Έντυπη Έκδοση

Συνταγές επιβίωσης

Στην εποχή του αρχαίου Καλλικράτη θα μπορούσαμε να μιλάμε για τριανδρίες, αν αυτή δεν συνέπιπτε με τον Χρυσό Αιώνα του Περικλή. Στην εποχή του σύγχρονου Καλλικράτη, που συμπίπτει με τον κίβδηλο αιώνα της Μέρκελ, μιλάμε -έστω και μεταφορικά- για τρόικες, δηλαδή για έλκηθρα που τα σέρνουν τρία άλογα.

Φυσικά, ούτε λόγος για το τέθριππον άρμα του Ηλιου, αφού, αν και συρόμενοι, οδηγούμαστε ως υποζύγια στο μεσαιωνικό σκοτάδι.

Ετσι, παρότι ο αρχαίος Καλλικράτης έστησε με τον Ικτίνο Παρθενώνες, ο σύγχρονος, με τους κρετίνους να κραδαίνουν φεουδαρχικά μαστίγια, προσπαθεί να καλυφθεί πίσω από παραπετάσματα που μετατρέπονται διαρκώς σε λαιμητόμους. Για να γλιτώσει το κεφάλι του, προβαίνει στη μνημονιώδη ελεγχόμενη πτώση του, στην κατρακύλα, η οποία επιταχύνεται από τις καυτές πατάτες που του πετάνε οι κυβερνήτες του ερειπιώνα με τα γκρεμισμένα τείχη και τα σπασμένα αγάλματα, με τα διαλυμένα όνειρα και τους προδομένους αγώνες, με τους άστεγους γέρους και τα αφτέρουγα παιδιά.

Μήπως για όλα φταίει ο Καποδίστριας; Οχι αυτός που εκτοπίστηκε προσφάτως από τον Καλλικράτη, αλλά εκείνος που, ως πρώτος κυβερνήτης του νεοελληνικού κράτους, έφερε το τροπικό φυτό Σολανόν το κονδυλόρριζον, ώστε με τους κονδύλους του φυτού, τους ονομαζόμενους και γεώμηλα, να στυλωθεί ο κατατρεγμένος λαός και οι κλέφτες και οι αρματολοί, αντί να τρέχουν στα βουνά, στις πέτρες, στα λαγκάδια, να γίνουν νοικοκυραίοι και να καλλιεργούν μπαξέδες; Ή μήπως φταίει ο λαός, ο οποίος, αν και αντιστάθηκε τα πρώτα χρόνια στην πατάτα, στη συνέχεια το παράκανε κι εκτός από παχύσαρκος, άρχισε να γίνεται πατατοκέφαλος, να ξεχνάει πως ζει σ' ένα νεοσύστατο κράτος, με ρυμοτομία αετοφωλιάς ή παράγκας, αδύναμο να σταθεί στα πόδια του χωρίς τη συνδρομή των ευεργετών του, και να ξιπάζεται ότι βρίσκεται στην πολυδαίδαλη αγκαλιά της γηραιάς Ευρώπης;

Πατάτες Νευροκοπίου, πατάτες Αχαΐας, πατάτες Τριπόλεως, πατάτες Νάξου, οι εγχώριες, πλέον, ποικιλίες που βρίσκουμε στην Αθήνα, αλλά και πατάτες Κύπρου και πατάτες Αιγύπτου. «Πατάται!» αντηχούν ακόμα στις γειτονιές οι ντουντούκες κάποιων Ντάτσουν, «Πατάται!».

Προσοχή! Μην πατάτε τις καυτές πατάτες που πετάνε μεταξύ τους οι πολιτικοί μας. Πατήστε τους πολιτικούς, που παρομοιάζουν τα μείζονα εθνικά μας ζητήματα με πατάτες. Τα αφήνουν να ψηθούν στον φούρνο των σαράντα κυμάτων και τρέχουν όλο και σε κάποιο μαραθώνιο για να παραβγούν στην ευλυγισία των άναρθρων μελών τους με τον Κεντ, τον σύντροφο της Μπάρμπι, σε μινιατούρα, μέσα σ' ένα σακουλάκι τσιπς.

Προτιμήστε τις πατάτες ωμές, τριμμένες στον ψιλό τρίφτη, με ίση ποσότητα επίσης ωμών και ψιλοτριμμένων παντζαριών, καρότων και ρεβών, με φρέσκο κρεμμυδάκι, μαϊντανό και σέλερι, με πράσινες ελιές και κάπαρη, με τυρί τύπου Πυρηναίων με πιπέρι, με λάδι και μπαλσάμικο, πίνοντας στην υγειά σας ένα ποτηράκι κόκκινο κρασί κι άλλο ένα στην υγειά της Λατινικής Αμερικής, που, μαζί με την πατάτα, μας έστειλε -θαρρείς- και τη μοίρα της: δικτατορίες, δουλείες, εξαρτήσεις, ΔΝΤ, φτώχεια, μετανάστευση, αλλά και ποίηση και επαναστατικότητα και σύμβολα της απανταχού ανάγκης για ελευθερία.

Το 1945, στο Ποίημα του πολέμου, ο Βολιβιανός ποιητής Χαβιέρ δελ Γρανάδο έγραφε για την Ευρώπη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου:

Πόλεμος! Πόλεμος!

Ηχούν οι σάλπιγγες θολές

και από την ταλαντευόμενη ειρήνη

των αστερισμών,

καβάλα σε πουλάρια που κυοφόρησαν οι καταιγίδες,

στις τέσερις οδούς του αίματος

μοιράζονται με ζήλο οι ιππείς φαντάσματα.

Είναι οι τέσσερις ιππότες

σπορείς της αγωνίας

θερίζουν κεφάλια ανθρώπων

και πολιτισμών,

με βούνευρα ξεφτίζουν τις φλέβες

και, αδημονώντας να εξολοθρεύσουν,

με τη δάδα του ήλιου πυρπολούν το Σύμπαν.

Σφυροκοπάει

στο αμόνι των κεραυνών

η βραχνή φωνή του Βανδάλου.

Το Τέρας

ανοίγει τις κόχες των ματιών του κρατήρες σε φλόγες

και λιώνει στα σαγόνια του

με τις πεινασμένες λόγχες,

το είδωλο της Αθηνάς.

Διψασμένα για προδοσία,

τα πλοκάμια του συνθλίβουν

τα μάτια των μανάδων

-αχανή σαν ορίζοντες!-

ρουφώντας από τον πλανήτη τον χυμό των σπλάχνων του:

το αίμα των ανθρώπων.

...........................

Αλλόκοτη δίψα

καρφώνεται στα λαρύγγια·

ορδές πτωμάτων ηρωικά μεγάλων,

πλέκοντας με τα σπλάχνα τους

ροκανίδια και μονοπάτια,

γέρνουν κάτω από το βροντερό μολύβι των βαρβάρων.

Πάλλεται το ερώτημα:

Αττίλας ή Αντίχριστος;...

Και το αίμα που βάφει τα πλάγια των βουνών,

απαντάει:

είναι μια σκιά...

Είναι μια σκιά - φωνάζουν τα μάτια

των μικρών παιδιών·

οι ρίζες των σπιτιών

όπου κατέβηκε η σιωπή

που μετέτρεψε σε τάφους τις αγκαλιές των μανάδων.

Η Ευρώπη υποσκαμμένη

από χέρια χθόνια,

τινάζεται σαν θερμοπίδακας σβήνοντας τον ορίζοντα.

Το Τέρας εμβολίζει τον κόσμο,

τα νύχια του στραγγαλίζουν ανυπεράσπιστες πόλεις.

Η πείνα των λαών,

θα γδάρει τα αυλάκια με τους ατμούς

της γης,

που απέβαλε κάτω απ' το βρυχόμενο βάρος των τανκς.

Οι μανάδες μέσα στην αγωνία τους

θα δαγκώσουν τις αρτηρίες τους,

στύβοντας τα στήθη τους: ένα αναιμικό φεγγάρι

καθώς το περιπλανώμενο γεράκι

καταβροχθίζει τα ψοφίμια,

έχοντας θερίσει με τα φτερά του ένα δάσος υπάρξεων

κάνοντας να ασπρίζει από κρανία ένας απέραντος τόπος.

Στην κραυγή του αιώνα υπάρχει ο ήχος της αγωνίας

που σφίγγει τον λαιμό

του κόσμου που χαροπαλεύει,

και στα ανοιγμένα στόματα παγώνει

το ερώτημα τούτο:

Τι θ' απογίνει ο άνθρωπος;...

Τι θ' απογίνει η γη μας;...

Αύριο όταν ζητήσουν απάντηση

τα παιδιά μας,

και ορθωθούν γυναίκες με τα στήθη καμένα

να δείχνουν τα ερείπια,

τις κούνιες χωρίς χαμόγελα,

τις πόλεις να βγάζουν φλόγες,

και όλη αυτή τη μακάβρια λεγεώνα ανδρών νεκρών,

θα μπορέσουν να τους μιλήσουν για τον «Δαίμονα»,

για τον προπάτορα,

για το κτήνος που κοιμάται τρυπωμένο και θολωμένο

στο στήθος του ανθρώπου,

εγκλωβίζοντας τα νεύρα του στον κρουνό των μαστιγίων;

Ο πύργος της σιωπής

θα απαντήσει στους αιώνες.

Ναι, αλλά πριν από τον όλεθρο θα ανασυνταχτούμε. Εχουμε μπει, για να το πούμε πιο σωστά, μας έχουν βάλει σ' έναν καινούριο παγκόσμιο πόλεμο, χωρίς ορατό εχθρό, χωρίς πιθανά λάφυρα, χωρίς κάποιο λάβαρο να μας ενώνει, σ' έναν πόλεμο οικονομικό και μετράμε κάθε μέρα τις ήττες μας. Ξέρουμε ότι ο αγώνας είναι άνισος, ωστόσο, αν σταματήσουμε το μέτρημα ή αν αρχίσουμε να μετράμε με τον δικό μας κανόνα, θα μπορέσουμε να ξαναβρούμε τον άξονα του φωτός και να απαντήσουμε στους αιώνες με λαμπερά συνθήματα. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Τερπνό και ωφέλιμο
Μια αίσθηση ζωώδους ερωτισμού
Το σπάνιο Γαλάζιο Τετράδιο
Η κλασική γοητεία της Ρεβέκκας
Ο Φουκώ και το πρόβλημα των προϋποθέσεων της σκέψης
Προτού συνδεθεί με τους Καρμπονάρους
Τα βουνά της τρέλας
Με σαματά τα αδέσποτα και ο Μένιος
Θαυμαστός παλαιός κόσμος
Αφιέρωμα: Νίκος Καββαδίας
Ο Νίκος Καββαδίας στον 21ο αιώνα
Ο ποιητής μέσα από τα μάτια του εκδότη του
Αμφισβητήσεις και παρανοήσεις
Ανθρωποκεντρικές πορείες
Ο Νίκος Καββαδίας, ένας ουμανιστής ποιητής, αν ζούσε σήμερα
Το ήθος του Καββαδία που γνώρισα
Θεατρικά στοιχεία στο Μαραμπού του Νίκου Καββαδία
Λαθραίο φορτίο, κρυμμένο στις λέξεις
«Το καθυστερημένο φορτηγό»
Βιβλιογραφική οδοιπορία με τον Καββαδία
Επισημαίνοντας
«Ο κόσμος έγινε σαν αδειανή φυλλάδα»
Πέντε φωνές για τον «Μαραμπού»
Προδημοσίευση
Δράκος της θάλασσας και της στεριάς
Οψεις της ανάγνωσης
Η συνεπής διαφορετικότητα
Από τις 4:00 στις 6:00
Η τέχνη της υποκρισίας στη μουσική
Ο εγκέφαλος των Velvet Underground
Άλλες ειδήσεις
Συνταγές επιβίωσης