Έντυπη Έκδοση

Η φόνισσα

Η ηρωίδα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ήταν η πρώτη serial killer που ανακάλυψα (εκδόσεις ΒΙΠΕΡ, 1972).

Η Κατρίν Ντενέβ ήταν η δεύτερη, στην ταινία Αποστροφή του Ρομάν Πολάνσκι. Μοναδικό κοινό σημείο τους, η δουλειά τους, με μια ευρεία έννοια, δηλαδή ήλθαν και οι δύο στον κόσμο για να υπηρετούν τους άλλους. Καμία σχέση με τον τυπικό άντρα-serial killer, που ήλθε για να διευθύνει. Δηλαδή η γυναίκα λέει «ναι» και σκοτώνει, ενώ ο άντρας σκοτώνει για να μην πει «ναι». Η διαφορά αυτή προκαλεί πολύ περισσότερο δέος υπέρ της γυναίκας. Δεν ξέρω αν ο Παπαδιαμάντης θα έγραφε ποτέ ένα διήγημα που θα λεγόταν «Ο φονιάς». Αν είναι να γράψεις για τέτοια πράγματα, καλύτερα να πας όσο γίνεται πιο βαθιά και πιο παλιά. Ο άντρας killer είναι μια καθαρά επιφανειακή υπόθεση, όπως τελείως επιφανειακοί -κάποιο σεξουαλικό απωθημένο- είναι και οι φόνοι του. Αντιθέτως, η γυναίκα-psycho killer δεν θα μπορούσε να σκοτώσει για τον ίδιο λόγο, αφού δεν μπορεί να πραγματοποιήσει βιασμό. Σκοτώνει αμυνόμενη. Και ακριβώς επειδή βρίσκεται σε άμυνα απέναντι σ' ένα μονίμως απαιτητικό αρσενικό περιβάλλον, γι' αυτό μια γυναίκα-psycho θα μπορούσε να αφανίσει όλον τον αντρικό πληθυσμό του πλανήτη. Το ίδιο θα μπορούσε να κάνει κι ένας άντρας, μόνο που στη δική του περίπτωση κάτι τέτοιο δεν θα εξέπληττε. Εξάλλου πόσοι και πόσοι στο παρελθόν δεν αφάνισαν ουκ ολίγο αριθμό ανθρώπων. Μόνο που επειδή τα θύματά τους ήταν ανάμeικτα, γι' αυτό δεν θεωρήθηκαν serial killers... Ηταν απλώς αιμοδιψείς. Ομως μια γυναίκα που σκοτώνει, την ώρα που από τη φύση της έχει οριστεί ως Νο1 φορέας της ζωής, είναι μια γυναίκα που αποφάσισε να καταργήσει τον βασικό λόγο της ύπαρξής της, άρα την ίδια τη ζωή συνολικά. Μάλιστα, η ηρωίδα του Παπαδιαμάντη χτυπάει το «κακό» στη ρίζα του θανατώνοντας νεογέννητα, όταν έχει την ευκαιρία, και μάλιστα κορίτσια. Ο σκοπός της είναι να σώσει από τα βάσανα της ζωής έναν άνθρωπο, αλλά κυρίως μια γυναίκα, ένα θηλυκό που υποφέρει διπλά. «Ηταν περί το πρώτον λάλημα του πετεινού, οπότε αι αναμνήσεις έρχονται εν είδει φαντασμάτων... Οταν ήτο παιδίσκη, υπηρέτει τους γονείς της.

Οταν υπανδρεύθη, έγινε σκλάβα του συζύγου της. Κι όμως, ως εκ του χαρακτήρος της και της αδυναμίας εκείνου, ήτο συγχρόνως και κηδεμών αυτού. Οταν απέκτησε τέκνα, έγινε δούλα των τέκνων της και όταν τα τέκνα της απέκτησαν τέκνα, έγινε πάλιν δουλεύτρια των εγγονών της». Κάπως έτσι ο συγγραφέας εξηγεί το πέρασμα της ηρωίδας του στην άλλη πλευρά, χωρίς πολλούς δισταγμούς από τη μεριά του ή πολλές αναλύσεις, ψυχολογικές και άλλες... Διάφοροι κατά καιρούς αναρωτήθηκαν πώς ο «άγιος» της λογοτεχνίας μας πέρασε τόσο εύκολα στην άλλη πλευρά, έστω και ως συγγραφέας.

Βεβαίως ποτέ δεν θα μπορούσε να διανοηθεί κανείς ότι ο Παπαδιαμάντης «είναι η φόνισσα», κατά τον ίδιο τρόπο που ο Φλομπέρ είχε δηλώσει «η μαντάμ Μποβαρί είμαι εγώ». Στην πρώτη περίπτωση ήταν η συμπόνια που τον έφερε σ' αυτό το σημείο -συμπόνια την οποία πολλοί περιφρονούν, όμως κατά τον Οσκαρ Ουάιλντ είναι οι κορυφαία ανθρώπινη αρετή, που, όπως είχε γράψει ο ίδιος, χρειάστηκε να μπει στη φυλακή για να καταλάβει τη σημασία της.

Η Φόνισσα γράφτηκε κάπου στις αρχές του 20ού αιώνα. Από τότε οι άντρες και οι γυναίκες προχώρησαν και βρήκαν τρόπους να υποφέρουν λιγότερο. Οι serial killers, αργά ή γρήγορα, κλείνονται σε τρελάδικα για να μη βγουν ποτέ.

Ολοι οι υπόλοιποι, που δεν πέρασαν από την άλλη πλευρά, κάνουν πότε πότε μια βόλτα γύρω από το τείχος, σαν τα φαντάσματα του Παπαδιαμάντη.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Επισώρευση τραυματικών εμπειριών
Αδικίες ή ασυμφωνίες;
Βίνκελμαν, ο πατέρας της Αρχαιολογίας
Επειδή το να μάθουμε για τους σεισμούς είναι πάντα επίκαιρο...
Τρία ιδιαίτερα βιβλία του γυμνού λόγου
Ο δεκάλογος του βιβλιοκριτικού
Μια αλληγορία για το Ολοκαύτωμα, με συγγραφείς και ταριχευτές
Οταν ο Αδάμ και η Εύα εξέπεσαν
Προδημοσίευση
Ονειρα με αυθεντικές χαλκογραφίες
Συνέντευξη: Νώντας Παπαγεωργίου
Τα βιβλία και οι αναγνώστες των εκδόσεων Μεταίχμιο
Λεύκωμα
Υπήρξαν, φαίνεται, κι άλλοι άνθρωποι πριν από εμάς...
Λογοτεχνία
Τα βιβλία παγώνουν. Εμείς τι κάνουμε;
Βιβλία σε στόματα λεόντων
Συνέντευξη: Μαριλένα Λασκαρίδου
Το Ιδρυμα και η Βιβλιοθήκη Λασκαρίδου
Η τρίτη ανάγνωση
Η φόνισσα
Από τις 4:00 στις 6:00
Απελπισία, πάντα ξεπερνιέται
Εγινε 70 χρόνων
Άλλες ειδήσεις
Ο σωσίας
Σκέψεις πάνω στην Ορέστεια και στον πολιτισμό