Έντυπη Έκδοση

Η Γη της Εξαγγελίας

Στις περασμένες προεκλογικές περιόδους, η Ν.Δ. υποσχόταν λαγούς με πετραχήλια για τον πολιτισμό. Σε αυτήν, βέβαια, σιωπά. Στη διετία που ξεκίνησε με το σκάνδαλο Ζαχόπουλου και τελείωσε μ' ένα ακόμα κρούσμα αρχαιοκαπηλείας, η Λυρική Σκηνή χρεοκόπησε, οι κινηματογραφιστές ξεσηκώθηκαν κι η Ακαδημία Τεχνών ξεχάστηκε, ενώ το υπουργείο Πολιτισμού έμεινε χωρίς δικά του κονδύλια από το Δ' ΚΠΣ. Η σκυτάλη των «δεσμεύσεων» περνάει, τώρα, στο ΠΑΣΟΚ...

Στις 10/5/07 ο πρωθυπουργός και δύο υπουργοί του συναντούν εκπροσώπους του καλλιτεχνικού χώρου εν όψει της δημιουργίας της Ακαδημίας Τεχνών. Ενα σχέδιο που ματαιώθηκε εν τη γενέσει του... Φαίνονται οι Δ. Σγούρος, Αλ. Μυράτ, Θ. Αντωνίου, Λ. Βογιατζής, Θ. Τερζόπουλος. Στις 10/5/07 ο πρωθυπουργός και δύο υπουργοί του συναντούν εκπροσώπους του καλλιτεχνικού χώρου εν όψει της δημιουργίας της Ακαδημίας Τεχνών. Ενα σχέδιο που ματαιώθηκε εν τη γενέσει του... Φαίνονται οι Δ. Σγούρος, Αλ. Μυράτ, Θ. Αντωνίου, Λ. Βογιατζής, Θ. Τερζόπουλος. Η Αρχαία Ολυμπία και ο καμένος Κρόνιος Λόφος σημάδεψαν τις προηγούμενες εκλογές, η Αρχαία Ολυμπία κι ένα κλεμμένο κιονόκρανο υποδέχονται ετούτες... Γι' άλλη μια φορά έγινε σαφές πως η φύλαξη των αρχαιολογικών μας χώρων χωλαίνει και πως ακόμα και οι σημαντικότεροι από αυτούς μοιάζουν με ξέφραγο αμπέλι. Υπολογίζεται πως απαιτούνται γύρω στους 5.000 αρχαιοφύλακες για να καλυφθούν πανελλαδικά οι σχετικές ανάγκες, αλλά, σήμερα, μόνιμοι και συμβασιούχοι μαζί, ζήτημα να φτάνουν τις 3.000.

Και τι δεν ζήσαμε

Θα μπορούσε, βέβαια, κάποιος ν' αναρωτηθεί: Είναι αποκλειστικά η έλλειψη προσωπικού που πότε διευκολύνει τους αρχαιοκάπηλους, πότε κρατάει μουσεία της περιφέρειας κλειστά, πότε καθυστερεί το ανασκαφικό και μελετητικό έργο των αρχαιολόγων; Ή, μήπως, και το υπουργείο Πολιτισμού -διαχρονικός τόπος βολέματος «ημετέρων»- αδυνατεί να διαχειριστεί ορθολογικά το δυναμικό του; Μήπως ανάμεσα στους 7.500 υπαλλήλους όλων των ειδικοτήτων και τους 1.000 έως 3.000 έκτακτους που απασχολούνται κατά περιόδους, υπάρχουν άνθρωποι που είτε ξέμειναν χωρίς αντικείμενο είτε γλίστρησαν σιγά σιγά σε πιο ξεκούραστο πόστο; Και για να επιστρέψουμε στην πρόσφατη κλοπή στην Αρχαία Ολυμπία, εκείνο το έρημο Εθνικό Αρχείο Μνημείων σε ποιο σημείο βρίσκεται; Τα κινητά μνημεία, πάντως, που έχουν περάσει στον ψηφιακό του κατάλογο, είναι σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα εκατομμύρια των αρχαιοτήτων που μένει να καταγραφούν ακόμα.

Ας μην είμαστε αφελείς. Τέτοιου είδους ζητήματα μάλλον ως λεπτομέρειες αντιμετωπίζονται από τους πολιτικούς μας. Με το που έσκασε η είδηση των πρόωρων εκλογών, άρχισαν και οι «πράσινες» απόπειρες για διοργάνωση δείπνων παρουσία καλλιτεχνών και διανοουμένων. Αντίστοιχες «γαλάζιες» δεν πληροφορηθήκαμε. Ενδεχομένως να γίνουν, αλλά σε ποιους ακριβώς θ' απευθυνθούν; Στους κινηματογραφιστές που σαμποτάρουν το 50ό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, απηυδισμένοι με την ολιγωρία του ΥΠΠΟ για την ψήφιση ενός νέου αναπτυξιακού νόμου; Σ' εκείνους τους επιφανείς που εργάστηκαν αφιλοκερδώς για να καταρτίσουν το πρόγραμμα της περίφημης Ακαδημίας Τεχνών, που δεν προχώρησε ποτέ; Στους συγγραφείς που είδαν από τα μέσα με πόση αδιαφορία αντιμετωπίζεται από την πολιτεία το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου; Ή μήπως σ' εκείνους που περιμένουν ένα μίνιμουμ συνέπειας στο θέμα των θεατρικών επιχορηγήσεων;

Και τι δε ζήσαμε τα τελευταία χρόνια! Την ίδια ώρα που ο Πέτρος Τατούλης ξιφουλκούσε κατά του «κρατικοδίαιτου» πολιτισμού, μέσα από τον ειδικό λογαριασμό του ΥΠΠΟ, που διαχειριζόταν ο Χρήστος Ζαχόπουλος μέχρι να πέσει στο κενό, καλλιεργούνταν γενναιόδωρα οι πελατειακές σχέσεις του κόμματός τους.

«Αστεγος» στη συνέχεια ο πρώην υφυπουργός, έφτασε στο σημείο να διεκδικεί εύσημα για την υλοποίηση του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, κι ας είχε υπάρξει πολέμιος της ανέγερσής του.

Δύο από τους επόμενους τιμονιέρηδες του ΥΠΠΟ, ο Γ. Βουλγαράκης και ο Μ. Λιάπης, βρίσκονται σήμερα εκτός ψηφοδελτίων, για λόγους εντελώς άσχετους -αλίμονο!- με τα πεπραγμένα τους στο συγκεκριμένο υπουργείο.

Οσο για τον Αντώνη Σαμαρά, έχει την καλύτερη δικαιολογία όλων. Τι να προλάβει να κάνει σ' ένα οχτάμηνο; Αυτή ήταν κι η μόνιμη επωδός του.

«Κάναμε βήματα»

Ο Θ. Δραβίλλας, γενικός γραμματέας του ΥΠΠΟ σήμερα, και το μόνο σταθερό πρόσωπο στην ηγεσία του υπουργείου από τις εκλογές του 2007 ώς τώρα, κληθείς απ' το «7» να προβεί σ' έναν σύντομο απολογισμό, στάθηκε στα παρακάτω:

* Στην απορρόφηση «και του τελευταίου ευρώ» από τα κονδύλια του Γ' ΚΠΣ, καθώς «ώς τον Ιανουάριο του 2008 η απορροφητικότητα ήταν στο 67,7%, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 106%».

* Στην ολοκλήρωση του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, «ένα έργο που αισιοδοξούμε ότι θα επαναπροσδιορίσει τη σχέση του Ελληνα με τα μουσεία. Το νέο Αρχαιολογικό της Πάτρας, για παράδειγμα, μετρά ήδη 30.000 επισκέπτες».

* Στον επαναπατρισμό επιμέρους αρχαιοτήτων ο οποίος «συνεχίζεται, ενισχύοντας έτσι το μεγάλο στόχο της επιστροφής των Μαρμάρων».

* Και, τέλος, στον «αυξημένο βηματισμό στο θέμα των χορηγιών, ανάμεσα στις οποίες εκείνες του ιδρύματος Λάτση για την πυρόσβεση στην Αρχαία Ολυμπία και του ΟΠΑΠ για την ανέγερση στεγάστρου στο Λύκειο του Αριστοτέλη».

Οι δηλώσεις αυτές έγιναν τη στιγμή που ο Οδυσσέας Κυριακόπουλος -παρ' όλο που είχε σπεύσει ν' απομακρύνει τον... πολυέξοδο Στέφανο Λαζαρίδη από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή- τα βροντούσε από το δ.σ. της Λυρικής Σκηνής, υπό τον φόβο ότι το οικονομικό της αδιέξοδο θα «λέρωνε» ώς και το ποινικό του μητρώο! Για τον Θ. Δραβίλλα, πάντως, η μεγαλύτερη εκκρεμότητα της θητείας Σαμαρά σχετίζεται με τους συμβασιούχους: «Το ζητούμενο ήταν να μπορούν να εργάζονται έως και 24 μήνες, χωρίς να δημιουργείται νομική δέσμευση για οριστική πρόσληψή τους. Δεν προλάβαμε όμως...». Αν μη τι άλλο, πρόλαβαν να στελεχώσουν τη διεύθυνση Τεκμηρίωσης Πολιτιστικών Αγαθών, το έργο της οποίας ως προς την πρόληψη και πάταξη της αρχαιοκαπηλίας θα φανεί στο μέλλον.

Ούτε τα προσχήματα

Αλλες εκλογικές χρονιές έδιναν κι έπαιρναν οι μεγαλοστομίες περί πολιτισμού. Φέτος, καλά καλά, ούτε τα προσχήματα δεν τηρούνται. Από μιαν άποψη, ευτυχώς. Τι να τις κάνουμε τις υποσχέσεις όταν έχουμε πια συμφιλιωθεί με την απόσταση που τις χωρίζει από την πραγματικότητα; Επιχειρώντας αναζήτηση της λέξης «πολιτισμός» στον ιστότοπο της Ν.Δ., το αποτέλεσμα είναι μηδενικό- στην κυριολεξία! Σε εκείνον του ΛΑΟΣ και του ΚΚΕ παρατίθενται απλώς κάποια περασμένα δελτία τύπου. Κι ενώ οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ καλύπτουν τον αθλητισμό, τις γυναίκες, τα αγροτικά κ.ο.κ., περί τέχνης ή πολιτιστικής κληρονομιάς, ούτε λόγος. Ποιος ξέρει; Ισως να τσακώνονται ακόμα για την «αποικιοκρατική» σύμβαση μεταξύ πολιτείας και ιδρύματος Νιάρχου, που θα δώσει επιτέλους στέγη στη Λυρική και στην Εθνική Βιβλιοθήκη...

Για μια οικονομία του πολιτισμού

Στο σάιτ του ΠΑΣΟΚ, ο τομέας του πολιτισμού συνιστά υποσημείωση του κεφαλαίου «Ελεύθερος χρόνος και ελεύθερος χώρος». Κι ανάμεσα στις «δεσμεύσεις» που εντοπίζει κανείς συγκαταλέγονται η πολιτιστική αποκέντρωση, η άσκηση πολιτιστικής διπλωματίας και η «παραγωγική διασύνδεση» του πολιτισμού με την παιδεία, την τουριστική βιομηχανία και τις νέες τεχνολογίες.

Πέρα από τ' αυτονόητα, υπάρχει και η δέσμευση για «άμεση διαπραγμάτευση» με την Ευρωπαϊκή Ενωση για την αναθεώρηση του Δ' ΚΠΣ, μιας και επί ημερών Λιάπη-Ζαχόπουλου κιόλας, το ΥΠΠΟ έχασε την ευκαιρία να διεκδικήσει δικό του επιχειρησιακό πρόγραμμα από τον νέο κοινοτικό κουμπαρά που καλύπτει το διάστημα 2007-2013. Πόσο εφικτός, όμως, είναι ένας τέτοιος στόχος και μάλιστα στη μέση της διαδρομής; Οσο και η επαναπόκτηση του ΟΤΕ από τους Γερμανούς ίσως;

«Είναι δύσκολο, δεν υπάρχει αμφιβολία», παραδέχεται η Μαρία Δαμανάκη: «Ωστόσο, είναι μια πρόταση που περιλαμβάνεται ήδη σ' εκείνες που έχει καταθέσει ο Γ. Παπανδρέου προς τον κ. Αλμούνια». Σύμφωνα με την πολιτική εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ για τον πολιτισμό, οι βασικές ιδέες είναι:

* Η ανάπτυξη μιας οικονομίας του πολιτισμού «ώστε να εκμεταλλευτούμε το συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας».

* Η αναβάθμιση της καλλιτεχνικής παιδείας σ' όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης, «χωρίς να μπούμε σε διαμάχη με τις πανεπιστημιακές σχολές, όπως συνέβη, με το σχέδιο της Ακαδημίας».

* Η εφαρμογή αξιοκρατικών κανόνων στο θέμα των επιχορηγήσεων, με αυστηρή τήρηση, ταυτόχρονα, των προγραμματικών συμβάσεων ανάμεσα στους πολιτιστικούς φορείς και στην πολιτεία.

* Υπάρχουν κι άλλες δεσμεύσεις: από την επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ώς την επέκταση της Κάρτας Πολιτισμού στο πανελλήνιο, κι από την ίδρυση Μουσείου Μετανάστευσης μέχρι τη διασφάλιση των πνευματικών δικαιωμάτων στις λεωφόρους του Διαδικτύου. Ως και «βιβλιοθήκες των μαθητών» προβλέπονται, με τη δωρεάν παροχή έξι ψηφιοποιημένων βιβλίων το χρόνο...

Σχετικά με τις στρατιές των συμβασιούχων -τις διογκωμένες στο μη παρέκει την περίοδο του εκσυχρονισμού- η κ. Δαμανάκη λέει:

«Οσοι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες πρέπει να μονιμοποιηθούν, όσοι δικαιούνται δεδουλευμένα ν' αποζημιωθούν, και τα κενά που θα παρουσιαστούν στον προγραμματισμό που οφείλει να κάνει το υπουργείο, στο άμεσο μέλλον, πρέπει να καλυφθούν μέσω ΑΣΕΠ, με αυξημένη μοριοδότηση εκείνων που έχουν προϋπηρεσία». Οσο για τους επικεφαλής των εποπτευόμενων από το ΥΠΠΟ θεσμών, «δεν υπάρχει διάθεση σαρωτικών αλλαγών. Οπως άλλωστε έχει τονίσει ο πρόεδρός μας, η κομματική ταυτότητα δεν αποτελεί προϋπόθεση για δημόσιο αξίωμα. Σοβαροί άνθρωποι αναζητώνται».

Η πασαρέλα της Βουλής

Για την ώρα, μάρτυρες όλοι μας ενός... προεκλογικού πολιτισμού από τον οποίο ούτε οι σημαίες εξαφανίστηκαν ούτε οι κορόνες του τύπου «Εδώ χτυπάει η καρδιά της Ελλάδας», βλέπουμε να διαιωνίζεται η τακτική του ψαρέματος «λαμπερών» ονομάτων για τα ψηφοδέλτια, από έναν μάλλον ξεχειλωμένο καλλιτεχνικό τομέα.

Ο Γιώργος Καρατζαφέρης, που υπερασπιζόταν ξανά τα ιερά και τα όσια, αφορμής δοθείσης με το φιλμάκι του Κώστα Γαβρά για τον Παρθενώνα, έκανε άνοιγμα προς τη νεολαία μέσω του Ηλία Ψινάκη. Απ' ό,τι φάνηκε, όμως, βιάστηκε. Και προτού καν «κλειδωθεί», ακυρώθηκε η υποψηφιότητα του πάλαι ποτέ μάνατζερ του Σάκη Ρουβά.

Η Ν.Δ. ποντάρει σε «κλασικές αξίες»: στον Ρόμπερτ Ουίλιαμς, τον Κώστα Τουρνά, τη «σύζ. Πασχάλη» και τη θυγατέρα Μπιθικώτση, ελπίζοντας ότι στην πασαρέλα της Βουλής η Μαρίνα Τσιντικίδου θα κάνει παρέα στην Ελενα Κουντουρά. Το ΚΚΕ μένει πιστό στον Κώστα Καζάκο, αλλά οι Οικολόγοι και ο Νάνος Βαλαωρίτης δεν τα πάνε καλά.

Το δε ΠΑΣΟΚ, πλάι στις κυρίες Φόνσου, Βαγενά και Ζούνη, προτείνει την Αννα Νταλάρα αλλά και τη Δάφνη Μπόκοτα, εν είδει αποζημίωσης ίσως για τον εξοβελισμό της από την παρουσίαση της Γιουροβίζιον ή αναγνώρισης της προσφοράς της στα πολιτιστικά δρώμενα του Πειραιά...

Αν μη τι άλλο, στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας εξασφαλίστηκαν τιμητικές θέσεις τόσο για τον σεβάσμιο καθηγητή Εμμ. Κριαρά όσο και για την Αννα Καφέτση, διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, καταδικασμένη τόσα χρόνια να δουλεύει δημιουργικά στο γιαπί του Φιξ. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Υπουργείο Πολιτισμού
Δικαστικό ρεπορτάζ
Αρχαιολογία
Κινηματογράφος
ΠΑΣΟΚ
Εθνική Λυρική Σκηνή
Νέα Δημοκρατία
Εκλογές
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
Ερωτικό γράμμα προς το σινεμά
Θέατρο
Η ελληνίδα Μις Τζούλια
Ο δολοφόνος θα 'ναι γυναίκα
Ω, οι δυστυχισμένες μέρες
Συνέντευξη Μανώλης Φάμελλος
«Είμαι μια μοναχική πολυφωνία»
Συνέντευξη Λαρς φον Τρίερ
«Κοιτάξτε με, ακόμα τρέμω»
50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Οι ταινίες που δεν θα δούμε
Μουσική
Πογκορέλιτς στη Θεσσαλονίκη
Προεκλογικός πολιτισμός
Η Γη της Εξαγγελίας
Επέτειος για τα 60 χρόνια της Λ.Δ. της Κίνας
Η επανάσταση των χρωμάτων
Μια χώρα υπό κατασκευή
Μπεστ σέλερ με ιδεογράμματα
Ο Σούπερμαν φορούσε κόκκινα
Βυζαντινό & Χριστιανικό Μουσείο
Νέα στέγη για κρυμμένους θησαυρούς
Ο αγιογράφος της ποπ αρτ
Συνέντευξη Νιλ Ντενάρι
Η πτήση του αρχιτέκτονα
Φωτογραφία
Μια Πόλη μαγική
Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Από το δρόμο στο μουσείο
Βιβλίο
Χρονικό ενός δύσκολου γάμου
Εικαστικά
Μεταξύ Κυκλάδων και Φλωρεντίας
Συνέντευξη
«Ξοδεύω πολλά, είμαι ένα καταναλωτικό τέρας»