Έντυπη Έκδοση

Μαύρη καρδιά, λευκή έμπνευση

Εξαιρετική η νέα κινηματογραφική βδομάδα με δύο θαυμάσιες ταινίες που δεν πρέπει να χάσετε: τη νέα έκπληξη από τον Κλιντ Ιστγουντ, «Invictus», γύρω από ένα επεισόδιο στην πορεία της προεδρίας του Νέλσον Μαντέλα, και τη συγκλονιστική, αντιπολεμική ταινία «Η πόλη της ζωής και του θανάτου» του Κινέζου Λου Τσουάν.

Τη συμφιλίωση ανάμεσα στους μαύρους της Νότιας Αφρικής και τη λευκή μειονότητα της χώρας, που οραματίστηκε ο Νέλσον Μαντέλα (Μόργκαν Φρίμαν), έχει θέμα ο «Ανίκητος» του Κλιντ Ιστγουντ Τη συμφιλίωση ανάμεσα στους μαύρους της Νότιας Αφρικής και τη λευκή μειονότητα της χώρας, που οραματίστηκε ο Νέλσον Μαντέλα (Μόργκαν Φρίμαν), έχει θέμα ο «Ανίκητος» του Κλιντ Ιστγουντ Ενώ ακολουθούν ακόμη τέσσερις ενδιαφέρουσες ταινίες: «Agora», επική ιστορική περιπέτεια του Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, «Βρέχει κεφτέδες», διασκεδαστική ταινία animation των Φιλ Λορντ και Κρίστοφερ Μίλερ, «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι», νέα βερσιόν της γνωστής ιστορίας του Οσκαρ Γουάιλντ, του Ολιβερ Πάρκερ, και «Επαφή τέταρτου τύπου», θρίλερ του Ολατούντε Οσουνσάνμι.

Ανίκητος

Invictus. ΗΠΑ, 2009. Σκηνοθεσία: Κλιντ Ιστγουντ. Σενάριο: Αντονι Πέκαμ. Ηθοποιοί: Μόργκαν Φρίμαν, Ματ Ντέιμον, Τζέισον Τσαμπαλάλα, Λούις Μίναρ, Λελέτι Κουμάλο. 134'

**** ½

Τον αγώνα για το παγκόσμιο κύπελλο του ράγκμπι χρησιμοποιεί έξυπνα ο Νέλσον Μαντέλα για τη συμφιλίωση ανάμεσα σε μαύρους και λευκούς της Νότιας Αφρικής στα πρώτα, κρίσιμα χρόνια της προεδρίας του, σε μια ταινία σκηνοθετημένη με δύναμη και νευρώδη ρυθμό. Εξοχες ερμηνείες από τον Φρίμαν και τον Ντέιμον.

Το θέμα της συμφιλίωσης είναι στο επίκεντρο της εξαιρετικής αυτής ταινίας του Κλιντ Ιστγουντ: της συμφιλίωσης ανάμεσα στους μαύρους της Νότιας Αφρικής και τη λευκή μειονότητα της χώρας, που ξεκίνησε ο τότε νεοεκλεγείς πρόεδρος της χώρας, Νέλσον Μαντέλα. Με το σύνθημα «μια ομάδα, μια χώρα», ο χαρισματικός αυτός μαύρος ηγέτης εκμεταλλεύτηκε το παγκόσμιο παιχνίδι ράγκμπι του 1995 για να υποστηρίξει τη νοτιοαφρικανική ομάδα «Springbok», εθνικό σύμβολο των λευκών και στόχο μίσους των μαύρων, και να προωθήσει μια πολιτική συμφιλίωσης.

Η ταινία, βασισμένη στο βιβλίο του Τζον Κάρλιν, «Ανίκητος», ξεκινά λίγο μετά τη λήξη της πολιτικής του απαρτχάιντ, όταν ο Νέλσον Μαντέλα, έπειτα από 27 χρόνια στη φυλακή, εκλέγεται πρώτος μαύρος πρόεδρος της χώρας. Σε μια κρίσιμη πολιτική περίοδο και με στόχο να αποφύγει με κάθε τρόπο την εκδίκηση ενάντια στους λευκούς, όπως περίμενε ένα μεγάλο τμήμα των μαύρων υποστηρικτών του, ο πρόεδρος Μαντέλα κατάφερε να πείσει το γιο λευκών ρατσιστών και αρχηγό των Σπρίνγκμποκ, Φρανσουά Πινάρ (ένας συγκρατημένος, πολύ πειστικός Ματ Ντέιμον), να οδηγήσει την ομάδα του στην κατάκτηση του παγκόσμιου κυπέλλου. Ενώ, παράλληλα, κατάφερε να πείσει τους διάφορους συμβούλους αλλά και τους οπαδούς του, που γι' αυτούς οι Σπρίνγκμποκ ήταν από τα χειρότερα σύμβολα του απαρτχάιντ, να υποστηρίξουν τη λευκή αυτή ομάδα.

Για ακόμη μια φορά, στο πνεύμα των προοδευτικών αριστουργηματικών ταινιών που γύρισε τα τελευταία χρόνια («Gran Torino», «Η ανταλλαγή», «Million Dollar Baby», «Σκοτεινό ποτάμι»), ο Ιστγουντ κατάφερε να φτιάξει μια συγκλονιστική, δυνατή ταινία, με μια έμπνευση αντίστοιχη μ' εκείνη των μεγάλων κλασικών δημιουργών του Χόλιγουντ, από τον Ντέιβιντ Γκρίφιθ και τον Τζον Φορντ ώς τον Ορσον Γουέλς και τον Τζον Χιούστον.

Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ο Ιστγουντ καταπιάνεται με το θέμα της συμφιλίωσης -φτάνει να θυμηθούμε τις ταινίες του «Οι ασυγχώρητοι» και «Σκοτεινό ποτάμι». Μόνο που εδώ η συμφιλίωση αποκτά μια δυνατή, πολιτική χροιά, στο φιλελεύθερο πνεύμα που συναντάμε στις ταινίες του Φρανκ Κάπρα, στοιχείο που έλειπε από τις προηγούμενες ταινίες του Ιστγουντ. Η σκηνοθεσία του σφιχτή, με εικόνες δυνατές, συνδυάζοντας αρμονικά το βιογραφικό στοιχείο με το σπορ του ράγκμπι, καταφέρνει με το νευρώδη ρυθμό της και μια κάμερα, που δεν περιορίζεται σε κάποια «αγιογραφική» καταγραφή της πορείας του Μαντέλα, να εμβαθύνει στον ίδιο τον άνθρωπο, τις σκέψεις και τα προβλήματά του, μαζί και τις όποιες αδυναμίες του, ιδιαίτερα σ' ό,τι αφορά την οικογενειακή ζωή του. Πέρα από τη θαυμάσια, με φροντίδα στη λεπτομέρεια και την όλη ανάπλαση της εποχής, προσέγγιση στο εξαιρετικό υλικό του, ο Ιστγουντ εστιάζει το ενδιαφέρον στη σωστή, ολοκληρωμένη απόδοση των χαρακτήρων, από εκείνον του Μαντέλα και του Πινάρ μέχρι των ανθρώπων γύρω από τον πρόεδρο. Με στόχο να καταγράψει, μέσα από τη συμπεριφορά και τις αντιδράσεις τους, τις αλλαγές στη γενικότερη πολιτική κατάσταση. Παράδειγμα, η σταδιακή εξέλιξη στις σχέσεις ανάμεσα στους λευκούς σωματοφύλακες του Μαντέλα με τους μαύρους της προσωπικής ασφάλειάς του -μια από τις πιο ωραίες σκηνές είναι εκείνη του μαύρου παιδιού που προσπαθεί να πλησιάσει το αυτοκίνητο των λευκών αστυνομικών για να μπορεί ν' ακούει την εξέλιξη του αγώνα.

Στο ρόλο του Μαντέλα ο Μόργκαν Φρίμαν, πρωταγωνιστής δυο φορές στο παρελθόν σε ταινίες του Ιστγουντ («Οι ασυγχώρητοι» και «Million Dollar Baby»), δίνει εδώ τον καλύτερο εαυτό του: εκτός από τις κινήσεις, το ρυθμό της φωνής και γενικά την εξωτερική εμφάνιση του Μαντέλα, δίνει με εξαιρετική πειστικότητα τον εσωτερικό του χαρακτήρα, την ευγένεια, την πίστη και τη σιγουριά, μαζί και την αίσθηση της μοναξιάς, του μαύρου ηγέτη. Μια δυνατή ερμηνεία που της αξίζει το Οσκαρ ερμηνείας. Οπως αξίζει και η σίγουρη, δυνατή σκηνοθεσία του Ιστγουντ.

Η πόλη της ζωής και του θανάτου

Nanjing! Nanjing!/The City of Life and Death. Κίνα, 2009. Σκηνοθεσία-σενάριο: Λου Τσουάν. Ηθοποιοί: Λιου Γιε, Φαν Γουέι, Χιντέο Νακαϊζούμι. 132'

****

Η σφαγή 300 χιλιάδων Κινέζων από τον ιαπωνικό στρατό στη διάρκεια της κατοχής της τότε πρωτεύουσας της Κίνας, Νανγίνγκ, σε μια συγκλονιστική, αντιπολεμική, βραβευμένη στο Σαν Σεμπάστιαν, ταινία.

Με το βραβείο καλύτερης ταινίας στο φεστιβάλ του Σαν Σεμπάστιαν έρχεται αυτή η επικών διαστάσεων κινέζικη ταινία του Λου Τσουάν («Ορεινή περιπολία», 2004) γύρω από τη σφαγή 300 χιλιάδων Κινέζων από τον ιαπωνικό στρατό, αποτέλεσμα της εισβολής του, το 1937, στην τότε πρωτεύουσα της Κίνας, Νανγίνγκ.

Γυρισμένη σε σινεμασκόπ και μαυρόασπρο φιλμ (η εξαιρετική, ρεαλιστική φωτογραφία είναι του Γιου Κάο) η ταινία καταγράφει, μέσα από εικόνες συχνά αβάσταχτης φρίκης, τη σφαγή εκατοντάδων αιχμαλώτων στρατιωτών αλλά και το βιασμό γυναικών και την εξόντωση χιλιάδων γυναικόπαιδων και αντρών -σε μια από τις πιο τρομακτικές σκηνές κλείνουν τους πολίτες και τους καίνε ζωντανούς σ' ένα μισοκαταστραμμένο κτίριο.

Η ιστορία ξεκινά με την πολιορκία της Νανγίνγκ από τον ιαπωνικό στρατό, σκηνές που τις παρακολουθούμε από την πλευρά των Γιαπωνέζων, ενώ στη συνέχεια μεταφερόμαστε στην άλλη πλευρά για να παρακολουθήσουμε την αντίσταση μιας ομάδας Κινέζων στρατιωτών στην καταστραμμένη, υπό ιαπωνική κατοχή, πόλη. Το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας αναφέρεται σε ένα μεγάλο αριθμό προσφύγων, αντρών και γυναικόπαιδων, αποκλεισμένων σε μια υποτιθέμενη «ασφαλή ζώνη», που προσπαθούν, με τη βοήθεια μιας χούφτας ξένων, να επιβιώσουν. Οι γυναίκες υποβάλλονται σε ομαδικούς βιασμούς και οι υπόλοιποι εκτελούνται αδικαιολόγητα, κατά διαστήματα, με μοναδικό μάρτυρα έναν ιδεαλιστή Ιάπωνα στρατιώτη.

Μια συγκλονιστική, αντιπολεμική ταινία (που μου θύμισε την κλασική, συγκλονιστική τριλογία «Η ανθρώπινη κατάσταση» του Ιάπωνα Μασάκι Κομπαγιάσι, γύρω από την κατάκτηση, την ίδια ακριβώς εποχή, της Μαντζουρίας). Και ταυτόχρονα μια ειλικρινής απόπειρα συμφιλίωσης μέσα από την ανάγκη αναγνώρισης μιας μεγάλης, τρομερής αδικίας.

Agora

Ισπανία, 2009. Σκηνοθεσία: Αλεχάντρο Αμενάμπαρ. Σενάριο: Αλεχάντρο Αμενάμπαρ, Ματέο Γκιλ. Ηθοποιοί: Ρέιτσελ Βάις, Μαξ Μινγκέλα, Οσκαρ Αϊζακ, Ρούπερτ Εβανς, Μάικλ Λονσντέιλ. 141'

***

Ιστορική επική ταινία με επίκεντρο τον αγώνα της αστρολόγου-φιλοσόφου Υπατίας να σώσει, σε μια εποχή βίαιων πολιτικών και θρησκευτικών συγκρούσεων, τη σοφία του αρχαίου κόσμου μέσα από την πολύτιμη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας.

Κύριο πρόσωπο της νέας ταινίας του Χιλιανού σκηνοθέτη Αλεχάντρο Αμενάμπαρ («Η θάλασσα μέσα μου») είναι η διάσημη αστρολόγος-μαθηματικός και φιλόσοφος Υπατία της Αλεξάνδρειας, που, στην προσπάθειά της να σώσει τη σοφία του αρχαίου κόσμου μέσα από την περιβόητη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, έρχεται σε σύγκρουση με το χριστιανικό πληθυσμό που υποκινεί τη βία στην πόλη. Γύρω από την Υπατία (μια πολύ καλή Ρέιτσελ Βάις) κινούνται διάφορα ενδιαφέροντα πρόσωπα, όπως ο σκλάβος της, Ντάβους, διχασμένος ανάμεσα στην αγάπη του για την Υπατία και την ελπίδα του ν' αποκτήσει την ελευθερία του σε περίπτωση που γίνει χριστιανός, και ο Ορέστης, ένας από τους αριστοκράτες μαθητές της, που εκφράζει τη νέα τάξη πραγμάτων.

Ο Αμενάμπαρ ξεπερνά το σκόπελο που συναντάμε στα συνηθισμένα έπη της αρχαιότητας («Αλέξανδρος», «300» κ.ά.) για να καταγράψει, με ένα επικό στιλ και με εικαστικά εντυπωσιακές εικόνες (οι σκηνές γυρίστηκαν σε φυσικούς χώρους στη Μάλτα), την κοινωνική, θρησκευτική και πολιτική κατάσταση στην Αλεξάνδρεια της εποχής -βρισκόμαστε σε μια περίοδο διάλυσης της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας με τους ειδωλολάτρες και τους Εβραίους να συγκρούονται με ένα μεσαιωνικού τύπου εκδικητικό χριστιανισμό. Ταυτόχρονα, κάνει ένα σχόλιο πάνω στην εποχή μας, μια και οι θρησκευτικές φατρίες με το μίσος και τη βία που εξαπολύουν δεν απέχουν και πολύ από το σημερινό φονταμενταλισμό, ενώ ο αγώνας της Υπατίας να μεταδώσει το πάθος της για τη γνώση και την εξερεύνηση των μυστηρίων, που καλύπτουν το σύμπαν, θυμίζει πιο πρόσφατους αγώνες φωτισμένων ανθρώπων ενάντια στην αναβίωση του σκοταδισμού.

Βρέχει κεφτέδες

Cloudy With a Chance of Meatballs. ΗΠΑ, 2009. Σκηνοθεσία-σενάριο: Φιλ Λορντ και Κρίστοφερ Μίλερ. Με τις φωνές των: Μπιλ Χέιντερ, Αννα Φάρις, Τζέιμς Κάαν, Μπρους Κάμπελ. 91'

***½

Διασκεδαστική ταινία κινουμένων σχεδίων, σχόλιο πάνω στις ανθυγιεινές τροφές, μέσα από μια «τρελή εφεύρεση», που προσφέρει έτοιμα φαγητά στους κατοίκους της πόλης.

Βασισμένη σε ένα παιδικό βιβλίο της Τζούντι Μπάρετ (1978), η διασκεδαστική αυτή, με ένα έξυπνο εύρημα, ταινία κινουμένων σχεδίων αφηγείται την ιστορία ενός νεαρού, αποτυχημένου εφευρέτη που ξαφνικά ανακαλύπτει έναν τρόπο για να μετατρέπει το νερό σε διάφορα φαγητά. Ωσπου η εφεύρεσή του «τρελαίνεται» και αρχίζει να βρέχει τζίζμπεργκερ, κεφτέδες, αλλά και διάφορα γλυκά... Το ωραίο με την ταινία είναι ότι αποφεύγει τα διάφορα ψηφιακά εφέ για να μας δώσει άλλες πιο άμεσες και πιο όμορφες εικόνες. (Προβάλλεται με το σύστημα 3-D σε επιλεγμένες αίθουσες.)

ΟΙ ΑΛΛΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

ΤΟ ΠΟΡΤΡΕΤΟ ΤΟΥ ΝΤΟΡΙΑΝ ΓΚΡΕΪ (Dorian Gray). Βρετανία, 2009. Σκηνοθεσία: Ολιβερ Πάρκερ. Σενάριο: Τόμπι Φίνλεϊ. Ηθοποιοί: Κόλιν Φερθ, Μπερν Μπαρνς, Ρέιτσελ Χερντ-Γουντ, Ρεμπέκα Χολ, Μπεν Τσάπλιν. 112'

** Μια νέα εκδοχή του κλασικού βιβλίου του Οσκαρ Γουάιλντ, γύρω από έναν άντρα που, ενώ γερνάει, κατορθώνει να κρατάει τη νεανική του ηλικία. Ο Ολιβερ Πάρκερ («Ενας ιδανικός σύζυγος») καταφέρνει, μέσα από τα εντυπωσιακά, κομψά ντεκόρ του Τζον Μπερντ, να δώσει με λεπτομέρεια την Εδουαρδιανή εποχή, να δημιουργήσει ωραίες σκηνές, βασικά στο πρώτο μέρος (αν και στο δεύτερο, ο ρυθμός του αρχίζει να χωλαίνει), και να αποσπάσει πολύ καλές ερμηνείες από τους δύο πρωταγωνιστές του, τον Μπερν Μπαρνς (Ντόριαν Γκρέι) και ιδιαίτερα τον Κόλιν Φερθ στο ρόλο του διαφθορέα τού Ντόριαν.

ΕΠΑΦΗ ΤΕΤΑΡΤΟΥ ΤΥΠΟΥ (The Fourth Kind). ΗΠΑ, 2009. Σκηνοθεσία-σενάριο: Ολατούντε Οσουνσάνμι. Ηθοποιοί: Μίλα Γιόβοβιτς, Ηλίας Κοτέας, Γουίλ Πάτον, Κόρι Τζόνσον. 98'

** Ενα είδος ψευδο-ντοκιμαντέρ, στο στιλ τού «The Blair Witch Project» (ή του πιο πρόσφατου «Μεταφυσική δραστηριότητα»), επιχειρεί στο θρίλερ αυτό ο σκηνοθέτης-σεναριογράφος Ολατούντε Οσουνσάνμι. Συνδυάζοντας σκηνές μυθοπλασίας με συνεντεύξεις με «αληθινά» πρόσωπα, ο σκηνοθέτης αφηγείται, χωρίς όμως τον εφιαλτικό ρυθμό των πιο πάνω ταινιών, την υποτιθέμενη αληθινή ιστορία μιας μικρής πόλης της Αλάσκας, όπου τα τελευταία 40 χρόνια ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων έχουν πέσει θύματα απαγωγής από εξωγήινους, γεγονός που ανακαλύπτει μια επιστήμονας (μια καλή Μίλα Γιόβοβιτς), ενώ, αντίθετα, το FBI προσπαθεί να καλύψει.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική κινηματογράφου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
ΕΜΣΤ
Βαρύ πυροβολικό για να σωθεί το «Φιξ»
Μπαλόνια στον ουρανό της τέχνης
Κινηματογράφος
Ο βασιλιάς του ροκ και τα σύγχρονα άγχη
Μουσική
Σπουδαίοι συνθέτες σε ταινίες αναφοράς
Ερωτεύτηκα το θέρεμιν, μια ντίβα με παραξενιές
Ορχήστρα νέων, που έγινε Συμφωνική
Μνημεία
Καθολικό μοναστηριού πιο κοντά στον ουρανό
Αρχιτεκτονική
Φοιτητικό ντους με θέα
Κριτική κινηματογράφου
Μαύρη καρδιά, λευκή έμπνευση
Τηλεόραση
Ηλεκτρονικός εθισμός σε παιδιά
Τζαζ κάτω από την Ακρόπολη
Το ΙΟΜ στο «τιμόνι» του Ευρω-Παρατηρητηρίου
Η Αϊτή, ο ξάδελφος Ζακά κι ένα βραβείο