά Μπίλι
Ορχήστρα των Χρωμάτων στο Ηρώδειο
Ροκ στην εθνική οδό
Η κυρία της τζαζ
Εφορία όχι, ευφορία ναι
Κινηματογράφος
Συνέντευξη με έναν βρικόλακα
Χορός
Ο χορός κερδίζει έδαφος
Αρχιτεκτονική
Ο πύργος της φαντασίας
Φωτογραφία
Γυναίκες πίσω απ' το φακό
Βιβλίο
Ολος ο κόσμος στο χαρτί
Φωνές από το παρελθόν
Πέντε μεγάλοι αποκαλύπτονται
Οι σελίδες ενός τραγουδοποιού
Τραγωδία χωρίς τέλος