Έντυπη Έκδοση

Το εργοστάσιο των συναισθημάτων

Christian Salmon

Storytelling, η μηχανή που κατασκευάζει ιστορίες και χειραγωγεί τα πνεύματα

μτφρ: Γιάννης Καυκιάς

εκδ. Πολύτροπον, σ. 234, 20,90 ευρώ

Το 1977 ο Ντον ντεΛίλο τοποθετούσε στο επίκεντρο του βιβλίου του Παίκτες μια εταιρεία που αναλάμβανε νέους τομείς που η αγορά είχε ώς τότε παραμελήσει: τη διαχείριση του άγχους, της απελπισίας, του πένθους. Ο κορυφαίος Αμερικανός συγγραφέας υπήρξε και πάλι διορατικός, περιγράφοντας έναν τύπο μεταβιομηχανικής επιχείρησης με αντικείμενο την ικανοποίηση άυλων, πολιτισμικών ή ανθρώπινων αναγκών. Είκοσι χρόνια αργότερα παρόμοιες εταιρείες παροχής υπηρεσιών αποτελούσαν πραγματικότητα.

Η αφήγηση ιστοριών (storytelling) επεκτάθηκε στην πολιτική, την οικονομία, το μάνατζμεντ, τη διαφήμιση και σε κάθε μορφή εξουσίας. Μέσω της πρόκλησης συναισθημάτων και συγκινήσεων, η τέχνη της διήγησης προφορικών ή ψηφιακών ιστοριών και παραμυθιών μετατρέπεται σε τεχνική επικοινωνίας, ελέγχου και εξουσίας. Το είδος ανθεί σε τομείς που ώς τώρα διέπονταν από τον ορθολογικό συλλογισμό ή τον επιστημονικό λόγο. Οι ιστορίες γίνονται υποκατάστατο των γεγονότων και των λογικών επιχειρημάτων. Το επίκεντρο μετατοπίζεται από το προϊόν στο λογότυπο και τα stories. Η δημόσια αντιπαράθεση έχει αντικατασταθεί από την αλίευση επιθυμιών. Η κατάληψη των οθονών είναι αποτελεσματικότερη από την κατάληψη εδάφους. Βιομηχανίες παραγωγής συγκινήσεων μας προτείνουν συλλογικά παραμύθια, κυρίως με ιστορίες ηρώων και ηρωίδων που καθιστούν την επιτυχία εφικτή. Οι νέες διαφημίσεις μάς καλούν να ξεπεράσουμε τα όρια, να νιώσουμε απαλλαγμένοι από τη βαρύτητα. Ετσι η πραγματικότητα αντικαθίσταται από τη μυθοπλασία και ντύνεται με αλλεπάλληλα αφηγηματικά δίχτυα. Ακόμη και η λογοτεχνία εξετάζεται κάτω από άλλο πρίσμα, με παραδείγματα από τον Μέλβιλ, τον Κόνραντ, τον Ντος Πάσος, τον Λοτζ και τον Μάμετ, που στο Γκλένκαρι Γκλεν Ρος αποδεικνύει ότι ένας ταλαντούχος πωλητής μπορεί να μας πείσει να αγοράσουμε πράγματα που ούτε επιθυμούμε ούτε έχουμε ανάγκη - τέλειο παράδειγμα του νέου μάρκετινγκ, που αντιλαμβάνεται την πώληση ως μια σκηνή θεάτρου και την κατανάλωση ως μια ανταλλαγή εμπειριών (σ. 80).

Ο Γάλλος συγγραφέας κι ερευνητής, ειδικευμένος στην Τέχνη και τη Γλώσσα, Κριστιάν Σαλμόν κατανέμει την ύλη του σε 7 κεφάλαια με εισαγωγή, κατακλείδα και βιβλιογραφία, διανθίζοντάς τη με αναρίθμητα γεγονότα -όχι ιστορίες!- που προκαλούν έκπληξη και οργή, επιβεβαιώνοντας τη μεταφορά του Σλάβοϊ Ζίζεκ πάνω στη ρήση του Κούντερα για το μυθιστόρημα: Εδώ είναι το έδαφος όπου κάθε ηθική κρίση αναστέλλεται.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Ο «θάνατος του Θεού» και το θεϊκό της αυθυπέρβασης
Λαπαθιώτης αυτοβιογραφούμενος
Αρχιτεκτονικές φαντασμαγορίες και ιδεολογικά κάτοπτρα
Ρητορική δωματίου
Ο πανικός της λευκής σελίδας
Χωρίς θεό πάνω από τη Νέα Υόρκη
Το ενιαίο της ανθρώπινης φύσης και η ατέρμονη ποικιλομορφία του πολιτισμού
Η καταστροφή της νηοπομπής «PQ-17»
Πιο κοντά στο αίμα παρά στο μελάνι
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ο «θάνατος του Θεού» και το θεϊκό της αυθυπέρβασης
Λαπαθιώτης αυτοβιογραφούμενος
Αρχιτεκτονικές φαντασμαγορίες και ιδεολογικά κάτοπτρα
Ρητορική δωματίου
Ο πανικός της λευκής σελίδας
Το εργοστάσιο των συναισθημάτων
Χωρίς θεό πάνω από τη Νέα Υόρκη
Το ενιαίο της ανθρώπινης φύσης και η ατέρμονη ποικιλομορφία του πολιτισμού
Η καταστροφή της νηοπομπής «PQ-17»
Πιο κοντά στο αίμα παρά στο μελάνι
Από τις 4:00 στις 6:00
Κάθε μέρα έχει τα τραγούδια της...
Δικαίωση μετά τη διάλυση των Beatles
Προδημοσίευση
Graffitto
Άλλες ειδήσεις
Συνταγές μαγειρικής για γυναίκες συγγραφείς
The Word Express Project