Έντυπη Έκδοση

Συνταγές μαγειρικής για γυναίκες συγγραφείς και ευρωπαίους συνδαιτυμόνες

Οχι, αγαπητή Βαλεντίνη! Το αρνάκι, που είχαμε φυλάξει από το Πάσχα στην κατάψυξη και το χρησιμοποιήσαμε για τη συνταγή μας στο τελευταίο άρθρο μας, δεν είχε περισσέψει από τον οβελία.

Δεν ήταν προψημένο και απλώς ενημερωμένο με αρωματικά βότανα, καθότι δεν ψήσαμε φέτος ολόκληρο αρνί σε σούβλα ή σε φούρνο. Ούτε το αγοράσαμε, ώστε να υπολογίσουμε τον όγκο του και τα κιλά του· μας το χάρισαν και διαπιστώσαμε -με έκπληξη, το ομολογούμε- πως η κοινωνία μας στη βάση της εξακολουθεί να λειτουργεί ανταποδοτικά.

Ετσι βρεθήκαμε μ' ένα τεράστιο σφάγιο στον πάγκο της κουζίνας μας και με τόση αμηχανία, που η σκέψη μας κινδύνεψε να καταφύγει στο Μάθημα ανατομίας του Ρέμπραντ.

Δεν ξέρω για σας, αγαπητή φίλη, που είστε της πόλης και του πολιτισμού, αλλά για μας, που έλκουμε την καταγωγή μας από τα καταράχια της ελληνικής υπαίθρου, αυτό θα συνιστούσε προδοσία τόσο βάρβαρη ως εάν μετονομάζετο σε Ημιυπαίθριον το Αίθριον του Μεγάρου Μουσικής... Μαξίμου - όπως θα έλεγε και η μητέρα, για την οποία όλα τα μέγαρα ήταν ένα.

Και ακριβώς, την επικίνδυνη εκείνη στιγμή, τη μητέρα θυμηθήκαμε: «Το κοτόπουλο έχει κόμπους· περνάς το μαχαίρι σε κάθε κόμπο, έπειτα το λυγίζεις και με τα δυο σου χέρια και, κρρρακ, κρρρακ, το κόβεις σε κομμάτια. Ετσι λιανίζονται όλα τα σφαχτά, από τους κόμπους...». Αρθρώσεις, εννοούσε η μητέρα, και συνδέσμους νεύρων, όχι γόρδιους δεσμούς. Λοιπόν, τέλος η αμηχανία! Εντελώς μηχανικά, πήραμε το κουζινομάχαιρο και αφού αφαιρέσαμε τη συκωταριά, ξεκινήσαμε από το κεφάλι. Περάσαμε το μαχαίρι ανάμεσα στους πρώτους σπονδύλους και, κρρρακ, αποκεφαλίσαμε το αρνί. Κάναμε το ίδιο στη βάση του αυχένα και, κρρρακ, αρχίσαμε να νιώθουμε τόση ικανοποίηση με την ταχύτητα του διαμελισμού, λες και μόλις είχαμε βρει τη λύση για το αυχενικό μας σύνδρομο. Επειτα κόψαμε την ουρά μ' ένα κρακ καβαφικό, δηλαδή, ανεπαίσθητο. Συνεχίσαμε με το ξεπλάτιασμα: κόψαμε το χεράκι στον αγκώνα μ' ένα γενναίο κρρρρακ και προχωρήσαμε στον ώμο μ' ένα διπλό κρρρακ-κλακ. Κάναμε το ίδιο και με το άλλο χεράκι και μετά κόψαμε τον κορμό εκεί που τελειώνουν τα πλευρά με το κρακρρράκ του κοψομεσιάσματος. Με τον κλαδεμένο μισό κορμό ή τον κούφιο θώρακα που είχαμε τώρα μπροστά μας, αν ήμασταν υπέρ το δέον κυνικοί ή ολίγον προτεστάντες, δεν θα ξεφεύγαμε απλώς από τη ζωγραφική του τελάρου τού Ολλανδού, αλλά θα προχωρούσαμε ή και θα προσχωρούσαμε στις συνθέσεις των σύγχρονων εικαστικών, προτείνοντας την πανοπλία του μέλλοντος: αντί φύλλα μετάλλου, αλλεπάλληλες στρώσεις από σάρκες πάνω στις δικές μας.

Ομως ξημέρωνε Λαμπρή - ή μήπως Πάσχα των απανταχού εμποράκων; Πάντως, χτυπούσαν οι καμπάνες της Ανάστασης κι εμείς -από συνήθεια- κάναμε τον σταυρό μας, για να συνειδητοποιήσουμε ότι τα χέρια μας είχαν γίνει κιόλας κόκκινα από το αίμα του αμνού. Τα πλύναμε γρήγορα γρήγορα, ξεπλύναμε και μερικές κληματόβεργες που είχαμε φέρει από τα πατρώα ερείπια, τις στρώσαμε στη γάστρα μας και πάνω τους ακουμπήσαμε το μεγάλο αυτό κομμάτι, ώστε να στραγγίσει το λίπος του, προσθέσαμε μπόλικο αλατοπίπερο, αλλά όχι λάδι -για να έχει τη γεύση τού οβελία- και το βάλαμε να σιγοψήνεται στον φούρνο για δυόμισι ώρες, μιας και το θέλαμε για το επόμενο μεσημέρι, που θα επέστρεφε ο καλός μας και τα παιδιά από το σπίτι της δικής του μητέρας.

Σκύβοντας, σαν να προσπαθούσαμε να ανιχνεύσουμε την καινούρια μας μοίρα, συνεχίσαμε με το κάτω μέρος του σφάγιου. Κόψαμε με τον ήδη γνωστό τρόπο τη νεφραμιά κι έπειτα τα πόδια στις αρθρώσεις των γονάτων. Τώρα, όμως, χρειαζόμασταν χαντζάρι και μπαλτά, που ποτέ δεν είχαμε στην κατοχή μας. Αναγκαστικά, λοιπόν, κρατήσαμε ατεμάχιστα τη λεκάνη και τα μπούτια, με την «υφαλοκρηπίδα» να χάσκει - αυτό το μέρος προτείναμε στο προηγούμενο κείμενό μας να αλειφτεί με μέλι.

Εννοείται πως όλα τα τεμάχια -τα ταΐνια, όπως λέγανε παλιά- τα βάλαμε στον καταψύκτη, σε ξεχωριστή σακούλα το καθένα. Μόνο τη συκωταριά κρατήσαμε στη συντήρηση, για να τη σερβίρουμε στο πασχαλινό τραπέζι τηγανητή με ρίγανη και μπόλικο λεμόνι.

Γνωρίζετε καλά, αγαπητή φίλη, ότι οι μοναχικές νύχτες, ακόμα και οι αναστάσιμες -πόσω μάλλον όταν η Ανάσταση «είναι μακριά, είναι κοντά, σωπαίνει και δεν απαντά»1- οδηγούν τον συγγραφέα σε περισυλλογή και του επιτρέπουν, μέσα από ένα είδος ιστορικής αναδρομής, να προσπαθήσει να διαβλέψει το μέλλον.

Ετσι κάναμε κι εμείς και καταλήξαμε, ύστερα από τόσες εξαρθρώσεις και διαμελισμούς, να χρησιμοποιήσουμε ως όχημα το Εγχειρίδιον Ιεροεξεταστών.2 Αρκετά ταιριαστό με την εποχή μας, αφού η Ιερά Εξέταση είχε και ένα περιφερόμενο Σώμα, μία Τριανδρία αποτελούμενη από τον Ιεροεξεταστή, τον Γραμματέα και τον Δήμιο, οι οποίοι γυρνούσαν από χώρα σε χώρα, συγγνώμη, από χωριό σε χωριό και εξέταζαν ποιος δεν ήταν καλός Ευρωπαίος - συγγνώμη δις, καλός χριστιανός, θέλαμε να πούμε.

Η ετυμηγορία του Ιερού Δικαστηρίου έβγαινε ύστερα από ανάκριση μετά βασανισμού: Αν ο κατηγορούμενος άντεχε τα βασανιστήρια ώς το τέλος, χωρίς να ομολογήσει ενοχή ή να καταδώσει τον πλησίον του ως αιρετικό, σήμαινε πως είχε πουλήσει την ψυχή του στον Διάβολο, οπότε τον έκαιγαν στην πυρά, για να μη μείνει ούτε το παραμικρό ίχνος από το μίασμα. Αν δεν άντεχε και ομολογούσε πως ήταν Ελληνας, συγγνώμη τρις, πως ήταν αιρετικός, υποβαλλόταν αναλόγως της ενοχής του σε δημόσια διαπόμπευση ή σε μαρτυρική θανάτωση στην πυρά ή στον τροχό.

Ακου τέκνον, άρχιζε τις γαλιφιές του ο ιεροεξεταστής, «σου έχω μεγάλη συμπόνια· σε ξεγέλασαν μέσα στην αφέλειά σου και τώρα χάνεσαι αξιολύπητα. Εκανες λάθος, δεν υπάρχει αμφιβολία, όμως φταίει περισσότερο από σένα εκείνος που σε εξαπάτησε: μη φορτώνεσαι ξένες αμαρτίες, μη θέλεις να κάνεις τον δάσκαλο ενώ είσαι μαθητής· ομολόγησέ μου την αλήθεια, αφού βλέπεις ότι τα ξέρω όλα· έτσι, εσύ θα διατηρήσεις την καλή σου φήμη κι εγώ θα μπορέσω να σε ελευθερώσω το συντομότερο, να σε συγχωρήσω και να γυρίσεις ήσυχα στο σπίτι σου· πες μου, ποιος είναι αυτός που σε εξαπάτησε, ενώ εσύ ζούσες αθώα».3

Αχ, αγαπητή Βαλεντίνη! Αλλοι είναι τα καρφιά· εμείς έχουμε γίνει πια γευσιγνώστες του σαδισμού. Γι' αυτό ίσως είναι χρήσιμο, αφού «στο μέλλον μας εισβάλλουν Ούννοι και Αττίλες»,4 να πάρουμε μια γεύση των κυριότερων μεσαιωνικών βασανιστηρίων, τα οποία δεν εφαρμόζονταν μόνο στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου αλλά και στις χώρες του Βορρά, με τη Γερμανία να πρωτοστατεί στον τρόμο, υιοθετώντας τα πιο φρικαλέα βασανιστήρια, αυτά που περιλαμβάνονται στη λίστα μας ως τρία τελευταία:

1. Το «πουλάρι» (ισπανικά: el potro), εξέλιξη του ρωμαϊκού eculeus. Ηταν κάτι σαν ξύλινο στενόμακρο τραπέζι, που πάνω του έδεναν τον κρατούμενο με σκοινιά από τους καρπούς των χεριών και τα σφυρά των ποδιών. Τα σκοινιά των χεριών ήταν σφιχτά δεμένα στο τραπέζι, ενώ των ποδιών δένονταν σε μια τροχαλία που περιστρεφόταν και τα μέλη τεντώνονταν μέχρι εξαρθρώσεως.

2. Ο σχοινισμός (ισπανικά: la garrucha). Σήκωναν με σκοινί τον κατηγορούμενο από τους καρπούς των χεριών, που ήταν ήδη δεμένοι πισθάγκωνα, και τον άφηναν να πέσει απότομα. Το μήκος του σκοινιού υπολογιζόταν ώστε ο βασανιζόμενος να μην ακουμπήσει στο έδαφος· ωστόσο, το δυνατό τράνταγμα του προκαλούσε εξαρθρώσεις.

3. Τα αναμμένα κάρβουνα (ισπανικά: el brasero). Εδεναν τον κατηγορούμενο με σκοινί από τους βραχίονες των χεριών και τον ανύψωναν, επίσης με τη βοήθεια τροχαλίας. Επειτα του άλειφαν τα πόδια με λίπος, έβαζαν από κάτω ένα μαγκάλι και τον κατέβαζαν όλο και πιο κοντά στα αναμμένα κάρβουνα, σε σημείο που πολλές φορές καιγόταν.

4. Ο φάλαγγας (ισπανικά: el cepo). Ο κρατούμενος παρέμενε για μακρό χρόνο με τα πόδια -κάποιες φορές και με τα χέρια- περασμένα ανάμεσα σε δύο ξύλα που σχημάτιζαν διάφορες οπές στη σειρά, για διαφορετικά μεγέθη σφυρών και καρπών.

5. Η μέγγενη για τη σύνθλιψη δακτύλων (ισπανικά: el aplastapulgares). Σιδερένιο όργανο βασανισμού που έσφιγγε τα δάκτυλα των χεριών ή των ποδιών. Υπήρχαν παραλλαγές σε μεγαλύτερα μεγέθη και γι' άλλες αρθρώσεις -αγκώνες, γόνατα- αλλά και για το κεφάλι.

6. Το μαρτύριο του νερού (ισπανικά: el tormento del agua ή de toca). Ξάπλωναν τον κατηγορούμενο σε ύπτια θέση, κι αφού τον ακινητοποιούσαν, του έβαζαν στο στόμα, για να μην μπορεί να το κλείσει, ένα σιδερένιο χωνί. Από το χωνί αυτό περνούσαν μια λινή γάζα, η οποία έφτανε στον λαιμό, και στη συνέχεια έριχναν με μια κανάτα νερό που κατέβαινε αργά αργά. Κι όσο οι κανάτες πολλαπλασιάζονταν τόσο πιο εφιαλτικό ένιωθε το αίσθημα του πνιγμού ο βασανιζόμενος.

7. Τα σανιδάκια (ισπανικά: las tablillas). Σε κάθε πόδι και χέρι του κατηγορουμένου έβαζαν μια σανίδα με πέντε στενές τρύπες, στις οποίες περνούσαν διά της βίας τα δάκτυλα.

8. Η σιδηρά παρθένος (ισπανικά: la doncella de hierro). Επρόκειτο για σιδερένια σαρκοφάγο, της οποίας το εσωτερικό ήταν καλυμμένο με καρφιά. Υπήρξαν λίγες σαρκοφάγοι αυτού του τύπου, με πιο γνωστή την παρθένο της Νυρεμβέργης, που έδωσε και το όνομά της σε αυτό το όργανο τρόμου. Αντίθετα με τα προηγούμενα βασανιστήρια, η σιδηρά παρθένος ή η παρθένος της Νυρεμβέργης δεν επέτρεπε καμία διαβάθμιση του μαρτυρίου.

9. Η πυρά (ισπανικά: la hoguera). «Η πιο βάρβαρη εφαρμογή της συνηθιζόταν στην Ολλανδία. Το θύμα καιγόταν δεμένο σε στύλο με αλυσίδα -μέση, χέρια, πόδια, λαιμός- ή καθισμένο σε σκαμνί, ανάμεσα σε φρύγανα και άλλα εύφλεκτα υλικά. Αλλοτε δενόταν πάνω σε ξυλόσκαλα, που ανυψωνόταν μπροστά στην πυρά και ριχνόταν στις φλόγες. Μερικές φορές κρεμούσαν στον λαιμό του κατάδικου ένα σακουλάκι γεμάτο μπαρούτη».5

10. Ο τροχός (ισπανικά: la rueda). «Το φρικαλεότερο μεσαιωνικό βασανιστήριο. Σκόρπιζε τον τρόμο στην κεντρική και δυτική Ευρώπη ώς τις αρχές του ΙΘ' αιώνα (Γερμανία, Αυστρία, Γαλλία, Ελβετία, Ισπανία, Πορτογαλία, Σουηδία, Δανία). Χρησιμοποιούσαν δύο είδη τροχών, τον κινητό και τον ακίνητο. Ο κινητός ήταν ένας κοινός τροχός αμάξης, οπωσδήποτε αμεταχείριστος, με μεταλλική στεφάνη. Οι δήμιοι γύμνωναν τον μελλοθάνατο, τον ξάπλωναν καταγής, τον ακινητοποιούσαν δένοντας χέρια και πόδια με πασσάλους και τοποθετούσαν κάτω από τα μέλη του κατά διαστήματα κομμάτια ξύλου, ώστε να μην αγγίζει το κορμί το χώμα. Υστερα ανασήκωναν τον βαρύ τροχό και τον άφηναν να καταπέσει διαδοχικά, πρώτα στα πόδια, «από κάτω προς τα πάνω», όπως έλεγαν. Σε κάθε χτύπημα συντρίβονταν τα οστά στα κενά των ξύλινων υποστηριγμάτων. Τα χτυπήματα με τον τροχό συνεχίζονταν στη λεκάνη και στον θώρακα ώς τη θανάτωση του κατάδικου. Τέλος, τοποθετούσαν το πτώμα πάνω σ' έναν δεύτερο τροχό, έμπλεκαν τα τσακισμένα μέλη στις ακτίνες, ύψωναν τον τροχό αρκετά μέτρα ψηλά και τον στερέωναν οριζοντίως στην κορφή ενός στύλου. Αλλοτε όμως οι δήμιοι τσάκιζαν τα οστά ποδιών και χεριών με ρόπαλα ή σιδεροπάλουκα, έδεναν το συντριμμένο αλλά ζωντανό σώμα στον τροχό, ύψωναν τον τροχό στην κορφή του στύλου και άφηναν εκεί το θύμα να ξεψυχήσει σε πολυώδυνη αγωνία. Στην ερημιά, βορά των ορνέων, το κουφάρι έλιωνε και απέμενε περίοπτος ο σκελετός. [...] Ο ακίνητος τροχός βασανισμού ήταν ειδικής κατασκευής, μεγάλου μεγέθους, στηνόταν όρθιος και περιστρεφόταν σε άξονα. Το θύμα δενόταν ύπτιο πάνω στη στεφάνη. Κατά την κίνηση του τροχού το σώμα περνούσε πάνω από αναμμένα κάρβουνα, από ακιδωτές επιφάνειες που ξέσκιζαν και αποσπούσαν τις σάρκες ή από ξύλινα εμπόδια που συμπίεζαν τα μέλη συνθλίβοντάς τα και συντρίβοντας τα κόκαλα».6

Ο τροχός, βεβαίως, θεωρείται ο κατεξοχήν αρχαιοελληνικός τρόπος βασανισμού, αλλά οι αρχαίοι Ελληνες δεν μετέρχονταν βασανιστήρια για να ανακρίνουν ή να τιμωρούν ισότιμους πολίτες, παρά μόνο δούλους ή ξένους που είχαν διαπράξει προδοσία ή άλλα εγκλήματα.

Οι Νεοέλληνες είμαστε αλλουνού παπά ευαγγέλιο: βασανίζουμε τους εαυτούς μας, μήπως και συγκινήσουμε τους νεοελληνιστές - αλήθεια, ποιος έχει νέα τους; Πρέπει να τους ενημερώσουμε για την πρόσφατη ανακάλυψη των Γερμανών και τα καινούρια στοιχεία στην ταυτότητά μας. Ονομα πατρός: Βυζάντιον. Ονομα μητρός: Οθωμανική Αυτοκρατορία. Πρέπει να σβήσουν γρήγορα τα παλιά: Βυζάντιον-Πλατεία Κολωνακίου! 7

Πάντως -οφείλουμε να το παραδεχτούμε, Βαλεντίνη- με το ψητό αρνάκι μας πηγαίνει καλύτερα η ιρλανδέζικη μπίρα και όχι η γερμανική: μαύρη μπίρα, μαύρη μοίρα - το καινούριο σύνθημα.

Ας επιστρέψουμε, όμως, στα βιβλία μας. Η δυτική Ευρώπη, λέει ο Σιμόπουλος,8 με εξαίρεση την Αγγλία -και την Ιρλανδία, υποθέτουμε εμείς-, καθιέρωσε τον βασανισμό ως κρατικό θεσμό, ανασταίνοντας τον εφιαλτικό κόσμο των βασανιστηρίων της ρωμαϊκής εποχής, για να τιμωρεί όσους διέπρατταν εγκλήματα κατά της επουράνιας Αρχής, εγκλήματα όπως η αίρεση, η ιεροσυλία, η βλασφημία, ή κατά της εγκόσμιας εξουσίας, όπως η επανάσταση, η ανταρσία, η εξέγερση, η ανυπακοή.

Μη μας παρεξηγήσετε, αγαπητή φίλη, οποιαδήποτε ομοιότητα με τη δική μας εποχή είναι εντελώς τυχαία και συμπτωματική. Εμείς κινούμαστε σε άλλους αιώνες, δηλαδή, από 13ο μέχρι και 19ο, που διήρκεσε η Ιερά Εξέταση στην Ισπανία. Κι αν το πάθος μας συχνά μάς ωθεί από τον χαμηλό Νότο στον υψηλό Βορρά, είναι γιατί ακόμα προσπαθούμε να ακολουθήσουμε μια ανοδική πορεία, παρότι 25 χρόνια πριν διαπιστώναμε πως «Ανω οδός δεν μας απόμεινε»9 και αναρωτιόμασταν «Πού είναι το έλεός σου, Ντόμινε;».10

Ανω οδός... Ηράκλειτος;

«Το τέταρτο ζήτημα», λέει ο Εϊμερίκ στο Εγχειρίδιόν του, «είναι το εξής: Ποιες είναι οι αιρέσεις και τα σφάλματα των αρχαίων φιλοσόφων». Και συνεχίζει: «Στο ζήτημα αυτό απαντάμε ότι οι αρχαίοι φιλόσοφοι, όπως οι πλατωνικοί, οι στωικοί, οι πυθαγόρειοι, οι επικούρειοι γενικά, ο Αριστοτέλης, οι περιπατητικοί,... υποστήριξαν πολλά λάθη και αιρέσεις ενάντια στην αγία μας πίστη». Επειτα, ο επονομαζόμενος «ατρόμητος ιεροεξεταστής» απαριθμεί τα λάθη -κατά την κρίση του- των αρχαίων φιλοσόφων και τους καταδικάζει ως αιρετικούς, ασχέτως αν προϋπήρξαν της χριστιανικής, και ιδίως, της καθολικής πίστης.

Εχετε δίκιο, αγαπητή φίλη! Πήγαμε κατευθείαν στο τέταρτο ζήτημα, χωρίς να αναφέρουμε ούτε καν το πρώτο! Mea culpa, όπως συνηθίζουν να λένε οι πολιτικοί αρχηγοί μας, όχι για να διορθώσουν το εκάστοτε λάθος τους, αλλά για να μας εντυπωσιάσουν με τις γνώσεις τους τόσο της λατινικής όσο και του ρωμαϊκού δικαίου.

«Το πρώτο ζήτημα», λέει ο Εϊμερίκ τον 14ο αιώνα, γράφοντας στη λατινική και ενεργώντας βάσει του ρωμαϊκού κώδικα ανακριτικών βασανισμών, «είναι η πίστη. Στο ζήτημα αυτό απαντάμε σύμφωνα με την άποψη του αγίου Θωμά του Ακινάτη, ότι η πίστη είναι αυτό που δηλώνει ο απόστολος Παύλος προς τους Εβραίους: Η πίστη είναι η ουσία των πραγμάτων που προσδοκάμε, η ένδειξη των όσων δεν βλέπουμε».11

Και πόσα προσδοκάμε σήμερα; Και πόσα δεν βλέπουμε;

Στον δρόμο, με ρυθμό:

Κλέφτικα ο κόσμος έστριψε και πάει

κι ό,τι εχθρευόταν τώρα τ' αγαπάει.

Στο μέλλον μας εισβάλλουν Ούννοι και Αττίλες

μας θέλουν σαν πολίτες άδειες ανθοστήλες.

Φίλε, μην παγιδεύεσαι

μάθε να προπορεύεσαι

μάθε να ονειρεύεσαι

πρώτος τη ζωή

Κράτα φως και σημαία σου

την ψυχή την αρχαία σου

γράψε τα πιο γενναία σου

βήματα στη γη.121. Δύο στίχοι του Νίκου Γκάτσου από το τραγούδι Ο Ξένος, σ.198, Ολα τα τραγούδια, Πατάκης (1999)

2. Nicolau Eymeric, Directorium inquisitorum, (1376)

3. Nicolao Eymerico, Manual de Inquisidores, para uso de las Inquisiciones de Espana y Portugal, ισπανική μετάφραση-προσθήκη: Juan Marchena, Μονπελιέ (1821)

4+12. Στίχοι της υπογράφουσας από το τραγούδι τίτλων της ταινίας του Τάσου Ψαρρά Η σκόνη που πέφτει (2004)

5+6+8. Κυριάκος Σιμόπουλος, Βασανιστήρια και Εξουσία, 3η έκδοση, Αθήνα (1994)

7. Αναφορά στο καφενείο «Βυζάντιον» στη γωνία Κανάρη και πλατείας Κολωνακίου, θρυλικό στέκι πολιτικών, διανοουμένων και καλλιτεχνών της νεότερης Αθήνας. Βλέπε: Ζάχος Χατζηφωτίου, Το Κολωνάκι πριν από την άλωση, Μπρατζιώτης (1998)

9+10. Στίχοι της υπογράφουσας από τις Μπαλάντες της οδού Αθηνάς (1983) του Μάνου Χατζιδάκι.

11. Nicolάs Eymeric, Manual de Inquisidores, ισπανική μετάφραση, επιλογή και εισαγωγή Jose Antonio Fortea, La esfera de los libros, Μαδρίτη (2006)

-Εστιν δε πίστις ελπιζομένων <υπόστασις, πραγμάτων> έλεγχος ου βλεπομένων. Προς Εβραίους, 11,1. Nestle-Aland, Novum Testamentum Graece, Deutsche bilelgesellschaft, Στουτγκάρδη (1983)

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Λάθη και εκδοχές
Αρχαίο πνεύμα, σύγχρονα πάθη
Γραφή σημείο μηδέν
Τι απέγινε η Αλίκη;
Εισχωρώντας στα μυστικά του Ρίχαρντ Βάγκνερ
Οι περιπέτειες της Αλβανίας
Πραγματικότητες και κατοπτρισμοί
Η λογοτεχνική επικαιρότητα του Γιωσέφ Ελιγιά
Κεφάλαια, σκιές και παραβολές για αδικίες που πληγώνουν
Από τις 4:00 στις 6:00
Φοβερά ...τραγούδια
Ενας τραγουδιστής με οράματα
Άλλες ειδήσεις
Παγοποιείον στο Ηράκλειο Κρήτης
Συνταγές μαγειρικής για γυναίκες συγγραφείς και ευρωπαίους συνδαιτυμόνες
Αυτή η κρίση είμαστε εμείς