Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Πεντάλ

  • Κοοκος

    Είσαι κοοκος

    ναι

    είμαι κοοκος

    ναι ναι

    πολύ κοοκος

    κι εσύ κοοκος

    κι εγώ κοοκος

    δεν θέλω άλλο να 'μαι κοοκος

    ήμουν κοοκος για πολύ

    κι εγώ δεν θέλω να 'μαι κοοκος

    κι εγώ ήμουν κοοκος για πολύ

    συ εκεί

    κι εσύ εκεί

    δεν είμαι κοοκος πια ναι

    κι εγώ δεν είμαι κοοκος πια

    ναι ναι κι εγώ

    κοοκος όμως μια φορά

    κοοκος μένεις πάντα πάντα

    δυσοίωνα αποκαλυπτικό ποίημα του Ernst Jandl (1925-2000), αυστριακού ποιητή, δοκιμιογράφου και θεατρικού συγγραφέα, που γεννήθηκε και πέθανε στη Βιέννη.

    Από τις πιο σημαντικές μεταπολεμικές φωνές στα γερμανικά. Ιδιόμορφος ποιητής, σχεδόν ακατόρθωτος μεταφραστικά, αφού παίζει με τη γλώσσα, τον ήχο και το νόημα των λέξεων.

    Οι θεσσαλονικιές εκδόσεις Εντευκτήριο τόλμησαν το 2002 να κυκλοφορήσουν ένα ολιγοσέλιδο βιβλίο με δείγμα της ποίησής του. Εισαγωγικό σημείωμα, μετάφραση και επιλεγόμενα, του αρχιτέκτονα Πάνου Τζώνου.

    Κυρίως αυτός διακινδύνευσε το εγχείρημα. Τουλάχιστον εδώ δεν διέτρεξε τον κίνδυνο να ατοπήσει στα εδάφη του.

    Δεκαοχτώ ποιήματα που εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς τη μεταφραστική δυσκολία τους, την απύθμενη μεταφραστική δυσκολία τους· ας ελπίσουμε ότι αφομοιώθηκε στο αποτέλεσμα και δεν απαλείφθηκε πριν απ' αυτό. Στις σημειώσεις πάντως του τέλους για τη μετάφραση, ο κύριος Τζώνος εξηγεί με ακρίβεια και οικονομία τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ του μεταφράσιμου και του αμετάφραστου.

    Από το εισαγωγικό σημείωμα του μεταφραστή ο ποδηλάτης μαθαίνει ότι ο Jandl σπούδασε Γερμανική και Αγγλική Φιλολογία, δούλεψε φιλόλογος στη Βιέννη και την Αγγλία, απέσπασε υψηλές λογοτεχνικές διακρίσεις στη διάρκεια της λογοτεχνικής του ζωής, και ότι τα θέματά του τα αντλεί από την καθημερινή ιλαροτραγωδία, που ως γνωστόν (σημείωση του ποδηλάτη) είναι ικανή να μετέχει και της μεταφυσικής.

    Αυτό αποδεικνύουν με τους αναπόφευκτους συνειρμούς και τις συνδηλώσεις τους τα ποιήματα που περιλαμβάνονται σ' αυτό το ισχνό και καλαίσθητο βιβλίο, που, αν κυκλοφορεί ακόμη, δεν θα χάσετε ούτε χρήματα αγοράζοντάς το ούτε χρόνο μελετώντας το.

    ****************

    Αιφνίδια επί τόπου στροφή σε ύφος και περιεχόμενο

    ΙΙΙ

    Γιατί έχω μέσα μου ένα νεκρό πουλί και συ το λυπάσαι

    Γιατί μου κρατάς τα χέρια και τα δικά σου χέρια τα 'χω κρυμμένα στον ύπνο μου

    Γιατί το σώμα σου μοιάζει με όνειρο που ακολουθεί τις πράξεις μου όλη τη μέρα

    Και λίγο λίγο μου έρχεται στη μνήμη

    Γιατί μου λες για την αγάπη

    Μου λες πώς αποχαιρετιούνται δυο κι αφήνουν την αγάπη μόνη

    Σαν το μαργαριτάρι έξω απ' το στρείδι του

    Γιατί μου λες πολλές φορές για την αγάπη ότι είναι σύμπτωση

    Γι' αυτό σ' αγαπώ

    (...)

    η πρώτη στροφή από ποίημα της συλλογής Το Παράθυρο του Δ. Π. Παπαδίτσα.

    Το ακάματο περιοδικό Πάροδος συνεχίζει, με την παρουσία του, να σκαλίζει ανεξίτηλα αισθήματα του ποδηλάτη, που δεν τα ανασύρει στην πρώτη γραμμή της διαδρομής του, είτε επειδή δεν τολμά πάντοτε επικίνδυνους χειρισμούς είτε από ασυγχώρητη αμέλεια.

    Αφιέρωμα στον Δ. Π. Παπαδίτσα το τριακοστό πέμπτο τεύχος του Μαρτίου, σχεδόν όλες του οι σελίδες. Χορταστικό για όποιον έχει χρόνο να κερδίσει.

    Ο ποδηλάτης θέλει να πιστεύει ότι είναι περιττό ίσως και αλαζονικό και πρόχειρο να θυμίσει από σελίδα εφημερίδας, έστω καλλιτεχνικής, ποιητή του διαμετρήματος του Δ. Π. Παπαδίτσα.

    Στο εξώφυλλο, κάτω από το όνομα του ποιητή, διαβάζουμε:

    Εμένα αν η φθορά μ' αγγίξει

    θα 'ναι άγγιγμα φρύγανου στη φλόγα.

    Δύσκολα θα επαληθεύσει το δίστιχο ο αναγνώστης του ποιητή, κυρίως κοιτάζοντας φωτογραφίες και πορτρέτα στο πέρασμα του χρόνου.

    Το πρόσωπο, εκτός από καταφανή μελαγχολία, προδίδει και απελπισμένη εγκαρτέρηση. Ισως και αποδοκιμασία για παρόντα και δυσοίωνα μέλλοντα. Τουλάχιστον αυτό αποτυπώνουν η κατιούσα κατεύθυνση των γραμμών του στόματος, η χαλαρή παραιτημένη στάση των χεριών και η γεμάτη αποδοκιμασία έκφραση προσώπου σε φωτογραφία του 1981 στη Μύκονο. Λες και ο ποιητής παρακολουθεί ένα έγκλημα που διαπράττεται ή μια απώλεια που συντελείται μπροστά στα μάτια του.

    Ποι0ς φανταζόταν την καρδιά μας τόσο ευαίσθητη.

    ΠΟΙΗΜΑ ΞΑΠΛΩΜΕΝΟ

    εδώ ξάπλωσε

    εδώ έχει ξαπλώσει

    έχει από μόνο του ξαπλώσει

    ένα ποίημα ξαπλωμένο

    ή μήπως το ξάπλωσαν

    κάποιος

    το ξάπλωσε

    το σκέπασε

    και τώρα όμορφα ξαπλώνει

    ίσως ένας ποιητής

    επαναφορά στον Ernst Jandl.

    Περιοδικό Πολίτης

    μηνιαία επιθεώρηση, τεύχος 2, Ιούνιος 1976, τιμή τεύχους 40 δρχ.

    Συντακτική Επιτροπή

    Χριστόφορος Αργυρόπουλος

    Νίκος Κωνσταντόπουλος

    Αριστόβουλος Μάνεσης

    Δημήτρης Ν. Μαρωνίτης

    Στέλιος Νέστωρ

    Γρηγόρης Σηφάκης

    Δημήτρης Φατούρος

    Γραμματεία σύνταξης

    Αγγελος Ελεφάντης

    Δήμος Μαυρομμάτης

    Γιώργος Σεφερτζής

    Ο ποδηλάτης δεν θα κάνει τον κόπο να εξηγήσει τα ονόματα για όσους γεννήθηκαν νωρίς, αλλά δεν ξέρουν ή για όσους γεννήθηκαν αργά και επομένως αγνοούν. Θα περιοριστεί, προς επίρρωσιν της αειφόρου ανάπτυξης του παρόντος, να παραθέσει κάποια από τα περιεχόμενα αυτού του δεύτερου τεύχους:

    Αγγελου Ελεφάντη: Από το εργατικό νομοσχέδιο στους «προβοκάτορες»

    Ολγας Καρρά: Παραλειπόμενα από το συνέδριο της ΕΦΕΕ

    Δ.Ν. Μαρωνίτη: Ο νόμος - πλαίσιο των ΑΕΙ: η φιλολογία και η ουσία του

    Ν. Χατζηνικολάου: Τέσσερις Ελληνες ζωγράφοι του 20ού αιώνα: Θεόφιλος, Κόντογλου, Γκίκας, Τσαρούχης

    Π.Π. Παζολίνι: Ο ιδεολογικός προσανατολισμός τριών γενεών

    Κώστα Μ. Σοφούλη: Αναζητώντας τον ένοχο για την κρίση της μεγαλούπολης

    Αν. Φραγκουδάκη: Γλωσσική μεταρρύθμιση, γλώσσα και εξουσία

    Βάσως Κιζήλου: «Πόλη και Επανάσταση» του Anatole Kopp, και «Η πτώχευση της αρχιτεκτονικής» του Π. Λαζαρίδη

    Μαριάννας Δίτσα: «Α. Παπαδιαμάντης, αυτοβιογραφούμενος», επιμέλεια του Παν. Μουλλά

    Το τεύχος αριθμεί εκατό σελίδες. Διαλέξτε και πάρτε. Οπως και στο Ζυγό, το χαρτί κι εδώ «αποφεύγει» το illustration.

    Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή στα γραφεία του «Πολίτη»

    Προσκαλούμε όλους τους φίλους και φίλες του περιοδικού «Ο Πολίτης» την Παρασκευή 5, το Σάββατο 6 και την Κυριακή 7 Φεβρουαρίου, από τη 1 το μεσημέρι μέχρι τις 9 το βράδυ, στα γραφεία του περιοδικού, Ζωναρά 10, Νεάπολη Εξαρχείων. Θα αποχαιρετήσουμε τους χώρους του περιοδικού, πίνοντας ένα κρασί. Οσοι θέλουν, μπορούν να πάρουν ελεύθερα διαθέσιμα τεύχη του περιοδικού. Σας περιμένουμε.

    Φίλοι και συνεργάτες του «Πολίτη».

    Αυτό τον τρόπο βρήκε ο Πολίτης να αποχαιρετήσει τους χώρους του και τον εκδότη και διευθυντή του, τον Αγγελο Ελεφάντη (1936-2008).

    Δεν είναι κι άσχημα. Ενα ποτήρι κρασί κι ένα τσιγάρο για έναν διανοητή της Αριστεράς, που παρέμεινε έως τέλους πιστός στις αντισοβαροφανείς και ανθυγιεινές συνήθειές του.

    αδικία IV

    αν το μωρό δεν σκάσει στο κλάμα όταν το βαφτίζουνε

    κανείς δεν θα χαμογελάσει

    κανείς δεν θα νιώσει χρήσιμος

    κανείς δεν θα φχαριστηθεί το γλύκισμα

    και πάλι θα φταίει ο παπάς

    Συμεών Τσακίρης, Τα χαρτοικίδια, εκδόσεις Εντευκτήριο, Θεσσαλονίκη 2009. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Τερπνό και ωφέλιμο
Μια αίσθηση ζωώδους ερωτισμού
Το σπάνιο Γαλάζιο Τετράδιο
Η κλασική γοητεία της Ρεβέκκας
Ο Φουκώ και το πρόβλημα των προϋποθέσεων της σκέψης
Προτού συνδεθεί με τους Καρμπονάρους
Τα βουνά της τρέλας
Με σαματά τα αδέσποτα και ο Μένιος
Θαυμαστός παλαιός κόσμος
Αφιέρωμα: Νίκος Καββαδίας
Ο Νίκος Καββαδίας στον 21ο αιώνα
Ο ποιητής μέσα από τα μάτια του εκδότη του
Αμφισβητήσεις και παρανοήσεις
Ανθρωποκεντρικές πορείες
Ο Νίκος Καββαδίας, ένας ουμανιστής ποιητής, αν ζούσε σήμερα
Το ήθος του Καββαδία που γνώρισα
Θεατρικά στοιχεία στο Μαραμπού του Νίκου Καββαδία
Λαθραίο φορτίο, κρυμμένο στις λέξεις
«Το καθυστερημένο φορτηγό»
Βιβλιογραφική οδοιπορία με τον Καββαδία
Επισημαίνοντας
«Ο κόσμος έγινε σαν αδειανή φυλλάδα»
Πέντε φωνές για τον «Μαραμπού»
Προδημοσίευση
Δράκος της θάλασσας και της στεριάς
Οψεις της ανάγνωσης
Η συνεπής διαφορετικότητα
Από τις 4:00 στις 6:00
Η τέχνη της υποκρισίας στη μουσική
Ο εγκέφαλος των Velvet Underground
Άλλες ειδήσεις
Συνταγές επιβίωσης