Έντυπη Έκδοση

Βιβλίο

Ο ΡΕΠΟΡΤΕΡ ΣΤΙΓΚ ΛΑΡΣΟΝ

ΣΤΙΓΚ ΛΑΡΣΟΝ

«Ρωγμές του σύγχρονου κόσμου»

(μετ. Γρ. Κονδύλης,

εκδ. Ψυχογιός)

ΑΝΤΙΛΗΦΘΗΚΑΜΕ την ύπαρξή του μετά το θάνατό του, χάρη στην πολύκροτη αστυνομική του τριλογία «Millenium», μέσα από τις περιπέτειες που χρέωσε στην αμφισεξουαλική χάκερ Λίσμπεθ Σαλάντερ, το αξέχαστο «κορίτσι με το τατουάζ». Γρήγορα δε πληροφορηθήκαμε πως ο σουηδός συγγραφέας Στιγκ Λάρσον, όπως και το μυθιστορηματικό του alter ego Μάικλ Μπλούμκβιστ, ήταν πάνω απ' όλα ένας ακτιβιστής δημοσιογράφος, ιδρυτής του κοινωνικοπολιτικού περιοδικού «Expo», ο οποίος στα μέσα της δεκαετίας του '90 είχε ανασύρει στην επιφάνεια τόσα στοιχεία για τα κρούσματα νεοναζισμού στην πατρίδα του ώστε να γίνει αποδέκτης θανάσιμων απειλών.

Αυτός ο Λάρσον αναδύεται τώρα μέσα από τον τόμο «Ρωγμές του σύγχρονου κόσμου» που επιμελήθηκε ο παλιός του φίλος και συνάδελφος Ντάνιελ Πουλ, επιλέγοντας μια σειρά άρθρων, ρεπορτάζ κι επιστολών που αντάλλαξε με τους αναγνώστες ο ίδιος κατά τα πρώτα δέκα χρόνια κυκλοφορίας του περιοδικού: «ο Λάρσον της καθημερινότητας, της δημοσιογραφίας, της βιοπάλης», όπως γράφει ο Μ. Πιμπλής προλογίζοντας την έκδοση, ένας ρεπόρτερ-ερευνητής σαν κι αυτούς που τόσο σπανίζουν σήμερα, που αγωνίζεται για τη δημοκρατία, την εξάλειψη των νεοφασιστικών φαινομένων, τα δικαιώματα των γυναικών.

«Χωρίς να προδικάζουμε τίποτα, μπορούμε να κάνουμε μια πρόβλεψη. Στο τέλος θα έχουμε και στη Σουηδία ένα μακελειό σαν της Οκλαχόμα Σίτι. Υπάρχουν όλα τα συστατικά: μίσος, φανατισμός, αγάπη για τη βία και σεχταριστική νοοτροπία», έγραφε ο Λάρσον στο παρθενικό τεύχος του «Expo», με αφορμή την τρομοκρατική επίθεση στις ΗΠΑ που στοίχισε τη ζωή σε 170 ανθρώπους τραυματίζοντας άλλους 450, πολλοί από τους οποίους έμειναν ανάπηροι. Η πρόλεψή του έμελλε να πραγματοποιηθεί δεκάξι χρόνια αργότερα, τον περασμένο Ιούλιο, και λίγο δυτικότερα, στη Νορβηγία, με το διπλό μακελειό στο Οσλο και στην κατασκήνωση της νεολαίας του Εργατικού Κόμματος στο νησί Ουτόγια, από τον αμετανόητο και προκλητικό, όπως αποδεικνύεται, Αντερς Μπρέιβικ, που άφησε πίσω του 77 νεκρούς...

Διαβάζοντας τις έρευνες του Λάρσον, παρακολουθεί κανείς την ανασυγκρότηση των ακροδεξιών οργανώσεων μετά το τέλος της δεκαετίας του '70 στη Σουηδία, όπου μια νέα γενιά ακτιβιστών εμφανίζεται ως ένας «ημιεπαγγελματικός στρατός με αυτόματα όπλα και βαρύ στρατιωτικό εξοπλισμό», παίρνει μια γεύση από τη δράση κομμάτων όπως οι «Δημοκράτες της Σουηδίας» και οι «Εθνικιστές Δημοκράτες», στους κόλπους των οποίων περιλαμβάνονται εγκληματικά στοιχεία, αντιλαμβάνεται τι εκπροσωπούσε πολιτικά η υπουργός Εξωτερικών Ανά Λιντ, η δολοφονία της οποίας το 2003 συγκρίθηκε αναπόφευκτα μ' εκείνη του Ούλοφ Πάλμε, βλέπει τους κινδύνους από την επαναφορά και τη διάχυση ενός απροκάλυπτα αντισημιτικού λόγου, ενώ παράλληλα διαπιστώνει τι βία υφίστανται οι μετανάστες, οι ομοφυλόφιλοι και οι γυναίκες από ρατσιστικές ομάδες υπό την ανοχή πολιτικών και πολιτών.

«Ο Στιγκ Λάρσον είχε ευρείες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις», σημειώνει ο επιμελητής του τόμου: «Ηταν δηκτικός και μαχητικός. Δεν δίσταζε να διακωμωδεί τους περιθωριακούς και ιδιόρρυθμους εκπροσώπους της λεγόμενης "λευκής δύναμης" και τις κοσμοθεωρίες περί συνωμοσίας... Βέβαια, αυτό που μου λείπει περισσότερο είναι ο άνθρωπος Στιγκ. Το χιούμορ του, η ενέργειά του, η μεγαλοψυχία του... Είχε πολλά να πει. Αυτό το βιβλίο είναι ένας τρόπος να του δώσουμε ξανά φωνή».

ΜΙΑ ΔΥΣΚΟΛΗ ΓΥΝΑΙΚΑ

ΤΖΟΝ ΙΡΒΙΝΓΚ

«Χήρα για ένα χρόνο»,

(μεταφρ. Κίκα Κραμβουσάνου,

εκδ. Μελάνι)

ΕΝΑ πολυσέλιδο μυθιστόρημα ψυχανάλυσης του ίδιου του εαυτού του και του συγγραφικού «εγώ» μάς παραδίδει ο διάσημος Τζον Ιρβινγκ («Ο κατά Γκαρπ κόσμος», «Θέα στον ωκεανό», «Ξενοδοχείο Νέο Χαμσάιρ», κ.ά.) προκλητικό και ρομαντικό ταυτόχρονα, με μια αύρα θλίψης στις σελίδες για τον χρόνο που κυλάει αμείλικτα.

Τι κι αν η κεντρική ηρωίδα του, η Ρουθ Κόουλ, είναι γυναίκα. Είναι μια φημισμένη μυθιστοριογράφος της οποίας τα βιβλία παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με αυτά του Ιρβινγκ. Οι δε κριτές της την κατηγορούν -όπως έχει συμβεί και με τον αμερικανό συγγραφέα στο παρελθόν- ότι «μεγαλοποεί το ευτελές» και καταφεύγει σε φτηνό εντυπωσιασμό, «συλλέγοντας αναρίθμητα δείγματα της ηθικής χρεοκοπίας των καιρών σε ένα μόνο ήρωα», δημιουργώντας ιστορίες εξωπραγματικές. Απλώς διακωμωδεί τα πάντα. Η δε απάντηση της Ρουθ (ή του Ιρβινγκ αν θέλετε) είναι ότι «ο συγγραφέας μπορεί να επιλέξει την πλοκή, ή την απουσία μας πλοκής, μπορεί να επιλέξει τους ήρωες και τους χαρακτήρες τους. Η κωμωδία, όμως, δεν είναι επιλογή. Ερχεται εκεί που δεν την περιμένεις».

Ο πολυβραβευμένος Ιρβινγκ σ' αυτό το μυθιστόρημα σκιαγραφεί τον πολυεπίπεδο χαρακτήρα μιας «δύσκολης γυναίκας», που βασανίζεται από ισχυρές εσωτερικές συγκρούσεις, ενώ πλασάρει τον εαυτό της ως τέρας αυτοκυριαρχίας. Η Ρουθ μεγαλώνει σε ένα σπίτι-μαυσωλείο στοιχειωμένο από το θάνατο των δυο έφηβων αδελφών της. Ο πατέρας της είναι γυναικάς και αλκοολικός. Η μητέρα της φοβάται μην τη χάσει αλλά αρνείται να εκδηλώσει τα αισθήματά της.

Η Ρουθ αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα στις σχέσεις της με τους άλλους, δεν μπορεί να δεσμευτεί. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου τη βρίσκουμε στα 36 της, έπειτα από πολλές αποτυχημένες σχέσεις, να διστάζει να παντρευτεί και να κάνει παιδιά. Βρίσκεται με έναν άντρα που σέβεται και αγαπά, αλλά δεν κάνει σεξ μαζί του...

Το αξιοπρόσεκτο στο μυθιστόρημα είναι ότι όλοι σχεδόν οι ήρωες είναι συγγραφείς ή ασχολούνται με τα επαγγέλματα του βιβλίου. Τελικά όμως η ηρωίδα ερωτεύεται και εμπιστεύεται έναν βιβλιοφάγο. Φαίνεται πως είναι μοιραίο και ο Ιρβινγκ να ερωτευτεί τον αναγνώστη...

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΣΩΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ

«Για την αγάπη της γεωμετρίας»

(εκδ. Πατάκη)

Το «πικρό χρονικό της νιότης» μιας ηρωίδας που αναζητά καταφύγιο στα μαθηματικά και τη μουσική, ασφυκτιώντας στον κορσέ της μεσοαστικής, δυσλειτουργικής οικογένειάς της, ξεκομμένη οριστικά από την εγγλέζα γκουβερνάντα της χάρη στην οποία έμαθε να σκέφτεται στ' αγγλικά, κακοποιημένη ποικιλοτρόπως από τον «κομμουνιστή του γλυκού νερού» πατέρα της και τη «φασιστική» συμπεριφορά του, παραδέρνουσα ανάμεσα σε ψυχιατρικές θεραπείες, άδοξους έρωτες και διαδοχικές απόπειρες αυτοκτονίας. Είναι το νέο μυθιστόρημα της Τριανταφύλλου, με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία, ο βασικός κορμός του οποίου καλύπτει τα χρόνια του '70.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ

«Στην άκρη του κόσμου»

(εκδ. Κέδρος)

Μια πόλη στα νότια της Πελοποννήσου, στις αρχές του 20ού αιώνα, βάλλεται από άγνωστη επιδημία. Και οι κάτοικοί της τρέπονται ομαδικά σε φυγή, αναζητώντας τη δική τους Γη της Επαγγελίας. Σε μια φανταστική Ελλάδα, με φόντο τις τεχνολογικές ανακαλύψεις της εποχής -τηλέφωνο, αυτοκίνητο, κινηματογράφος- και τους βαλκανικούς πολέμους, ο πρωταγωνιστής του βιβλίου εξαγνίζεται, καθορίζοντας τη διαδρομή των φυγάδων. Μία δεκαετία μετά το «Σμιλεύοντας το φως», έργο εμπνευσμένο από το βίο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, ο 52χρονος συγγραφέας επιστρέφει μ' ένα μυθιστόρημα για τον «διχασμό του ανθρώπινου προσώπου».

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ

«Το γράμμα της ελπίδας»

(εκδ. Λιβάνη)

«Ναι, μπορούμε να ξεκινήσουμε μια νέα πορεία και να χτίσουμε την πατρίδα που μας αξίζει!» ισχυρίζεται ο καθηγητής Ηγεσίας και Μάνατζμεντ, που έγινε ευρύτερα γνωστός με το μυθοπλαστικό του αφήγημα «Ολα σου τα 'μαθα μα ξέχασα μια λέξη», επιχειρώντας να τονώσει το ηθικό μας. Στο νέο του βιβλίο εξηγεί πώς οδηγηθήκαμε στη χρεοκοπία, αναλύει την «αντιφατική» κληρονομιά της μεταπολίτευσης, υποδεικνύει τη μάθηση ως μόνη διέξοδο από την κρίση και παραθέτει ένα πλαίσιο στρατηγικών επιλογών για ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και ανανέωση της πολιτικής και κοινωνικής μας κουλτούρας.

ΤΟΜΑΣ ΧΑΡΝΤΙ

«Δυο μάτια γαλανά»

(μετ. Β. Μανουσάκης, εκδ. Printa)

Η ιστορία της όμορφης κι ευεπηρέαστης Ελφριντ Σουάνκορτ που βιώνει τα πρώτα της ερωτικά σκιρτήματα ανάμεσα σε δύο μνηστήρες: έναν ταπεινής καταγωγής, φιλόδοξο και ταλαντούχο νεαρό αρχιτέκτονα κι έναν αριστοκράτη διανοούμενο που, στα 32 του μόλις, αισθάνεται πως βρίσκεται στη δύση της ζωής του. Το πιο αυτοβιογραφικό και το πρώτο μυθιστόρημα που υπέγραψε με τ' όνομά του ο Χάρντι (1840-1928), όπου με αφορμή ένα ερωτικό τρίγωνο σκιαγραφείται η βικτωριανή κοινωνία της Αγγλίας. Την έκδοση συνοδεύει ένα εκτενές εργοβιογραφικό του κλασικού συγγραφέα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Ατζέντα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Τολμηρός νέος κόσμος
Θέατρο
Το Θέατρο Τέχνης γιορτάζει
Κασκαντέρ
Επικίνδυνες αποστολές
Κινηματογράφος
Οι αναμνήσεις ενός «Τυραννόσαυρου»
«Θέλαμε να δώσουμε λίγη αισιοδοξία»
Λογοτεχνία
Η ενημέρωση αλλάζει
Μουσική
Πολυεθνικές συνεργασίες
Χορός
Sankai - Αθήνα, ένα βήμα
Χορεύετε βαλς;